16-08-17

HOE IS HET ZO VER KUNNEN KOMEN MET DE WERELDGEEST?

272.JPG

Alles oké? Met wij wel, ja, dank je. Maar ik weet niet of iedereen er zo over denkt. Dat is uiteraard onmogelijk. Je weet nooit precies wat anderen over je denken. Maar soms hoor je al eens iets. En soms trek je uit wat je hoort al eens conclusies.

Het komt me voor dat je mij oké vindt zolang ik me maar met muziek bezig houd of me aan je toon in de gedaante van een romantische dromer. Als ik echter een wat politiek getinte uitspraak doe, wat niet vaak gebeurt (en ik denk dat ik dat al jaren bedachtzaam en genuanceerd doe), dan ben ik in jouw ogen, en in die van vele onzichtbare en naamloze anderen, opeens een linkse positivo. Je gaat nog niet zo ver mij erop te wijzen dat ik mijn ‘pilleke’ vergat te nemen, wat eveneens tot de mogelijkheden behoort. Ja, dat is al eerder gebeurd. Maar je noemt mij wel een linkse positivo, een naïeve en wereldvreemde dromer. Kortom, je vindt me dan niet oké.

Het eigenaardige is dat ik mijn vlucht in muziek, literatuur, kunst net een beetje wereldvreemd vind. Dat ik meer van de wereld word als ik op wereldse zaken inga. Niet dat muziek, kunst en literatuur negatieve krachten zijn, integendeel. Maar de kans lijkt me kleiner om de wereld en de realiteit dichter te benaderen via een of andere kunstvorm dan via kritisch denken. Jij echter noemt kritisch denken iets wat linkse positivo’s doen. Een pleidooi houden voor solidariteit en mededogen met ‘de anderen’ betekent voor jou dat ik me laat misleiden. Een pleidooi houden voor begrip voor vluchtelingen is dom. Want die vluchtelingen zijn lang niet allemaal vluchtelingen. Je lijkt te denken dat zij een leger vormen, een veroveringsleger. Binnen de kortste keren hebben ze van onze mooie vredelievende Westerse naties één groot kalifaat gemaakt. Wie zich niet aan de wetten van de sharia  onderwerpt belandt in een concentratiekamp. De plannen voor een islamitische endlösung voor ons, andersdenkenden, liggen al op tafel.  Dat zie ik je zo denken.

Vergeef me, maar dat vind ik nu net wereldvreemd. En stug en gesloten en eigenlijk ronduit onnozel. Het is niet nodig om meer dan drie behoorlijke geschiedenisboeken te lezen om tot dat inzicht te komen. Maar opgelet, inzicht is een typisch kenmerk voor linkse positivo’s.

Laat mij het nog even subjectief bekijken. Ik ben nooit een marxist geweest, noch een marxist-leninist, noch een maoïst. Al beweerde in de vroege dagen van dit blog een zekere Marlon Vanco – wat zou er met die moraalagent gebeurd zijn? – dat ik net wél een maoïst was. Waarom? Hij had op een foto gezien dat er in mijn appartement een poster van Voorzitter Mao aan de muur hing. Begin jaren tachtig, in New Wave Antwerpen. Een Mao die we een strikje hadden omgedaan. Elio Di Rupo moest toen nog aan zijn politieke carrière beginnen. Mijn vriendin en ik, polymorf pervers als we waren, vonden het subversief om voor het portret van de Voorzitter – met een strikje om – naaktfoto’s te maken.  Zo’n maoïst was ik. En links? Links is een hol woord. Een hol woord door uitgeholde mensen gebruikt als scheldwoord, als veroordeling, als een eerste stap in de richting van hun stappenplan voor minder democratie. Ik ben niet links en niet rechts. Een enkeling, dat is wat ik ben. Een enkeling voortdurend op zoek naar een gemeenschap. Een gemeenschap, ja. (Zeg nu niet dat ik niet weet wat een gemeenschap is, dat ik in een ivoren toren verblijf en van die dingen.)

En positief ben ik evenmin. Psychologen zouden mij een negativist, een piekeraar, een hypochonder, een melancholicus noemen. Alleszins ben ik diep pessimistisch. Ik maak me veel zorgen over mezelf, maar ook over jou, en eigenlijk over iedereen die ik ken en zelfs over iedereen die ik niet ken. Hoe is het zover kunnen komen met de wereld, met de mensen, met de wereldgeest?


