24-07-15

BLUE VELVET, OPNIEUW

BLUE VELVET 1.jpg

Gisteravond zag ik nog een keer ‘Blue Velvet’, de magistrale film van David Lynch. Na al die jaren – hij kwam uit in 1986 – is ‘Blue Velvet’ een andere film geworden. Films bestaan niet als ze niet worden bekeken. Geldt niet hetzelfde voor alle andere kunstvormen? Er wordt wel eens gezegd dat de tijd geen vat heeft op dit of dat werk – maar dat is niet zo. Weinig kunstwerken zijn niet gedateerd – ze zijn in grote mate bepaald door de tijd waarin ze werden gemaakt. De grootste kunstwerken echter zijn tijdloos, maar tegelijk moeten ze elke keer als ze worden bekeken of aangevoeld of op een andere manier waargenomen en ervaren terugkeren in de tijd. ‘Blue Velvet’ is zo’n paradoxaal tijdloos kunstwerk. Je kunt ‘Blue Velvet’ als toeschouwer niet heel precies situeren in een bepaalde periode, de jaren vijftig, zestig, zeventig of de tijd waarin hij werd gedraaid*. De plaats van handeling is een stadje in de Verenigde Staten, maar welk stadje? Ik heb er heel wat rondgereisd en ben gelukkig – of ongelukkig – nooit in zo’n ‘small town’ terechtgekomen. Lumberton lijkt een typisch Amerikaans slaapstadje, maar het bevindt zich nergens anders dan in Lynchland – en in het hoofd van de toeschouwer.
BLUE VELVET 3.jpg


‘Blue Velvet’ is een andere film geworden omdat je zelf een andere mens bent geworden. Je fascinatie voor de personages, die destijds mogelijk enige perverse trekjes had, is in mededogen veranderd. In mededogen voor vrouwen als Dorothy Vallens, in met afgrijzen gemengd begrip voor mannen als Frank Booth. Was Frank Booth in 1986 een waanzinnige sadist, van wiens geweld je in stilte genoot, dan is hij nu veel meer een clown, de ‘candy-colored clown’ uit ‘In Dreams’, de geniale song van Roy Orbison. Dat lied is niet alleen het muzikaal hoogtepunt van ‘Blue Velvet’, het is ook een commentaar op de film. Het verhaal is niet realistisch of surrealistisch maar het is een droom. Of noem het een mysterie. Zodra je het oor wordt binnengezogen beland je in het avontuur van Jeffrey Beaumont. Een jongeman met een goed hart en goede bedoelingen, die niet alleen de donkere zijde in de andere leert kennen maar ook die in hemzelf. Een mooie en wat dromerige, maar bijzonder nieuwsgierige jongen die de strijd aangaat met het Kwaad en daar als een geschonden maar toch gelouterde man weer uit tevoorschijn komt. Daarna mag je het oor weer uit en heel de nare geschiedenis vergeten in een zee van romantiek en kitscherige kleuren.

‘Blue Velvet’ is niet alleen een superieure film-noir in kleuren, niet alleen een geniale psychologische horrorfilm, niet alleen een ijzingwekkende en zenuwslopende thriller – het is een van de grootste films die in de Verenigde Staten ooit werden gemaakt. Dat hij Roy Orbison – een zanger op wie door de coole jongeren in die dagen met misprijzen werd neergekeken - opnieuw onder de aandacht bracht is mooi meegenomen. Zelfs al wilde Roy aanvankelijk niets te maken hebben met wat hij - samen met vele anderen - als de geperverteerde wereld van Lynch beschouwde. Terwijl het werk van Lynch, dat - toegegeven - bijna alle denkbare boosaardigheid toont waartoe de mens in staat is, toch in teken staat van het goede. Want David Lynch is een moralist, maar wel dan wel een moralist buiten categorie.
BLUE VELVET 2.jpg

*(De tijd waarin hij werd gedraaid: misschien vind je hier en daar enige sporen van Ronald Reagan en New Wave).

04-07-15

ZERO DE CONDUITE: SPACE IS THE PLACE

01tim_buckley-starsailor(6).jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor allen en voor niemand. Uniek in de kosmos. Stem af op 106.7 FM. Je kunt Zéro eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

Vanavond gaan we naar de ruimte. Letterlijke en figuurlijke, echte en verbeelde planeten, sterren, asteroïden, en zelfs de hele kosmos. Ik kies nooit een thema, thema’s kiezen mij. Onlangs zat bij het muziektijdschrift Uncut een cd ‘Beyond Saturn’: dat leek me meteen een goed uitgangspunt. Van de compilatie heb ik echter maar een nummer gekozen, anders zou het wat te gemakkelijk zijn. Terwijl net moeilijkheid vereist is. Je gaat niet zomaar naar de maan en het kost veel moeite om in de armen van Venus te vallen. Een gitarist als Tom Verlaine speelt niet zomaar wat noten, het zijn constellaties. Hij kijkt naar de sterren voor inspiratie, maar oefening baart kunst. Zo gaat het ook met een radioprogramma: het komt niet uit de lucht vallen, al kan het zo wel lijken. Toen ik de meeste muziek al gekozen had hoorde ik over Venus, helder te zien aan de hemel. Mij is dat niet gelukt. Van Venus kan ik alleen maar dromen, en ik zal net zomin als James Salter ooit op de maan wandelen. Het is zelfs mogelijk dat ik nooit Antwerpen bereik, met deze hitte. (Vorige woensdag zat ik in een trein naar Gent: zonder airconditioning.) Maar ik hoop van wel, want al deze muziek is bijzonder cool, een geschenk voor jullie, lieve luisteraars.

De titel ‘Space Is the Place’ is geleend van Sun Ra. Het is de titel van een compositie en een elpee van hem, uitgebracht op Impulse in 1972.

Deze aflevering wil ik graag opdragen aan de Griekse bevolking, niet echter het rijke gedeelte dat de media in handen heeft. Zijn dat wel Grieken, die oligarchen?

 
Veel luisterplezier.

01Beth-Orton-Sugaring-Season-Press-Shot-4-Photo-by-Jo-Metson-Scott.jpg

Space Odyssey - The Byrds - The Notorious Byrd Brothers - 1968

Lopin' Along Thru The Cosmos - Judee Sill - Judee Sill - 1971

Watch The Stars - Bert Jansch  featuring Beth Orton - The Black Swan - 2006

Stars All Seem To Weep - Beth Orton - Central Reservation - 1998

A Love From Outer Space - Tahiti 80 – Puzzle - 1999

Corcovado (Quiet Nights Of Quiet Stars) - Miles Davis – Quiet Nights, arranged and conducted by Gil Evans - 1964

Stars Fell On Alabama - Billie Holiday - Songs For Distingué Lovers – 1958

Tapestry From An Asteroid - Sun Ra - The Futuristic Sounds Of Sun Ra - 1962

Star Sailor - Tim Buckley – Starsailor - 1970

In And Out The Chakras We Go (Formerly: Shaft Goes To Outer Space) - Todd Rundgren – Todd -1974

