17-09-08

MORE : IN MEMORIAM RICK WRIGHT II


De dood van Pink Floyds Rick Wright heeft me letterlijk met verstomming geslagen. Ik kon er geen woord over kwijt. Ik was bedroefd, maar dacht ook meteen: weer schrijven over iemand die ik in mijn jeugd bewonderde en die nu dood is, iemand van mijn generatie, net iets ouder. Ik had er geen zin meer in. Straks doe ik niets anders meer dan over doden schrijven. En de levenden dan?

En toch. Samen met Syd Barrett, Brian Jones en Steve Marriott was Rick Wright een van mijn jeugdhelden, ik vond hem mooi, hield van zijn stijl en van zijn orgel- en pianospel. De rol van Rick Wright in Pink Floyd is altijd te weinig aan bod gekomen. Terecht werd Syd Barrett als de meest creatieve geest beschouwd. Sommigen noemen hem een genie, maar dat woord gebruik ik niet graag. Syd Barrett was Pink Floyd, de anderen begeleidden hem, Nick Mason op drums, Rick Wright op de hiervoor genoemde instrumenten, Roger Waters op bas. Toen Syd de band verliet, wellicht wegens een vertroebelde geest, zoniet waanzin, ontstond er een vacuüm: de jonge muzikanten wisten niet waarheen. Het was een goede zaak dat Syds vriend, David Gilmour, Syd verving. Niet alleen was hij een uitstekend gitarist, hij zong ook mooi, en schreef songs. Rick Wright was in die overgangsperiode van psychedelische undergroundgroep naar commercieel instituut het meest creatief. Hij zorgde ervoor dat de ruimtelijke sfeer in het geluid van de groep aanwezig bleef. Van de vier oorspronkelijke leden vind ik dat hij na Syd Barrett het meest ‘Pink Floyd’ was. Dat kun je ook horen op de songs die hij in die tijd schreef: 'Paint Box' (de b-kant van de single 'Apples and Oranges' uit 1967, nog geschreven door Syd) en de single A-kant 'It Would Be So Nice' uit 1968. Op de tweede elpee van Pink Floyd, ‘A Saucerful Of Secrets’, een werk vol ruimte, licht (en de woedeuitbarstingen van Roger Waters), stonden twee heerlijke composities van Rick Wright: het sublieme ‘Remember A Day’, helemaal in de sfeer van Syd Barretts meesterwerk ‘See Emily Play’, en ‘See-Saw’, dat ook weer bijzonder sprookjesachtig is.

In 1969 bracht Pink Floyd de soundtrack van Barbet Schroeders hippiefilm ‘More’ uit. Het is de mooiste plaat van de groep, na het debuut, 'The Piper at  the Gates of Dawn’, uiteraard. Rick Wright schrijft mee aan de meeste songs van de soundtrack. De teksten zijn van Roger Waters. Na de interessante mislukking 'Ummagumma', een dubbel-elpee uit 1969, met één minder boeiende, experimentele kant gecomponeerd en geïmproviseerd door Rick Wright. Ik moet echter toegeven dat ik er in 1970 dol op was.  Ik moet er honderden keren naar hebben geluisterd, daar op mijn kamer in de Karmelietenstraat, die nu al lang afgebroken is. In plaats van de kapperszaak waarboven ik woonde staat nu een ministeriegebouw lelijk te wezen. Vervolgens krijgt het zogenaamde progresssieve aspect van de groep de bovenhand. Pink Floyd is geen undergroundband meer, wordt geaccepteerd door het grote publiek, brengt elpees uit die veertig miljoen exemplaren verkopen. Rick Wright schreef ook aan deze platen mee, maar ze werden beheerst door Roger Waters, en in mindere mate door David Gilmour. Ik kan er weinig over zeggen omdat ik ze nauwelijks beluisterd heb. Ik heb nooit van bombast gehouden.

Ik heb er bovendien helemaal geen idee van wat Rick Wright van dit alles heeft gedacht. Hij was een stille, bescheiden man. In interviews nam hij zelden het woord. Vrienden van vroeger vonden dat ik – uiterlijk – op Rick Wright leek. Dat beschouwde ik als een compliment. Nu denk ik dat mijn karakter meer op het zijne lijkt: ik zou mijn stempel wel willen drukken op mijn omgeving, en in zekere zin op mijn tijd, maar ik beschik niet op de sociale vaardigheden om daarin te slagen.

Ik zag Pink Floyd drie keer live. Op 23 februari 1968 in Antwerpen in café Het Pannenhuis, ik had Rick Wright kunnen aanraken, maar zo gek was ik nu ook weer niet, op 26 september 1969 in théâtre 140 in Brussel (dag Marc, hoe gaat het met je?) en op 12 juli 1970 op een hippiefestival in Aken, waar mijn vrouw en ik, samen met Amerikaanse ‘soldaten’ en Duitse hippies, in een oude oorlogsbunker moesten overnachten. Het eerste en het tweede concert waren overweldigend mooi, met die zeer ruimtelijke muziek, het derde, in Aken, was weinig geïnspireerd. Ik ben erbij in slaap gevallen. De groep was op zoek naar iets anders. De muzikanten wisten ongetwijfeld nog niet dat ze enkele jaren later schatrijk zouden zijn.