Maar weet je wat? Ik geloof nog steeds dat het tij kan keren. Jazeker. Er zijn altijd tekens, er zijn altijd opflakkeringen van het goede. Dat zie, voel, hoor ik elke dag. Zelf noem ik me helemaal niets, maar mocht jij me iets willen noemen mag dat een ‘optimistische pessimist’ zijn. Dat ben ik altijd geweest, denk ik. En optimistische pessimisten zijn mij het dierbaarst, al doe ik mijn uiterste best om zoveel mogelijk anderen niet alleen het licht in de ogen te gunnen, maar te aanvaarden en te begrijpen. Of dat voldoende is weet ik niet.



[Een genuanceerd antwoord op de vraag ‘Alles oké?’ zou zo kunnen luiden: nee, zeker niet. Althans met mij niet. Zolang het met jou niet goed gaat, gaat het met mij ook niet goed.]

28-11-16

TIEN DAGEN DIE MIJN WERELD DEDEN WANKELEN (5)

jean-louis-barrault.jpg

Dag 3: 4 november 2016 (voormiddag)

Als je een halve dag in bed ligt, het hoofd zwaar van teveel drank, kan het lijken alsof er buiten je slaapkamer volstrekt niets gebeurt. Misschien is het ook wel zo, misschien is de wereld en alles wat gebeurt slechts een voorstelling die wij ons maken. Maar ik geloof het niet. Als kind was ik bang voor overstromingen, politieagenten en de Bom. Niets wat ik zelf bedacht joeg me angst aan, alleen wat van buiten naar binnen kwam. Het is daarom best van al je voor de wereld af te sluiten, niets tot je te door te laten dringen, in je verbeelding te leven, naar je eigen muziekje te luisteren. Maar dat is een ijdele, onleefbare droom. In werkelijkheid ben je altijd met alles en iedereen verbonden.

Na deze overwegingen tijdens een laat ontbijt was ik nieuwsgierig geworden naar wat er gisteren en deze voormiddag zoal gebeurd was. Ik herinnerde me een gedicht van Lawrence Ferlinghetti, “The world is a beautiful place”:

“The world is a beautiful place
to be born into
if you don't mind happiness
not always being
so very much fun
if you don't mind a touch of hell
now and then
just when everything is fine
because even in heaven
they don't sing
all the time”

(Maar opgelet, wat hier staat is niet het hele gedicht.)

Hillary Clinton poses with singer Pharrell.jpg

Hillary Clinton poseert met Pharrell Williams in Raleigh, North Carolina.

the blast trail of China27s heavy-lift rocket Lon-.jpg

In Wenchang, op het eiland Hainan in China, wordt een zeer krachtige raket gelanceerd, de Long-Mars 5. Met de lancering van de Long March 5 hoopt China Europa en Amerika in te halen. De Long March 5, waaraan ruim vijftien jaar is gewerkt, is de grootste raket die China ooit heeft afgeschoten en geldt als het vlaggenschip van een nieuwe generatie Chinese raketten. Wereldwijd kent de raket slechts één evenknie: de Amerikaanse Delta IV.

112886273_A woman sits in her damaged apartment on the explosion site on November 4 2016.jpg

Een vrouw in haar appartement na een explosie in een gebouw in Dyarbakir in Turkije. Als ik het goed voorheb is Dyarbakir het centrum van de Koerdische minderheid in Turkije. Mijn vriend J. zal er mij meer over weten te vertellen. Om sentimentele redenen voel ik me verbonden met Turkije, voornamelijk met Istanbul, maar ik weet weinig over het land en ben er nooit geweest. Lang geleden, in het najaar van 1969, wilde mijn broer met mij naar Istanbul rijden om er eindelijk Helena te ontmoeten, maar toen was het voor mij al te laat. Ik had mijn hart in Brussel verloren.

firenze - overstroming.jpg


In 1966 waren er op 4 november grote overstromingen in Venetië en Firenze. Ik herinner me foto’s van mensen die boeken uit bibliotheken redden als waren het drenkelingen. Nu, vijftig jaar later, kan ik me dergelijke vormen van heldhaftigheid niet meer voorstellen. Maar vergeet niet dat je nooit cynisch mag worden. Jan Fabre waarschuwt daar ook voor. Als je cynisch word is het met je menselijkheid gedaan. (Hoewel ik geen bewonderaar ben van Jan Fabre, eerder integendeel, voel ik toch een grote verwantschap met hem. Ik denk dat Jan Fabre degene is die ik wilde worden, maar niet geworden ben. Daar moet ik eens goed over nadenken.)