Wandering Star - Portishead – Dummy - 1994

Vein Of Stars - The Flaming Lips - At War With The Mystics - 2006

Stars Of Leo - M. Ward - Hold Time - 2009

A Thousand Stars - Kathy Young & The Innocents – Single, 1960

Lucky Star - Rick Nelson - Rick Is 21 -1961

Under Stars - Brian Eno - Apollo: Atmospheres & Soundtracks - 1983

Stars Are in Your Eyes - Kendra Smith - The Guild of Temporal Adventurers - 1995

Outer Space - John Grant - Queen Of Denmark – 2010

Guiding Star - Teenage Fanclub – Bandwagonesque – 1991

I Am The Cosmos - Chris Bell - I Am The Cosmos – postuum, 1992

Point Me At The Sky - Pink Floyd - The Pink Floyd Early Singles - 1968

Have You Seen The Stars Tonite - Jefferson Starship - Blows Against The Empire -1970

Planet Queen - T.Rex - Electric Warrior [Bonus Tracks] - 1971

Planet Claire - The B-52's – The B52’s - 1979

Another Girl, Another Planet - The Only Ones - The Only Ones - 1978

Lonely Planet Boy - New York Dolls - New York Dolls - 1973

Life On Mars - David Bowie - Hunky Dory - 1971

Venus - Television - Marquee Moon - 1977

Space Monkey (Tom Verlaine) - Patti Smith – Easter - 1978

Big Eyed Beans From Venus - Captain Beefheart & The Magic Band - Clear Spot

Space Cowboy - The Steve Miller Band - Brave New World – 1969

2000 Light Years From Home - The Rolling Stones - Their Satanic Majesties Request - 1967

Heaven Is 10 Zillion Light Years Away - Stevie Wonder - Fulfillingness' First Finale -1974

01todd.jpg

Research & presentatie: Martin Pulaski
Foto Beth Orton: Jo Metson Scott

06-06-15

ZERO DE CONDUITE: VRIENDEN

JACK KEROUAC AND NEAL CASSADY.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor allen en voor niemand. Uniek in de kosmos. Stem af op 106.7 FM. Je kunt Zéro eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

Vanavond gaat Zéro de conduite over vriendschap. Het zal niet de eerste keer zijn, vermoed ik. Ik heb het even opgezocht, maar vind niet terug wanneer het thema nog een keer aan bod kwam. Een noemenswaardig archief van al mijn uitzendingen heb ik niet – en ik doe dit al sinds 1982. De eerste tien jaar onder de naam Shangri-La. Nogal wat vrienden hebben mij daarbij bijgestaan, in de eerste plaats Pat Geens (voornamelijk in die eerste periode), maar ook Sofie Sap, Ton Luyben en, helemaal in het begin, Max Borka. Max en ik zijn samen bij radio Centraal begonnen. Enige maanden later zijn we ieder onze eigen weg gegaan, wat wel vaker gebeurt als je maar lang genoeg leeft. Met Sofie ben ik nog goed bevriend, al zien we elkaar niet vaak meer. Pat beschouw ik nog altijd als een van mijn allerbeste vrienden. Hoe komt het dan dat we elkaar niet meer ontmoeten? Waar Ton uithangt weet ik niet.

Eind april is een van mijn beste vrienden, al van in de vroege jaren zeventig, overleden: Paul Rigaumont. Op elk gebied een fijne en lieve man. Hij schilderde, schreef en leefde met een groot hart. En hij wist wat vriendschap betekende. Aan hem draag ik deze aflevering op.

Ik denk dat Montaigne in zijn ‘Essays’ het allermooist over vriendschap heeft geschreven, onder meer dit:
“In vriendschap heerst een algemene, allesomvattende warmte, die bovendien mild en gelijkmatig is, een bestendige, rustige warmte, een en al lieflijkheid en gratie, een liefde die niet brandt en verzengt. […] De liefde genieten is haar vernietigen, omdat haar doel lichamelijk is en vatbaar voor verzadiging. Vriendschap daarentegen wordt genoten in de mate waarin ze gewenst wordt en aangezien zij iets spiritueels is en de geest door het onderhouden ervan gelouterd wordt, ontstaat en groeit zij slechts en wordt zij slechts gevoed wanneer zij genoten wordt.”
Maar zo uit zijn verband gerukt verliezen deze zinnen aan betekenis en kracht. Probeer het hele essay te lezen. De ‘Essays’ van Montaigne zijn in alle openbare bibliotheken te vinden, zolang de Vlaamse regering ze niet sluit – om ‘te besparen en jobs te creëren en de mensen langer te laten werken’.
tricheurs-1.jpg

Zoals met alle interessante thema’s was het ook nu moeilijk om een keuze te maken: er is zoveel goed materiaal. Ik probeer meestal een evenwicht te vinden tussen songs die ik werkelijk niet uit de weg kan gaan, ook al worden ze op de commerciële radio gedraaid, en minder bekende, minder populaire liederen. Aan de ene kant Amy Winehouse en Bob Dylan, aan de andere Cowboy, Bob Carpenter en Opal. In mijn oren klinkt het allemaal even goed. Waarom de ene succes heeft en de andere bij wijze van spreken in de goot beland is mij meestal een raadsel.

Veel luisterplezier!

elmore james jt brown 1959.jpg

Friends - The Beach Boys - Friends

Old Friends - Simon & Garfunkel - Bookends

Bob Dylan's Dream - Bob Dylan - The Freewheelin' Bob Dylan (2010 Mono Version)

Fair Weather Friend - Crazy Horse - Scratchy: The Complete Reprise Recordings 1971-'73 Vol. 1

All My Friends - Cowboy - 5'll Getcha Ten

For Belgian Friends - The Durutti Column - The Best Of The Durutti Column 1

You're My Friend - Eels - Wonderful, Glorious

Best Friends, Right? - Amy Winehouse - Lioness: Hidden Treasures

You've Got A Friend - Roberta Flack & Donny Hathaway - Atlantic Rhythm & Blues Vol8 (1970-1974)

Your Best Friend - Doris Duke - I'm A Loser: The Swamp Dog Sessions & More

A Woman Is A Man's Best Friend - James Carr - A Man Needs A Woman

My Best Friend - Elmore James - The Sky Is Crying

My Friend - Jimi Hendrix Experience - First Rays Of The New Rising Sun

My Old Friend - John Hiatt - The Tiki Bar is Open

Two Old Friends - Neil Young - Are You Passionate?

Girlfriend - The Modern Lovers - The Modern Lovers

Has He Got A Friend For Me? - Maria McKee - Maria Mckee

Friends - Sandy Denny – Like An Old Fashioned Waltz

Farewell My Friend - Dennis Wilson - Pacific Ocean Blue

We're Just Friends - Wilco - Summerteeth

Friend, You've Got To Fall - Hüsker Dü - Warehouse: Songs And Stories

I Really Live Round Here (False Friends) - Kevin Coyne - Dynamite Daze

Good Friend - Violent Femmes - The Blind Leading The Naked

My Friend - Bill Callahan - Sometimes I Wish We Were An Eagle

Old Friends - Bob Carpenter - Silent Passage

Friends - Ryan Adams & The Cardinals - Cold Roses

My Only Friend - (Opal) - Early Recordings

Waiting On A Friend - The Rolling Stones - Tattoo You

She's My Best Friend - Lou Reed - Coney Island Baby

Greatest Friend - Incredible String Band - The Big Huge

My Old Friend - Sam Amidon - Bright Sunny South

bookends-simon and gafunkel.jpg

Research en presentatie: Martin Pulaski.
Foto's: Neal Cassady en Jack Kerouac; Jacques Dutronc en Bulle Ogier in 'Tricheurs' van Barbet Scroeder; Elmore James en een mij onbekende saxofoonspeler; Paul Simon en Art Garfunkel.