Rick Wright cijferde zichzelf weg. En dat heb ik in deze tekst ook gedaan: Rick Wright weggecijferd. Rick Wright is definitief weg. Maar nog vaak zal de lieve man opduiken als we weer een keer 'Paint Box', 'It Would Be So Nice' en 'Remember A Day' beluisteren. En ‘More’.


in memory of rick wright II

De eerste single van Pink Floyd zonder Syd Barrett. Rick Wright schreef de A-kant, 'It Would Be So Nice'.

20-03-06

JADE JAGGER NAAR DE MAAN?

 

nasa,jade jagger,john kennedy,who killed john f  kennedy,elvis,tsjechov,kersentuin,russen,kate moss,sterlin moss,michael stipe,ruimtevaart,pink floyd,roger waters,cnn,psychedelica

Ik heb al eens geschreven dat ik veel houd van ‘The Piper At the Gates Of Dawn’, de eerste elpee van Pink Floyd. Zwijg me echter over 'The Dark Side Of the Moon’. Het is kitsch zonder zelfs de meerwaarde dat je ermee kunt lachen (met sommige kitsch kan dat). ‘The Dark Side Of the Moon’ is een van de best verkochte elpees aller tijden. Jonge dwazen zijn er door beïnvloed, in de war geraakt, van het rechte pad afgedwaald. Ze denken dat er diepe wijsheid in de teksten zit, dat de muziek subliem is. Het Amerikaanse ruimtevaartagentschap Nasa is al even dwaas, met de Grote Roerganger, mijnheer Bush, op kop. Die Amerikaanse Pink Floyd-fans willen nu een bemand ruimteschip naar de donkere kant van de maan sturen. Dit is geen grapje. 


Het programma werd vorige week in Houston voorgesteld onder de benaming ‘Return to the Moon’. De kleine Bush droomde hier al van nog voor hij aan de drugs en de drank zat. Misschien komt de inspiratie voor de elpee van Pink Floyd wel van hem. Want, make no mistake, zo jong is de jonge Bush nu ook weer niet meer. Roger Waters mag beweren wat hij wil. Mijnheer Bush is een ware psychedelicus en space traveller, zeker is hij dat in het diepst van zijn gedachten. Het plan omvat een maanlanding – op de donkere zijde – waarna vier astronauten daar een rockconcert zullen geven, wellicht unplugged. CNN heeft de rechten al op zak. De songs hebben niet echt veel versterking nodig, de bergen op de maan zullen immers voor voldoende echo zorgen. Zeer waarschijnlijk zal het concert live kunnen worden uitgezonden.


John Connolly, manager van het Nasa-project, is van mening dat de bemanning al zingende de hele oppervlakte van de maan in kaart zal brengen. De astronauten zijn nu in de leer bij Australische aboriginals, die met behulp van liederen hun weg kunnen vinden in woestijnen en andere onherbergzame gebieden.

In ieder geval zullen, volgens John Connolly, veel mysteries worden opgelost. Zo zou ook duidelijk moeten worden wie nu eigenlijk John Kennedy heeft gedood. In de periode 1969-1972 zijn er zes Amerikaanse maanlandingen geweest, genoemd naar de Griekse god Apollo, maar de moord op Kennedy hebben zij niet kunnen oplossen. Een van de problemen was toen dat zij de liederen niet begrepen die de rotsen daar zongen. Maar sindsdien is er veel veranderd. De tijd staat niet stil. Ooit moeten ook wij er het loodje bij neerleggen. Maar whatever. De Amerikanen waren overigens zeer jaloers op de Russen, omdat zij de donkere kant van de maan al hadden kunnen fotograferen in 1959. De meesten van ons waren toen nog niet geboren. Ook de meeste Amerikanen niet. Maar die Russen zijn niet van gisteren. Dat heb ik zaterdag nog gehoord toen ik naar Tsjechovs Kersentuin zat te kijken (en te luisteren). Kort daarna, na die Russische foto-sessies, wilden de Amerikanen Elvis naar de maan sturen om daar een spectaculair concert te geven, maar Colonel Parker vond dat aan die missie te veel risico’s vebonden waren. De donkere kant van de maan zat vol kraters: hoe moest Elvis daar landen? Ten gevolge van Parkers weigering heeft Elvis twee jaar legerdienst moeten doen in nazi-Duitsland. Inderdaad, nazi-Duitsland. Het is een publiek geheim dat Elvis West-Duitsland gedenazificeerd heeft. Zo heeft Elvis het heupwiegen afgeleerd en is hij van die lekkere bananenburgers beginnen eten. Een bijkomend problem was dat radioverbindingen in die tijd nog niet echt goed waren. Van een live-concert op de maan kon in die dagen zeker geen sprake zijn. Om dezelfde reden is Elvis ook nooit naar België gekomen.

Wie de astronauten zullen zijn die in 2008 naar de maan zullen reizen is nog niet bekend. Sommigen beweren dat Michael Stipe en Prince erbij zullen zijn, maar dat is gelet op hun leeftijd onwaarschijnlijk. Anderen beweren dat Jade Jagger zeer zeker deel zal uitmaken van de missie. Kate Moss, kleindochter van de Mount Everest-beklimmer Sterling Moss, wordt ook genoemd.