Ik zie dat ik al op de vlucht ben voor het heden. Maar zal ik aan het verleden meer genoegen beleven? Die overstroming in Florence en Venetië voorspelt alvast niet veel goeds.

01-08-14

CAT POWER EN DAVID CROSBY IN LUCCA

 IMG_9110.JPG

In Lucca zag ik in de straten en op pleinen affiches van onder meer David Crosby en Cat Power, aankondigingen voor optredens van deze muzikanten in het Teatro del Giglio. Dat deed wat vreemd aan: het beeld dat ik van Italië, van Toscane, van Lucca heb is er een dat voorbijgestreefd is. Lucca is in mijn verbeelding nog altijd een stad van Romaanse gebouwen, kerken, torens, palazzo’s, stijlvolle winkels, lekkere trattoria’s en osteria’s, een oord waar romantische dichters als Percy Shelley, Lord Byron en Elizabeth Barrett Browning thuis zijn. Rock & roll vloekt daarmee. Of vloekte ermee in mijn hoofd. Maar de wereld in mijn hoofd en de echte wereld verwijderen zich vliegensvlug van elkaar. In de echte wereld is popmuziek een vulgaire koopwaar geworden, een massaconsumptiemiddel, al lang geen voedsel meer voor de ziel en de geest; men gaat naar popconcerten voor de decibels, voor de seks, voor de sensatie, voor alles wat hype en hyper is, men gaat er naartoe omdat men denkt dat het zo hoort. In mijn hoofd is popmuziek (of rock & roll) nog steeds revolutionair, opwindend, erotisch, in mijn hoofd behoort de muziek van artiesten als David Crosby en Chan Marshall aan het ritme van de ziel. Ik weet dat dat enigszins romantisch klinkt en wereldvreemd is. Maar ik verkies als een vreemde in de wereld rond te dwalen, liever dan als iemand die toebehoort aan een wereld die van zichzelf vervreemd is, die uit zijn as is, liever romantisch dan realistisch als de realiteit zo ziek en de toestand zo hopeloos is.
IMG_9108.JPG

Als ik naar de foto’s op de posters kijk zie ik de artiesten al op het podium staan. David Crosby met zijn twaalfsnarige gitaar; ik zie zijn oude ogen die veel hebben gezien, op zee, en in de steden, ik hoor zijn harmonieuze stem, ik hoor zijn songs weerklinken in de concertzaal, oude van the Byrds, van Crosby, Stills, Nash & Young, solowerk van vroeger en nu. Ik verlies mezelf in een droom als ik hem het wonderlijke ‘Laughing’ hoor zingen.
Ook zie ik de lieftallige, stijlvolle, wat spastisch bewegende Cat Power voor me, haar niet zo toonvaste maar sensuele en expressieve stem raakt me meteen diep, ik hoor haar eigen liederen, die van Bob Dylan, van al haar helden en heldinnen… Ik besef dat zij zich daar op het podium in haar eigen wereld bevindt en dat ze mij daar ook even aantreft. Ja, David Crosby en Cat Power geven vonkjes van hun ziel door aan die van mij. All in a dream… Het is niet nodig dat ik hen nog in werkelijkheid zie performen. Het beeld dat ik me van hun kunst vorm volstaat voor mij, denk ik nu.  Hun concerten daar in Lucca waren voortreffelijk, ook al vindt dat van Crosby pas in december plaats.

...

Foto's: Martin Pulaski, Lucca, juli 2014.