04-04-15

ZERO DE CONDUITE: STIJL

thecramps.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel bij de antipasti, de zeeduivel en wat nog meer, het mysterieuze dessert. Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

the-who-0.jpg

Vanavond hebben we het over Stijl. Voor elkeen wat, maar toch vooral rock & roll-stijl. Een stijl die geen stijl is en tegelijk alle bestaande stijlen omvat of impliceert. 'Stijl' gaat niet alleen over mode en ook niet alleen over wat zichtbaar is: deze aflevering van zéro de conduite gaat net zo goed over bijvoorbeeld muziek en - zijdelings - literatuur en filosofie. In dit programma alleen al komen een vijftal muziekstijlen aan bod. Wat nog iets anders is dan hokjes of genres en sub-genres. Het thema van vanavond is vooral gekozen omdat het morgen Pasen is. Het is lichtvoetig, dansbaar, en soms zelfs vrolijk, zoals veel mensen dat zijn op zo’n mooie feestdag. Qua statement trekt vooral Sly Stone’s ‘Everyday People’ de aandacht:  Sometimes I'm right and I can be wrong / My own beliefs are in my song / The butcher, the banker, the drummer and then / Makes no difference what group I'm in / I am everyday people, yeah, yeah. Misschien moeten we toch weer wat meer naar die ‘idealistische hippie stuff’ gaan luisteren. Het wordt tijd om een punt te zetten achter veel nodeloze tragiek. Moedig en met stijl door het leven gaan, goede mensen van goede wil.

Veel luistergenot en vergeet niet te dansen!
Elvis1.jpg

 

Sweetest Smile and the Funkiest Style - Aretha Franklin - ['Hey Now Hey (The Other Side of the Sky)' Outtake]

Everyday People - Sly & The Family Stone - Stand

Hot Pants - James Brown - Star Time

Mini-Skirt Minnie - Sir Mack Rice - The Complete Stax/Volt Singles: 1959-1968

Soulful Dress - Sugar Pie DeSanto - Chess Chartbusters Vol. 1

Shoppin' For Clothes - The Coasters - Yakety Yak

Devil With The Blue Dress - Shorty Long - Hitsville U.S.A., The Motown Singles Collection 1959-1971

Pink Shoe Laces - Dodie Stevens - Early Girls, Vol. 1: Popsicles & Icicles

Levi Jacket (& A Long Tail Shirt) - Carl Perkins - Restless: The Columbia Recordings

Blue Suede Shoes - Elvis Presley - The King Of Rock 'n' Roll: The Complete 50s Masters

Betty Lou Got A New Pair Of Shoes - Bobby Freeman - Golden Age Of American Rock & Roll - The Follow-Up Hits

The Way I Walk - Cramps - Off The Bone

Leopard-Skin Pill-Box Hat - Bob Dylan - Blonde On Blonde

Hi-Heel Sneakers - Tommy Tucker - Chess Chartbusters Vol. 6

Fancy - Bobbie Gentry - The Fame Studio Story 1961-1973 - Home Of The Muscle Shoals

High Fashion Queen - The Flying Burrito Brothers - Burrito De Luxe

Wedding Dress - Alice Gerrard - Follow the Music

Little Red Shoes - The Monroe Brothers - What Would You Give In Exchange For Your Soul?

Famous Blue Raincoat - Leonard Cohen - Songs Of Love And Hate

Style It Takes - Lou Reed & John Cale - Songs For Drella

Esquivel: Mini Skirt - Kronos Quartet, Luanne Warner - Nuevo

Big Shot - Bonzo Dog Doo-Dah Band - Gorilla

I Love My Shirt – Donovan - Barabajagal

Indian Style  - Asylum Choir - Look Inside The Asylum Choir

I'm A Boy - The Who - Thirty Years Of Maximum R&B

Dedicated Follower Of Fashion - The Kinks - The Kink Kontroversy

Pretty Flamingo - The Everly Brothers - Two Yanks In England

Pretty Ballerina - The Left Banke - There's Gonna Be A Storm: The Complete Recordings 1966-1969

Funky Pretty - The Beach Boys - Holland

Fashion - David Bowie - Scary Monsters (And Super Creeps)

The Model - Kraftwerk - The Man Machine

Diamonds, Fur Coat, Champagne - Suicide / The Second Album

Posed By Models - Young Marble Giants - Colossal Youth

Improperly Dressed - The Slits - Return of the Giant Slits

My Hat - Pere Ubu - Datapanik in the Year Zero (1980-1982)

This Year's Girl - Elvis Costello & The Attractions - This Year's Model

Cadillac Walk - Mink De Ville - Cabretta

Rick James Style - The Lemonheads - Come On Feel The Lemonheads

Dress - PJ Harvey - Dry

The Dress Looks Nice On You - Sufjan Stevens - Seven Swans

young marble giants.jpg


Research & presentatie: Martin Pulaski

28-03-15

ZERO DE CONDUITE EXTRA: UNSUNG HEROES

running down the road 2.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel bij de karakollen, de met uitsterven bedreigde tonijn, het mysterieuze dessert! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

Deze aflevering van Zéro de conduite is een tussendoortje, als goedmaker voor mijn lange afwezigheid. Wegens meermaals de griep, waaronder in februari een die hardnekkig was, heb ik januari en februari moeten overslaan. In maart was ik aan herstel toe, waarvoor ik me naar zonniger oorden begaf. Deborah Anné heeft me dan vervangen, waarvoor veel dank en een zoen.

Vandaag is er geen thema, tenzij talent, eigenzinnigheid, vastberadenheid en - in sommige gevallen - miskenning ook thema’s mogen worden genoemd. Er komen uitverkoren songs aan bod van songwriters die ik als persoonlijke ‘helden beschouw’, al zijn het grotendeels antihelden. Onterecht heeft een aantal van hen weinig aandacht gekregen van het publiek en van de muziekpers. In sommige gevallen gebeurde dat wel, maar dan was het vaak te laat – aan postume bijval heeft de artiest niets meer. Maar niet alle muzikanten die aan bod komen zijn miskend of hebben te weinig succes gehad. En niet iedereen is jong gestorven; sommigen leven zelfs nog en stellen het goed.

Voor deze selectie heb ik me, zoals ik meestal doe, door toeval en intuïtie laten leiden.

Veel luisterplezier. Volgende zaterdag, de dag voor Pasen, ben ik er terug, met een reguliere thematische uitzending.

moby grape 69-2.jpg


May You Never - John Martyn - Solid Air

My Front Pages - Arlo Guthrie - Running Down the Road

Trout Steel - Mike Cooper - Trout Steel

Frank's Tune - Sid Selvidge - The Cold Of The Morning

Down Along the Border - Bob Carpenter - Silent Passage

Tongue in Cheek - Anne Briggs - Sing a Song For You

Harper Road - Sun Kil Moon - April

Desert Trip - Jonathan Wilson - Fanfare

Gringo Go Home - Dan Stuart - The Deliverance Of Marlowe Billings

Are we Dreaming - Kevin Coyne - Dynamite Daze

Day By Day - Kevin Ayers - The Confessions Of Doctor Dream And Other Stories

Her Eyes Are A Blue Million Miles - Captain Beefheart & The Magic Band - Clear Spot

79th Street Blues - Humble Pie - Town And Country (bonus track)

Up The Wooden Hills To Bedfordshire -The Small Faces – The Small Faces

Stranger In A Strange Land - Leon Russell - Leon Russell And The Shelter People

Darlin' Be Home Soon - Joe Cocker - Joe Cocker!

My Captain - Jesse Ed Davis - Ululu

Cody, Cody - The Flying Burrito Brothers - Burrito De Luxe

I Am Not Willing - Moby Grape - Moby Grape 69'

Going Back To Iuka - Don Nix - Living By The Days

Make A Little Love - Alex Chilton - High Priest

Down In The Dumps - Lonnie Mack - The Wham Of That Memphis Man

Down in the Alley - Ronnie Hawkins - Ronnie Hawkins

Move 'Em Out - Delaney & Bonnie - Delany & Bonnie Together

Wish Someone Would Care - Irma Thomas - Time Is On My Side

I Loved Another Woman - Fleetwood Mac - Peter Green's Fleetwood Mac

He's Got All The Whiskey - Bobby Charles - Bobby Charles

New Mexico - Rick Danko - Rick Danko

I Don't Want - Sir Douglas Quintet - Mendocino

Nothing Will Take Your Place - Boz Scaggs - Boz Scaggs & Band

delaney&bonnie.jpg

Research & presentatie: Martin Pulaski

27-03-15

BRINGING IT ALL BACK HOME

 

bringing it all back home.jpg

Vijftig jaar geleden, op 22 maart 1965, verscheen in de Verenigde Staten de baanbrekende, gedeeltelijk elektrische langspeelplaat ‘Bringing It All Back Home’ van Bob Dylan. De zanger en liedjesschrijver keerde folk, realisme en protest de rug toe. Zijn teksten waren nu symbolistisch, surrealistisch en autobiografisch. In Nederland en België zouden we nog tot 1967 moeten wachten op deze lp, die hier onder de titel ‘Subterranean Homesick Blues’ verscheen. Pas in 1970 zou het album in mijn bezit komen. Met de opbrengst van mijn verkoop van ‘The Freewheelin’ Bob Dylan’ aan mijn toenmalige vriend Marc D., kon ik me eindelijk de Nederlandse persing van ‘Subterranean Homesick Blues’ aanschaffen. Ik herinner me nog dat ik ze met trillende handen in de Maison Bleue in Brussel in ontvangst nam. Pas toen hoorde ik nummers als ‘On The Road Again’ en ‘Outlaw Blues’ voor het eerst. Of had Francis Heselmans ze mij al een keer laten horen? Hij was alvast minder arm dan ik en bezat bijgevolg ook een grotere platencollectie. Met de meeste andere songs was ik al vertrouwd via singles en ep’s.

Over symbolistische dichters vond ik dit: “Symbolistische dichters roepen liever de maan op dan de zon, liever de herfst dan de lente, liever stilstaand dan snelstromend water en liever regen dan een blauwe hemel”, schrijft filosoof en kunsthistoricus Michael Francis Gibson: “Ze klagen over treurigheid en verveling, over teleurstelling in de liefde, over machteloosheid en over matheid en eenzaamheid. Ze zijn bedroefd omdat ze ondervinden dat ze in een wereld leven die in doodsnood verkeert”.
Zegt dat niet heel veel over deze fase in het werk van Bob Dylan? Meer wil ik over deze tijdloze plaat niet kwijt. De geschiedenis van ‘Bringing It All Back Home’ is bekend. Hoewel ik dat soms ook wel eens durf betwijfelen.

01-01-15

FREAK OUT!

frank-zappa-freak-out-1966.jpg

The Mothers Of Invention - Freak Out! (1966)

14-12-14

DE BETOVERING VAN BOEKEN

viva 6.jpg

Elke stad bevat meerdere steden, sommige zichtbaar, sommige onzichtbaar. Gisteren trof ik in Brussel zo’n onzichtbare, ondergrondse stad aan. Ik had altijd al wel een vermoeden gehad dat ze bestond, maar nu weet ik het zeker.
Om vijf over tien kwam ik in het Hotel van Cleve in de Ravensteinstraat aan, goed op tijd dacht ik voor de boekenverkoop van het Filmmuseum (officieel Cinematek, een naam waar ik me nooit mee zal verzoenen), een van de fijnste instellingen van dit land. Enigszins verbaasd stelde ik vast dat er al vrij veel boekenliefhebbers in de grote ruimte aanwezig waren. In haast volstrekte stilte, alsof ze een eredienst  bijwoonden, stonden ze over tientalen dozen vol schitterende boeken over voornamelijk film gebogen. Ik zag dat sommigen al flinke stapels torsten. Het kleine publiek hier riep herinneringen op aan de tijd toen ik filosofie studeerde, evenals aan de periode dat ik ongeveer vijf avonden per week in het Filmmuseum doorbracht. Ernstige, gepassioneerde mensen, vervuld van een hartstocht voor schoonheid, voor wat ik alleen maar ‘het geestelijke’ kan noemen. Ieder voor zich maar toch verenigd in dezelfde passie.

Wat een prachtige boeken voor zo weinig geld. Het stemt wel tot nadenken dat ze nog maar zo weinig waard zijn; in Hotel van Cleve gemiddeld drie euro. Nieuw hebben ze stuk voor stuk een tienvoud gekost. Sommige zijn collector’s items. Maar ze moeten dan wel een collector vinden die erin geïnteresseerd is.