27-04-14

FOTOGRAFIE EN DIEFSTAL

APARTMENT.png

Waar hadden we het ook alweer over? De tijd, de geschiedenis, wat razendsnel of folterend traag voorbijgaat, de momenten die van ons gestolen worden, ook al doen we er alles voor om ze, kostbaar als ze zijn, tot onze eigendom te maken, alsof ze op die manier onvergankelijk zouden worden.
Wie steelt die momenten van ons? Wijzelf, omdat we onszelf niet zijn, omdat we nooit onszelf waren en het ook nooit zullen worden. Al op jonge leeftijd vingen we glimpen op van onze vervreemding, al vroeg voelden we ons nergens thuis, zonder dat we daar veel aandacht aan schonken. Neen, we sloegen zijpaden in, die van verdoving, kunst, seks, werk, liefde, geweld, motoren, reizen naar exotica, naar wereldsteden. Leverde het iets op?
We wisten dat we ballingen waren, maar we zochten niet naar ons land van herkomst, of als we het toch deden vergisten we ons: we dachten dan dat het een paradijs was, een halfvergeten droom, een utopische streek uit een roes voortgekomen, ver weg in de toekomst gelegen, voorbij de bergen van Aghanistan of, erger nog, in onze prille jeugd verzonken, een Atlantis in de baarmoeder dachten, in navolging van Georg Groddeck, sommigen van ons.
groddeck.jpg

Nochtans zijn het mooie en sterke momenten. Ze vullen alleen al bij mij duizenden bladzijden en als ik even op internet ga, vind ik er in een oogwenk miljoenen, foto’s, liederen, gedichten, films, onvoltooide gedachten, vluchtige ideeën over vlinders en sterrenstelsels, over om het even wat zovelen van ons interessant lijkt. Ze zijn sterker dan ons leven, dan alles wat ons een geheel maakt, wat ons de illusie van een identiteit geeft. Net daarom vallen wij in stukken uiteen, fragmenten van wie we dachten te zijn, die wij niet meer kunnen bepalen; net daarom verliezen we onszelf in vluchtigheid en verval, net daarom duurt de tijd zo lang soms en zo kort als adem in herfstlucht. Elk moment waarvan we denken dat het ons bepaalt, en dat we zo stevig proberen vast te houden, maakt ons zwakker, we geven ons eraan over, overhandigen ons hart, onze ziel, of wat daarvoor doorgaat. Elk moment dat we op die manier beleven is een blootstelling aan het oog van de nieuwsgierige fotograaf, noem hem gerust onze dubbelganger: hij is op onze ziel belust, of een stuk ervan, hij is de dief van onze kostbare momenten. Je maakt het elke dag mee. De media overspoelen ons met stukken van onze ziel. Omdat we onszelf niet kunnen zijn laten we ons bestelen, bestelen we onszelf, door onszelf te verkopen, niet eens aan degene die het hoogste biedt.

Lou_Doillon-Olivier_Zahm-Purple-02.jpeg

Zo gaan we een leven lang op de loop voor onszelf, op de vlucht voor mislukking, misprijzen, miskenning, op zoek naar voldoening, wraak, vervulling. Dat doen we ieder op onze manier op voor bijna iedereen herkenbare wijze. De sporen daarvan zijn onze geschiedenis, die ons in boeken en films wordt afgenomen, omdat hij ons gepresenteerd wordt, en daardoor het andere wordt, met ongewilde betekenissen overladen.


We vluchten voor wat we onze schaduw noemen maar zoeken hem ook. Hij fascineert ons. Wie zijn wij, wat zijn wij als wij in de spiegel kijken, of als iemand ons vanop de rug ziet, zoals in films? Wat is er van ons aanwezig in onze schaduw? Zijn wij het, ontdaan van onze eigenschappen, herleid tot de essentie die nooit een echte essentie is, vanwege de beweeglijkheid, het licht? We weten niets. Kort nadat we onze dubbelganger hebben ontmoet, schrijft Gérard de Nerval, gaan we dood. Het is een bekende geschiedenis, vaak beschreven, het is die van het verhaal van het land Luz en van Isfahaan, Nesf-e-Jahan, waar Avicenna operaties uitvoerde en zijn leer verkondigde. We kunnen liefhebben, vluchten, vechten, maar nooit zullen we levend ontsnappen aan het labyrint dat we zijn en waarin we onszelf, verraders, keer op keer ontmoeten.
avicenna_painting.jpg

 

27-02-12

BEWOGEN DAGEN 5.

 

IMG_1828.JPG

Martin Pulaski, Zonïenwoud, 2005.

Vandaag het vijfde deel van ‘bewogen dagen’. Deze fragmenten van een vertoog over alles en niets ontstonden in de periode 2005-2006. Ik heb ze de voorbije dagen gewikt en gewogen.