Hier een lijst van de trofeeën waarmee ik naar huis ben teruggekeerd. Gelukkig was ik niet alleen of ik had de helft van wat ik had geselecteerd achter moeten laten.

pierre_clementi_theredlist3.jpg

John Ford, door Joseph McBride en Michael Wilmington, in de mooie Cinema Two-reeks van Secker & Warburg.
Faulkner and Film, door Bruce F. Kawin. Over de interactie tussen film en literatuur, met aandacht voor de verfilmingen van Faulkners romans en de originele scenario’s van de schrijver.
Abel Gance, door Norman King, British Film Institute Books. Over een van mijn favoriete regisseurs, met veel aandacht voor zijn meesterwerk ‘Napoléon’. In ‘Napoléon’ speelt Abel Gance de rol van Saint-Just, wat geen toeval is.
Fields For President, door W.C. Fields. Een pocketuitgave uit 1972, toen Fields opnieuw werd erkend als een van de grootste komieken ooit, “one of the original antiheroes so currently in vogue with today’s “let it all hang out” generation.”
Memoirs of a Mangy Lover, door Groucho Marx. “The craziest Don Juan in the history of seduction.”
Samuel Fuller, door Nicholas Graham, in de Cinema One-reeks in samenwerking met het British Film Institute. Graham onderzoekt de thema’s en methodes van de grote Amerikaanse filmregisseur.
Quelques messages personnels, door Pierre Clémenti. Pierre Clémenti was een van de antihelden van mijn generatie. Hij acteerde in films van onder meer Bertolucci, Pasolini en Buñuel. De mooie, lieve jongen zat twee jaar in een Romeinse gevangenis opgesloten vanwege bezit van een kleine hoeveelheid cocaïne, zeer waarschijnlijk door de politie zelf in zijn kamer verstopt. Zo ging de gevestigde orde in die dagen om met wat nu iconen worden genoemd, in het oog springende exponenten van de tegencultuur. Brian Jones, Julian Beck en Judith Malina zijn andere voorbeelden.
The Rolling Stone Inverviews, Vol 2, verschenen in 1973, toen Rolling Stone nog een links tijdschrift was, een van de invloedrijkste bladen van de tegencultuur. Interviews met o.m. Bob Dylan, Van Morrison, Johnny Otis en Leon Russell.
Child of Satan, Child of God – Her Own Story, door Susan Atkins en Bob Slosser. Dit heb ik gekocht om mijn honger naar de Manson Family te stillen. “When she met Charles Manson, she felt she had met the world’s savior.” Het ironische is dat Susan Atkins er duivelser uitziet nadat ze de Heer heeft gevonden dan toen ze discipel was van Manson.
Superstar, door Viva. Hier ben ik werkelijk heel blij mee. Ik zoek er al tientallen jaren naar. Ooit gelezen in een vreselijke Nederlandse vertaling.
“The scandalous bestseller by the Underground film idol.” “A smashing stag movie set between covers!”.
Lovesick Blues. The Life Of Hank Williams, door Paul Hemphill. Verschenen bij Viking in 2005.
The Life and Times of Little Richard, door Charles White.
De schrijver wordt Dr. Rock genoemd, niet alleen omdat hij geneesheer is. En Little Richard? “After hearing Little Richard on record I bought a saxophone and came into the music business. Little Richard was my inspiration.” Dat zegt David Bowie.
Don’t Tell Dad. A Memoir, door Peter Fonda. Ik ken betere acteurs en regisseurs dan Peter Fonda, maar hij komt uit een bijzonder interessante familie en hij was een van de jongens die de sixties een gezicht gaven. Dit is het boek waar ik het meest nieuwsgierig naar ben.
Elia Kazan. A Biography, door Richard Schickel, uitgegeven door HarperCollins in 2005. In weerwil van zijn verraderlijke hart ben ik een groot bewonderaar van zijn werk.
Hoe kan het anders, met films als ‘A Streetcar Named Desire’, ‘On the Waterfront’, ‘America America’, ‘Baby Doll’ en ‘The Arrangement’?
Adventures Of A Suburban Boy, door John Boorman. Boorman is de regisseur van onder meer ‘Point Blank’, ‘Hell In the Pacific’, ‘Deliverance’ en ‘Zardoz’. Paul Auster schrijft over dit boek het volgende: “Boorman proves himself to be a master storyteller in this beautifully and deeply affecting memoir.”

Om elf uur verliet ik de onzichtbare stad en keerde met twee papieren zakken vol  leven, lijden en dromen – maar ongetwijfeld ook inzichten en levenslessen - terug naar onze eenzame vertrekken. Nu hoop ik alleen maar dat de winter heel lang mag duren. Geen donkere, maar stralend lichte dagen, zodat de blik scherp is en de letters duidelijk afgetekend zijn op het soms al wat vergeelde papier.

the-hired-hand-peter-fonda.png

Afbeeldingen: Viva en Agnes Varda tijdens het draaien van 'Lion's Love'; Pierre Clementi; Peter Fonda in 'The Hired Hand'.

06-12-14

ZÉRO DE CONDUITE: VERLOREN

Lost-Weekend-21.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel bij de antipasti, de vissoep, de Roma-tomaten! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.
DorisDukeTheSwampDog.jpg

Vanavond loop je verloren. Je verliest je hele hebben en houden. Je gelooft in niets meer, zeker niet in jezelf. En als je niet in jezelf gelooft, geloof je ook niet in de andere. Je staat aan de rand van de afgrond, zoals Billie Holiday, zoals Hank Williams. Je dobbert rond in een bootje op de weidse en wilde rivier. Je liefje is er vandoor, je vrienden hebben je in de steek gelaten. Je gaat naar een andere stad. Daar ben je pas werkelijk een vreemde. Niemand herkent je. Je krijgt het gevoel dat je niet meer bestaat. Verloren, alweer verloren. Op de lange weg naar de vrijheid altijd een gevangene van dit of dat, van hem of haar, van het verleden, van de familie.
Wil je naar huis terug? Dat gaat niet meer. Er is geen huis en er is geen thuis. Je bent er wel zeker van dat niemand van je houdt. Je hebt geen doel meer in je leven, en je hebt nergens zin in, want niets heeft nog zin. Wat erg toch! Maar dan ontmoet je een vrouw of een man en al gauw lig je in haar of zijn armen, je verliest je in haar, in hem. Je bereikt de extase, je bent niets en niemand meer, maar toch ben je nu pas echt gelukkig. Het enige goede verlies is dat van de liefde. Als je je verliest in de liefde ben je eindelijk bevrijd van al die zware lasten.

Honderden songs, vaak aangrijpend, bezingen het verlies. Het verlies bezingen is al een vorm van winnen, van de ellende en het verdriet overstijgen. Zingen en musiceren is altijd catharsis. Muziek beluisteren is dat vaak ook: als je je overgeeft aan het lied, aan de zanger, aan de muzikant.
Of gewoonweg aan dat magische toestel, de radio.

elysian fields.jpg

 


Lost My Drivin' Wheel - The Byrds - Farther Along (bonus track)

Lost Highway - Jason & The Scorchers - Are You Ready For The Country             

Lost in the Supermarket - The Clash - London Calling    

In The Lost And Found (Honky Bach) - Elliott Smith - Figure 8    

Baby Get Lost - Elysian Fields - Dreams That Breathe Your Name            

I Lost Everything - Sam Cooke - The Man Who Invented Soul   

I Cover The Waterfront - Billie Holiday With Teddy Wilson & His Orchestra - Lady Day: The Best Of Billie Holiday

Lost Lover Blues - Bobby "Blue" Bland - The "3B" Blues Boy: The Blues Years 1952 - 1959            

You Lost A Good Man - John Lee Hooker - Don't Turn Me From Your Door        

Lost Someone - James Brown - Star Time           

Lost Again - Doris Duke - I'm A Loser: The Swamp Dog Sessions & More             

I Love and I Lost - Curtis Mayfield & The Impressions - The Anthology 1961 - 1977         

Since I've Lost You - The Temptations - Puzzle People  

You're Lost Little Girl - The Doors - Strange Days             

Lost John - Leo Kottke - Greenhouse   

I Lost You - Elvis Costello - National Ransom      

I Lost It Lucinda Williams - Happy Woman Blues              

Lost Love Blues - Lefty Frizzell - Signed,Sealed And Delivered

Lost On The River - Hank Williams - Lost Highway: December 1948 - March 1949             

Dying From Home And Lost - The Louvin Brothers - Satan Is Real

Lost in the Ozone - Commander Cody & His Lost Planet Airmen - Lost In The Ozone

Stone Lost Child - Lee Hazlewood - Requiem For An Almost Lady

I've Lost You - Matthews' Southern Comfort - Matthews' Southern Comfort

So You Say You Lost Your Baby - Gene Clark - Echoes

Lost Woman - The Yardbirds - Roger The Engineer

Lost Girl - The Troggs – Single B-kant (van Wild Thing)

Lost My Job - Alex Chilton - Feudalist Tarts

Lost World - Green On Red - Green On Red

Lost in the Trees - Richmond Fontaine - The High Country

Lost In Space – Calexico - Selections from Road Atlas 1998-2011

Lost Someone - Cat Power - Jukebox

Lost In The Dream - The War On Drugs - Lost In The Dream

Lost Cause – Beck - Sea Change

You Are Lost - Bonnie "Prince" Billy - Beware

Lost In The Harbour - Tom Waits -Alice

Lost Hours - Willard Grant Conspiracy - Pilgrim Road

Lost On Yer Merry Way – Grandaddy - Sumdaybillie-holiday.jpg


Research & presentatie: Martin Pulaski
Foto's: Ray Milland in 'The Lost Weekend', Billy Wilder, 1945; Doris Duke, I'm A Loser; Jennifer Charles & Oren Bloedow of the Elysian Fields; Billie Holiday.

04-12-14

HERINNER JE JE BOBBY KEYS EN IAN MACLAGAN?

small faces3.jpg

Bobby Keys is overleden. De saxofonist roept bij mij onwillekeurig herinneringen op aan de mooie dagen in de Visélaan toen in onze woning daar de vrolijke en vettige klanken van ‘Sticky Fingers’ en ‘Exile On Main Street’ de muziekkamer en eigenlijk het hele huis vulden. De opwinding die ik daar bij voelde. Het zijn feestelijke platen: ik genoot er het meest van als ik ze met vrienden kon delen, nuchter of liever nog onder invloed van wat hasjiesj.  Werd ‘Exile On Main Street’ toen niet door de muziekpers afgekraakt omdat de plaat zo rommelig klonk? Ik dacht van wel. Een onderdeel van die verrukkelijke rommeligheid vormde de unieke sound van Bobby Keys z’n sax. De anekdotes over the Rolling Stones on tour, inclusief de uitspattingen van de huurlingmuzikant, zijn genoegzaam bekend. Waarom slingeren rocksterren toch zo graag televisietoestellen door hotelramen? Of schieten ze erop, zoals Elvis Presley deed (en Bruce Springsteen droomde). Ik luisterde gisteren nog een keer naar ‘Whatever Gets You Through the Night’ van John Lennon, ook met de Texaanse saxofonist in een glansrol. Moge Bobby Keys in vrede rusten.

BobbyKeysandKeithRichards.jpg

Gisteravond laat, na de zoveelste aflevering van the Sopranos – ik leef nu op een dieet van schrijven en Sopranos – probeerde ik mijn smartphone aan de praat te krijgen. Mijn gsm was al enkele dagen stuk. Ik heb me dan maar zo’n toestel vol overbodige snufjes die het leven nog wat moeilijker maken aangeschaft. Een fototoestel op een telefoon, te gek jongen!

Het eerste wat ik op mijn smartphone las was een bericht over de dood van Ian McLagan. Een van de kleine grote helden uit mijn jeugd - samen met Steve Marriott, Ronnie Lane & Kenney Jones in the Small Faces. In de tweede helft van de sixties maakte die beatgroep van de meest opwindende singles die je op de radio en de jukebox kon horen. Op elk gebied waren ze pure stijl. Als ik in Maastricht naar de kapper ging had ik altijd een foto van deze groep bij als voorbeeld. Ook bij het kiezen van hemden, jasjes en broeken liet ik me door hun voorkomen inspireren. Echt mod was dat al niet meer, daar waren hun haren wat te lang voor. Er zaten ook al veelkleurige, psychedelische ingrediënten in, net zoals in hun songs.

Singles als ‘All Or Nothing’, ‘Here Comes the Nice’, ‘Itchycoo Park’ en ‘Tin Soldier’ voerden me tot aan de rand van extase en soms erover. Ik herinner me nog goed hoe uitbundig Guy Bleus en ik in Tongeren - in café de Paddock geloof ik - dansten op de wilde klanken van dat laatste nummer, een van de beste singles aller tijden. Het orgel en de piano van Ian McLagan maken er een popparel van – eigenlijk is zijn geïnspireerd spel er de ziel van. Ach, wat hield ik van the Small Faces. Ik zag ze twee keer live. Een keer (1), samen met mijn vriend Jan De Pooter, een even grote fan als ik, in het nergensland van Diepenbeek. Bij dat concert mocht ik een mooi flower power-meisje dat ik helemaal niet kende lang en warm kussen. Ik heb nooit geweten hoe ze heette. Of ben ik het vergeten? Wat ik me wel nog herinner zijn de flessen gin die we doorgaven aan iedereen die het maar wilde. Een tweede keer, misschien nog grootser, maar minder intiem, was op Jazz Bilzen (2). De mooiste dagen van ons leven, terwijl we daar toch zo vlug mogelijk aan wilden ontsnappen. De illusies die ‘vrijheid’ en ‘toekomst’ heten, schitterden als het chroom van oude Chevrolets in de midzomerzon. De mooiste dagen, weggerend als wilde paarden over de heuvels, om het eens met de woorden van Charles Bukowski te zeggen.

Ian McLagan is dood, maar onze honger naar de klank van zijn orgel en naar de swingende sound van the Small Faces is niet gestild.

“When you're slipping into sleep, that's the time to unwind
Sinking down into the deep, that's the time of no time
When you're slipping into sleep
All the sounds around you seem to have a new meaning
Leave your body behind you with a different feeling
When you're slipping into sleep” (3).

pop, popcultuur, rock, muziek, small faces, rolling stones, bobby keys, ian mclagan, dood, sixties, euforie, dansen, singles, jukebox, jazz bilzen, diepenbeek, vrienden, plezier, geluk, toekomst, vrijheid, kleren, kapsel, extase

 

 

(1) Op 11 mei 1968 in Diepenbeek.
(2) Op 24 augustus 1968 op Jazz Bilzen. Eerst the Small Faces, daarna een jamsession van leden van the Small Faces, Cuby + Blizzards, Alexis Korner en Chris Farlowe.
(3) Uit  ‘Up The Wooden Hills To Bedfordshire’ van Ian McLagan. Terug te vinden op 'Small Faces', verschenen in 1967 op Immediate.