41.
Beweerd wordt dat schrijven ondergeschikt is aan vriendschap en liefde. Of is het omgekeerd? De bewering, de vraag is verkeerd. Het is een wisselwerking. Schrijven gaat niet zonder vriendschap en liefde. Wat mij betreft gaan liefde en vriendschap ook niet zonder schrijven.  Een gedicht maken is vaak een daad van liefde of vriendschap, in alle betekenissen van die twee woorden. Een gesprek en een kus monden uit in een gedicht.

42.
In het dagelijks leven voel ik te veel en – schijnbaar - tegelijk te weinig. Soms lijk ik onverschillig, maar ik denk van mezelf dat ik te gevoelig ben. Om die reden heb ik me – onvrijwillig - achter dikke 'muren' verborgen. Muren van glas met openingen, kijkgaten, schietgaten. Een mens wil graag gezien worden, bewonderd, geliefd. Het is verlangen naar het verlangen. Als ik te weinig aandacht krijg word ik ziek.

43.
Psychologie is tijdverlies. Je kunt jezelf niet kennen – en waarom zou je jezelf per sé moeten kennen? Jezelf zitten analyseren terwijl de wereld naar de verdoemenis gaat. Dat is toch beneden alle peil.

44.
Na de weg vooruit leg je altijd noodgedwongen de terugweg af. Het is niet alleen mijn huwelijk, het ligt ook aan mezelf. Ik wil soms ontsnappen, niet uit vrije wil, niet ‘bewust’. Het overkomt me. Ik laat me gaan, val in de diepe put van de nacht. En dan duurt het lang eer ik weer tot mezelf ben teruggekeerd. Ik kan hoegenaamd niet tegen drank: er bestaat niets dat mij meer vermoeit. Gelukkig spartel ik door heel wat weken zonder zulke nachtelijke uitspattingen. Overigens heb ik er niets aan, zelfs geen catharsis, zelfs geen ‘inspiratie’. Ik weet niet waarom ik het doe. Het zal wel periodieke verslaving zijn.

45.
Ik ben naar Jan Decorte geweest. Naar zijn theater gaan is bijna altijd een intense ervaring, pure aanwezigheid, zelfverlies. Ik wilde er graag over schrijven, maar voorlopig is het me niet gelukt. Mijn woorden moeten hem en Sigrid Vinks eren, het moeten goede woorden zijn.

46.
De vraag is of een mens die vaak zwak, ziek, moe is geen belachelijk figuur slaat. Wie neemt zijn gezeur op den duur nog au sérieux? En wie gelooft hem nog als hij zegt dat hij pijn heeft of verdriet?  Zodra je erin verdwaald bent, kun je helaas nooit meer uit dat labyrint.

47.
Bob Dylans ‘Blood On the Tracks’ ligt op.
Een prachtige droevige echtscheidingsplaat. Maar of het zijn beste is, zoals zovelen beweren, betwijfel ik. Voor mij is ze niet rijk genoeg, bezweert ze niet voldoende. Wat de teksten betreft houd ik het meest van ‘John Wesley Harding’, voor de muziek en de emoties verkies ik ‘Blonde On Blonde.

48.
Snakt niet elke mens naar liefde? Krijgt niet elke mens graag aandacht? Maar sommige soortgenoten hebben meer spotlight nodig dan andere. Ik ben daar nogal dubbel in: aan de ene kant wil ik in de belangstelling staan, aan de andere kant bijna onzichtbaar zijn. Hoewel ik het niet graag toegeef heb ik al sinds mijn zeventiende gedroomd van een boek. Een boek uitgeven, dat is wat ik wil. Geloof me nu maar! Gedichten, verhalen, een boek met ideeën (zoals dat van Leopardi), om het even wat, als het maar een boek is, wat woorden op papier, met een omslag rond.

49.
Nietzsche heeft een donkere, gevaarlijke kant. Zoals sommige goeroes dat doen kan hij zoekende jongeren meeslepen in zijn denkavontuur, wat niet zonder risico’s is. Nietzsche doorgronden is niet eenvoudig. Eigenlijk moet je hem jaren lang of zelfs een heel leven bestuderen. Sommigen beschouwen hem met zijn  theorie van de übermensch als een voorloper van het nazisme. Nietzsche heeft inderdaad een aantal absurde dingen beweerd, maar daartegenover staat zoveel rijkdom en oorspronkelijkheid. Er bestaat niet een filosoof of schrijver van wie ik meer heb geleerd dan van Friedrich Nietzsche. Maar ik moet hem wel regelmatig herlezen: een verwittigd man is er twee waard, of drie.