01-12-14

IRIS DEMENT SINGS THE DELTA

iris dement,muziek,soul,gospel,south,vertellen,country,songs,missouri,arkansas,rivier,familie,mensen,empathie,mededogen,schoonheid
Gisteravond voor het slapengaan luisterde ik nog even naar ‘Sings the Delta’ van Iris DeMent. Ik was verbluft. De plaat ligt hier al een tweetal jaren – aangeschaft ergens in 2012 - en nu pas hoor ik wat een schitterende verzameling songs dat is. Honderd procent oprechte muziek, spiritueel en lichamelijk tegelijk, gezongen met passie én berusting in het lot, met compassie, met mededogen. In de teksten veel aandacht voor waar mensen vandaan komen, voor het land en het landschap, voor de eenvoudige dingen van het leven, voor wat de mensen ermee doe, voor de manieren waarop ze vechten tegen hun lot, hoe ze weigeren erin te berusten. Ze zingt over god, een belangrijk personage in het Zuiden van de Verenigde Staten; hoe begrijpelijk maar ook dwaas het is te bidden. Begrijpelijk omdat de mensen daar opgegroeid zijn in dat geloof en omdat ze vaak eenzaam zijn en zich met hun zorgen en spijt vaak tot niemand anders kunnen richten. Dwaas omdat hij toch niet luistert en van zich laten horen doet hij evenmin.

Iris DeMent verwijst naar de negro spiritual ‘I shall not be moved’: “Like a tree planted by the water, I shall not be moved.” Op de hoes prijkt een foto, gemaakt door haar dochter Dasha, waarop twee cipressen midden in  de rivier staan. Tussen de twee bomen door loopt de grens tussen de staten Missouri en Arkansas. De vader van Iris DeMent is van Missouri afkomstig en wel van het eilandje in de rivier dat je achter op de foto ziet. Haar moeder komt uit Arkansas, net niet zichtbaar op de foto. Op de andere beelden ziet Iris Dement er vermoeid uit en in zekere zin even verweerd als de witte houten deur waar ze met de rug tegen leunt. Al is ze nog niet zo oud. Ze zit op een houten vloer, niet aantrekkelijk, onderhevig aan de zwaartekracht en je ziet dat de hitte haar het bewegen bemoeilijkt. Ze heeft een soort witte trouwjurk aan, maar van ‘normale’ lengte, en helemaal nieuw is hij niet. De blik in haar ogen heeft iets verslagens, haar mondhoeken iets verbitterds, maar in haar wat omhooggestoken rechterbovenarm met de vingers die haar kaak lichtjes raken zie ik, hoewel de elleboog op haar linkerknie steunt, trots en bevalligheid. Iris DeMent is een aantrekkelijke onaantrekkelijke vrouw. Zoals ze daar zit, sloom, met een schoen uitgeschopt, ziet ze er sexy uit. Al die eigenschappen zijn ook aanwezig in haar stem, in de manier waarop ze zingt. En de band die haar begeleidt voelt haar zo goed aan dat je niet anders kan dan besluiten dat die begaafde muzikanten haar beste vrienden zijn.

iris dement 3 001.jpg

iris dement 001.jpg

 

 

 

 

 

 

28-10-14

TOT STRAKS, LOU, IN DE MUZIEKKAMER

Lou Reed looking down holding guitar in Recording Studio NEW YORK CITY, 1977.jpg

“Time is a jetplane — it moves too fast. Oh but what a shame that all we've shared can't last…” zingt Bob Dylan in ‘You’re A Big Girl Now’.  Gisteren was het een jaar geleden dat Lou Reed in Southampton overleed. Had ik niet net zo goed kunnen schrijven dat de dichter/zanger/muzikant gisteren de geest gaf? Toch is er in dat jaar, nu voorgoed begraven, tenzij de herinneringen, veel gebeurd. Het staat in de kranten, in de tijdschriften, in boeken, er zijn documentaires en reportages over, het zit opgeslagen in het geheugen van NSA. Oorlogen, plunderingen, verkrachtingen, verwoestingen, een onophoudelijke horrorshow; maar ook mooie dingen, mannen en vrouwen  die verliefd werden, kinderen die liedjes zongen, nieuwe bladeren aan de bomen in april, gedroomde treinen naar werkelijke paradijselijke bestemmingen. Zo veel en zo weinig.  
Mocht Lou Reed nog leven hij zou z’n schouders eens ophalen. Want was de duisternis in zijn ziel niet nog veel donkerder dan de wereld zelf? Neen, dat geloof ik niet. Lou Reed was kwetsbaar, zoals veel grote kunstenaars, maar dat liet hij slechts zelden zien. Lou Reed kende mededogen en wist wat liefde was, ‘Pale Blue Eyes’ en ‘Magic & Loss’ zijn daar maar twee bewijzen van, mocht iemand die nodig hebben. Waarom haalde hij dan z’n schouders op? Misschien om er wat stof van die donkere wereld af te schudden, wat onzin, wat leugens?

Ook al is er nog al de onsterfelijke muziek die ik hier vorig jaar opsomde, toch mis ik Lou Reed. Ik mis de man, zijn rock & roll heart, zijn bittere troostende woorden, zijn strelende venijnige stem, zijn poëzie die altijd echt en waar was, nooit onderdanig of  bang maar trots en verheven, stekelige bloemen in de wereldstorm. “He wouldn’t bow down or kneel”, om nog een keer zijn geestverwant aan te halen. Tot straks Lou, in de muziekkamer.
lou-reed.jpg

...

Foto's: Lynn Goldsmith, Garry Gross

20-10-14

WILLIAM EGGLESTON: DONKERE KANT VAN DE AMERIKAANSE DROOM

william eggleston3.jpg

Eind september bezocht ik de tentoonstelling ‘William Eggleston: From Black and White to Color’ in het Parijse Fondation Henri Cartier-Bresson. Geen majestueus gebouw, eerder bescheiden, maar toch ook ruim en luchtig. Het werk van Eggleston komt goed tot zijn recht in de sobere ruimtes; door het schaarse publiek was het mogelijk om elk beeld aandachtig te bekijken. Bij sommige foto’s verdween ik uit Parijs en kwam ergens in Tennessee terecht, met mijn voeten op de warme Zuiderse grond in die staat, waarvan de naam mijn hart bijna altijd wat sneller doet kloppen. Memphis, Elvis, Graceland, de Sun studio, Stax, soul, Alex Chilton, Big Star, the Peabody Hotel, de Mississippi.