50.
Nogal vaak bewerk ik oudere fragmenten, zoals Walt Whitman deed met zijn originele ‘Leaves Of Grass’, hoewel ik me geenszins met de meester wil vergelijken. Ik schrijf en laat rusten, herneem en herschrijf. Maar het is niet altijd revisionisme bij mij. Soms maak ik ook nog wel eens iets dat helemaal nieuw is.  Reflecties over mensen en dingen rondom me, beschouwingen over kunstenaars zoals Anselm Kiefer, over populaire cultuur, over concerten, over film en theater. Daarbij laat ik me leiden door het toeval, door mijn intuïtie. Ik schrijf over iets wat me op een bepaald ogenblik treft, wat ik opeens zie.

IMG_1482 (3).jpg

Martin Pulaski, Zelfportret met elpee van Merle Haggard en Kill Your Lover t-shirt.

 

05-04-08

ZERO DE CONDUITE: HET GROTE ONTSNAPPEN

radio,radio centraal,zero de conduite,vlucht,escape,april,2008,pop,muziek


Vandaag is het weer tijd voor mijn maandelijks radioprogramma, Zéro de conduite op radio centraal. U kunt het programma van 18 u. tot 20 u. online beluisteren via de website van radio centraal. Voor wie in Antwerpen woont: de golflengte is 106.7 FM.

Het thema dat ik voor deze sombere lentedag heb gekozen is escapisme. Na snel wat googelen vond ik de volgende definities van de term: “De neiging om de zorgen van het alledaagse leven te vergeten, bijvoorbeeld door het bezoeken van een balletvoorstelling, waarbij men zich in een andere wereld kan wanen.” “Komt voor wanneer iemand de neiging heeft zich aan taken, verplichtingen en of verantwoordelijkheden te onttrekken.” “Het streven of de neiging zich te onttrekken aan de druk van het heden, te ontsnappen uit de moeilijkheden van eigen tijd of eigen leven.” “Neiging tot vlucht uit werkelijkheid.”Er zijn veel voorbeelden van escapisme, van chocolade eten, over postzegels verzamelen tot serieel moorden. De songs die ik heb gekozen horen vooral thuis in de groep seks, drugs, love, rock and roll en religie. De liefde kan inderdaad ook een vlucht zijn, bijvoorbeeld als men zich met zijn partner opsluit in een cocon en de ‘gewone’ wereld buitensluit. De film ‘Night Porter’ van Liliana Cavani is daar een verschrikkelijk voorbeeld van. De laatste dagen van Kurt Cobain zijn een tragisch voorbeeld van vluchten in harde drugs en op zichzelf gericht geweld.

Niet alle liederen die aan bod komen gaan rechtstreeks over escapisme, bijvoorbeeld ‘I’m Free At Last’ van Hank Williams is eerder sarcastisch. En er is natuurlijk ook de humor van Jerry Leiber en Mike Stoller in ‘Alligator Wine’ en ‘Love Potion No. 9’ waarin zij de spot drijven met bepaalde vormen van bijgeloof. Blind Willie Johnson zingt heel nadrukkelijk dat het geloof een vlucht is: ‘I’m gonna run to the city of refuge’. Townes Van Zandt was wellicht niet gelovig maar waarschijnlijk ten gevolge van drug- en alcoholgebruik greep hij voor heel wat van zijn schitterende teksten terug naar religieuze metaforen. Doctor John the Night Tripper alias Mac Rebennack is dé vertegenwoordiger van het voodoo-geloof in New Orleans. Merle Haggard heeft wel in de gevangenis gezeten, maar is nooit gevlucht, tenzij in de drank, waar hij massa’s songs over heeft geschreven. Fred Neil was een junkie, die zich later met dolfijnen is gaan bezig houden. Jolie Holland vlucht in het verleden, waar zij weinig stichtelijke wijsjes ontdekt.

Zoals ik hiervoor al schreef kan liefde een vlucht zijn. Liedjesschrijvers als Gerry Goffin en Carole King, maar ook Phil Spector, en de hele bevolking van de Brill Building in New York waren grootmeesters in het creëren van smachtende tienerpop. Kim Fowley vluchtte weg in een beeld van zichzelf als hippie, wat hij helemaal niet was. Hij was een gewiekste zakenman die songs schreef over lsd en andere drugs. Dat hij nog altijd in leven is bewijst dat hij niet ‘echt’ was. In de jaren zestig werden drugs een belangrijk aspect van de jeugdcultuur. Marihuana, LSD en zwaardere drugs hielpen de jongeren wegvluchten uit de strikte wereld van hun ouders, en in de Verenigde Staten voor de horror van de oorlog in Vietnam. Dion veranderde van tieneridool in junkie. Toch maakte hij nog uitstekende platen, waaronder de elpee ‘Dion’ uit 1968.
Sommigen zoals HP Lovecraft, genoemd naar de beroemde schrijver, vluchtten weg in fantasie, science fiction en waanzin. Bij Syd Barrett leek het aanvankelijk om eenvoudige, lieve sprookjes te gaan. Maar spoedig had de waanzin hem in zijn greep. Daar is hij nooit meer uit kunnen ontsnappen. Je kunt dus ook vluchten in een vreselijke werkelijkheid. Een van de mooiste ‘escape-songs’ vind ik ‘Safe In My Garden’ van John Philips, uitgevoerd door the Mamas and the Papas. Van de vier leden is alleen Michelle Philips nog in leven. Drugs eisen altijd een zware tol. Henri Michaux had er een zeer juiste uitdrukking voor: misérable miracle. The Velvet Underground was aanvankelijk alleen bekend in kunstenaarskringen. De band propageerde het gebruik van amfetamine. Lou Reed had dat gebruik overgenomen van zijn mentor, de dichter Delmore Schwartz. De leden van de Velvet Underground zijn nog allemaal in leven, behalve gitarist Sterling Morrison, die van kanker is gestorven. Nico was geen vast lid van de Velvets. Uiteraard is zij niet meer onder ons. Heel haar leven was een vorm van onstnappen.
‘Ladies Of the Canyon’ van Joni Mitchell gaat over de beautiful people die in Laurel Canyon woonden, een idyllische enclave in Los Angeles. Rijke hippies, kunstenaars en songschrijvers hokten er samen. Toch is het een mooi en zelfs geloofwaardig lied. De naïviteit was typisch voor die periode. Het slapen, zoals dat van Brian Wilson, kan een heerlijke en gezonde vlucht uit de realiteit zijn. In dit geval is het een zeer korte slaap. Overigens is het wondermooie ‘Fallin’ In Love’ van American Spring een song van Dennis Wilson, in een productie van Brian.

‘The Watch’ van Ian Matthews gaat over het verlangen van de zieke naar de dood. Hoe vlugger hij komt hoe beter. ‘Born To Run’ van Bruce Springsteen kent iedereen, maar het moet in dit programma, omdat het een vlucht-song bij uitstek is, en zo overweldigend romantisch. ‘The Dark Is Rising’ van Mercury Rev vind ik bijzonder mooi. Het is een eerbetoon aan producer/arrangeur Jack Nitzsche. “In my dreams I’m always strong”, zingt Jonathan Donahue. ‘Mother Of Earth’ van the Gun Club is zo mogelijk nog mooier. Er zit een groot doodsverlangen in, maar je kunt het ook als een pantheïstische droom beluisteren. De schrijver en zanger van het lied, Jeffrey Lee Pierce, kon hier niet aarden. Deze regels komen uit ‘Mother Of Earth’:

Oh, my dark-eyed friend
I'm recalling you again
Soft voices that speak nothing
Speak nothing to the end.

‘Flying Away’ van de grote John Fogerty zegt eigenlijk alles wat er te zeggen valt over vluchten, over escapisme. Waarom is deze song zo onderschat? ‘Daddy Needs A Drink’ van Drive-By Truckers behandelt alledaagse drankzucht, om aan de dagelijkse ellende te ontsnappen. Kom geef mij er nog eentje! ‘Sister Morphine’ is een aangrijpend lied, zowel in de versie van the Rolling Stones als in die van Marianne Faitfull. Deze productie is van Jack Nitzsche. In ‘Coming Down Again’ vraagt Keith Richard zich na een lange roes af waar al zijn vrienden zijn. Ben ik ‘Lucy In the Sky With Diamonds’ vergeten? Iedereen weet waar dat over gaat. Mochten hierboven onjuistheden staan, neem het mij dan niet kwalijk, ik heb een Panadol genomen tegen hoofdpijn, en ik heb alle informatie uit mijn hoofd gehaald, niets opgezocht of geverifieerd.

radio,radio centraal,zero de conduite,vlucht,escape,april,2008,pop,muziek


Time Changes Everything - Bill Monroe - Anthology
I'm Free At Last - Hank Williams - Lost Highway December 1948 - March 1949
I'm Gonna Run to the City of Refuge - Blind Willie Johnson - Blind Willie Johnson
Wine, Woman & Whiskey - Papa Lightfoot – Gutbucket
Heavenly Houseboat Blues -Townes Van Zandt -The Late Great Townes Van Zandt
Sweet Cocaine - Fred Neil - The Many Sides Of Fred Neil
The Fugitive - Merle Haggard - Down Every Road
Old Fashioned Morphine - Jolie Holland – Escondida
Gris-Gris Gumbo Ya Ya - Dr. John - Gris-Gris
Alligator Wine - Screamin' Jay Hawkins - The Leiber & Stoller Story - Volume 2 - On The Horizon 1956 – 1965
Love Potion No. 9 - The Clovers - The Leiber & Stoller Story - Volume 2 - On The Horizon 1956 – 1965
Heaven Is Being With You - Jackie DeShannon - Tribute To Goffin & King 1961-67
Halfway To Paradise - Tony Orlando - Tribute To Goffin & King 1961-67
Fallin' In Love - American Spring - Pet Projects: The Brian Wilson Productions
World Of Dreams - The Cake - More Of Cake
Purple Haze – Dion - Dion
The Trip - Kim Fowley - Mondo Hollywood / Kim Fowley's Phantom Jukebox Vol.1
Codine – Charlatans - Nuggets: Original Artyfacts From The First Psychedelic Era
At the Mountains of Madness - H.P. Lovecraft  - H.P. Lovecraft II
Ladies Of The Canyon - Joni Mitchell - Ladies Of The Canyon
Safe In My Garden - The Mamas & The Papas - All The Leaves Are Brown
Atlantis – Donovan - Troubadour: The Definitive Collection 1964-1976
Itchycoo Park - The Small Faces - The Autumn Stone
The Gnome - Pink Floyd - The Piper At The Gates Of Dawn
Lucy In The Sky With Diamonds - The Beatles - Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
I Went To Sleep - The Beach Boys - Friends & 20/20
The Watch - Matthews' Southern Comfort -    Best Of Matthews Southern Comfort
White Light/ White Heat - The Velvet Underground - Lou Reed -Peel Slowly And See
Born To Run - Bruce Springsteen - Born To Run
Flying Away - John Fogerty - John Fogerty
Mother Of Earth - Gun Club - Miami
The Dark Is Rising - Mercury Rev
Dreamworld - Rilo Kiley - Under The Blacklight
Strange Religion - Mark Lanegan Band – Bubblegum
Daddy Needs A Drink - Drive-By Truckers - Brighter Than Creation's Dark
Sister Morphine - Marianne Faithfull - Hearing Is Believing: The Jack Nitzsche Story 1962-1979
Coming Down Again - The Rolling Stones - Goats Head Soup

13-12-06

ONDERWEG


Het vliegtuig trekt een kromme lijn naar halverwege hun agenda, de witte pagina’s van de zee in het Zuiden. Onbestendige stippen worden hagedissen stil in het zonlicht, olijfbomen, krekels.

Met een dodenhoed op het jaar door, zonder een sterrenbeeld boven hun hoofd, komen ze elke dag weer in weer of geen weer de hoek om naar nabij de kathedraal waar waarheid uit voorzorg in kaftjes verdwijnt.

Onder ons is het voorzichtig zijn en zeker. Is het met een zwarte teerling werpen. Op televisie kleur en toeval ontkennen: landsknecht of niets. Visie tussen de tanden geklemd, voor de aanwezigen een vriendelijke moord.

De afwezigen vluchtten nadat ze hun tulpen stuk sloegen op een terras. Witte asters zonder enige geur. Of toch een vleugje erbarmen en sperma, terwijl de vaas leeg op de kersenhouten tafel bleef staan.

Perfect is de scène van betekenis beroofd. Laat hen in plattelandsmodder wegzinken waar de knotwilgen hun namen vergeten. Naar een tweede adem happend gaan de bladzijden wit in vervulling.