Zonder me ervan bewust te zijn heb ik het werk van William Eggleston voor het eerst gezien op elpeehoezen: de al genoemde Big Star en Alex Chilton maar ook Green On Red die in Memphis onder begeleiding van James Luther Dickinson in Memphis hun geweldige elpee ‘Here Come The Snakes’ opnamen. Het kan geen toeval zijn dat deze muziek net als de foto’s van Eggleston de tand des tijds heeft weten te trotseren. Het kan ook geen toeval zijn dat ik op de trein van Parijs terug naar Brussel vaststelde dat de foto op de hoes van Sid Selvidge’s ‘The Cold Of The Morning’ – uit 1976, nu pas op cd uitgebracht – van Eggleston is. Ik had de cd een dag eerder bij de fantastische platenwinkel Gibert Joseph aangeschaft.
william eggleston2.jpeg

William Egglestons pop art lijkt minder tijdsgebonden dan die van Andy Warhol. Beide kunstenaars zijn geïnteresseerd in wat doorgaans ‘het banale’ wordt genoemd. Bij Warhol onder meer  Brillo-dozen, Campbell-soep, Coca Cola, Marilyn Monroe, auto-ongevallen; bij Eggleston shopping malls, gloeilampen aan het plafond, diners, pompstations, afgelegen wegen, auto’s, gootstenen, gasfornuizen, koelkasten. Wellicht is fotografie een geschikter medium dan assemblages, zeefdrukken en dergelijke, om zulke objecten, ‘gewone’ voorwerpen, aan de tijd te ontrukken en ze voor een langere periode in een tijdloos nu te plaatsen. En niet de fotografie in het algemeen maar die van William Eggleston, met zijn specifieke standpunten, invalshoeken en uitsnedes (“crops”) in het bijzonder.

De foto’s van Eggleston zijn woorden, zinnen, paragrafen van een lange roman, een roman fleuve die de lotgevallen vertelt, niet van enkele personages, maar van voorwerpen, van alledaagse, banale dingen. De foto’s van deze kunstenaar lijken snapshots, en zijn het ook, maar tegelijk zijn ze veel meer dan dat, zeker als je ze in een reeks ziet, als je de interactie tussen de beelden ziet, als je beseft dat de objecten met elkaar omgaan als personages in een verhaal. En behalve de dagelijkse voorwerpen zijn er de ruimtes en landschappen, de bijna zinloze context waarbinnen de dingen zin zouden moeten krijgen; maar of ze die krijgen hangt van de toeschouwer af. Het zijn “visual metaphors of an alienated world” schrijft Thomas Weski in ‘The Tender-Cruel Camera’.
William-Eggleston-Near-the-River-at-Greenville,-Mississippi-1984-painting-artwork-print.jpeg

Je ziet zeker niet altijd mensen op de foto’s van Eggleston. (Waar mijn voorkeur nochtans naar uitgaat.) Maar elk voorwerp, elk landschap is doordrongen van menselijke aanwezigheid. En de mensen die je wel ziet lijken bang, onzeker, vijandig, mogelijk gewelddadig, neurotisch. Vervreemd van hun omgeving, die zelf al erg vreemd is, ook al fotografeert Eggleston meestal in Tennessee, de staat waar hij als rijkeluiszoon is opgegroeid. Van die rijkdom is zijn fascinatie voor dure auto’s en een dandyachtige verschijning overgebleven. Vaak maakt hij foto’s vanuit een van zijn luxueuze auto’s. Niet zo verbazingwekkend dat personen die op die manier gefotografeerd worden er verontrust of schrikachtig uitzien. Maar rijke afkomst of niet: Eggleston noemt zijn stijl democratisch. Dat heeft onder meer met die standpunten en cadrages te maken. Het gaat bij hem om een democratie waar een broodrooster evenveel of even weinig waard is, evenveel of even weinig aandacht verdient als een man met een revolver. Als je dat beseft voel je je wat ongemakkelijk. Of bedreigd, zelfs. Dat had ik al in 1989 bij het bekijken van de hoes van ‘Here Come the Snakes’ van Green On Red. Degene die mij kan vertellen voor wat de bloederige bijl op de foto dient, trakteer ik een trappist in café Cirio. De hoesfoto van Alex Chilton’s ‘Like Flies On Sherbert’, een tegendraads voodoo-meesterwerk (1), is ook behoorlijk onheilspellend. In haar voorwoord bij de catalogus van de tentoonstelling heeft Agnès Sire het over die dreigende ondertonen: “Everything is silent, almost menacing. One sometimes senses danger just at the edge of the field; the color seems more realistic, more direct.”
william eggleston, parijs, tentoonstelling, fotografie, tennessee, memphis, voorlopger, baanbreker, fondation henri cartier-bresson, memphis, elpeehoezen, banaliteit, pop art, andy warhol, tijd, transcendentie, muziek, rock, alex chilton, big star, green on red, jim dickinson, sid selvidge, gibert joseph, chrome, objecten, voorwerpen, alledaags, gevaar, dreiging, techniek, roman, roman fleuve, auto's, rijkdom, democratische stijl, robert frank, the americans,

Een voorloper van William Eggleston was Robert Frank, vooral bekend van zijn ‘The Americans’, met het voorwoord van Jack Kerouac. Frank maakte eveneens foto’s van een ander Amerika, een Amerika waar armoede, alcoholisme, racisme, geweld en televisie het leven beheersten. Het waren snapshots, onderweg gemaakt, foto’s waar de gevestigde fotografen en curatoren op neerkeken.
Maar Eggleston kende het werk van Frank niet. In Tennessee vond je in de jaren vijftig en zestig geen fotoboeken. Naast Robert Frank en Eggleston waren er andere fotografen die in ongeveer dezelfde periode braken met het fotografisch classicisme en een nieuwe taal uitvonden: Diane Arbus, Lee Friedlander en Gary Winogrand. Weg met de conventies, weg met de objectiviteit, leken ze te zeggen. Gary Winogrand maakte foto’s om te zien hoe de dingen eruitzagen.

Wie de donkere kant van de Amerikaanse droom wil zien en van de films van David Lynch, PT Anderson (vooral ‘Hard Eight’) en Gus Van Sant houdt, raad ik een bezoek aan de tentoonstelling aan. De foto’s komen er zoveel meer tot hun recht dan in een boek of online. ‘William Eggleston: From Black and White to Color’ loopt nog tot 21 december.

william-eggleston-theredlist.jpg

(1) Allmusic's David Cleary was van mening dat "sound quality is terrible, instrumental balances are careless and haphazard, and some selections even begin with recording start-up sound." En beschreef de elpee als "universally slipshod and boorish...sloppy and lackluster."
De illustere Stephen Thomas Erlewine was ervan overtuigd dat Sherbert "a front-runner for the worst album ever made” was.

  

04-10-14

HOOCHIEKOOCHIE: LACH, SPRING, DANS

howlin wolf en muddy.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel bij de antipasti, de vissoep, de Roma-tomaten! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

“Misschien moeten we (…) in onze oudste herinneringen graven en in de spelletjes die we als kind leuk vonden de eerste aanzet zoeken tot diverse manieren waarop mensen aan het lachen gemaakt kunnen worden. Te vaak hebben we het over onze gevoelens van plezier of verdriet, alsof die louter van recente datum zijn, alsof niet elk van hen zijn eigen geschiedenis heeft. Te dikwijls vooral miskennen we wat er in het merendeel van onze gevoelens van blijdschap als het ware nog aan kinderlijks schuilt. Een groot deel van de pleziertjes van nu schrompelt echter, bij nadere beschouwing, ineen tot louter herinneringen aan pleziertjes van vroeger!
Henri Bergson, Lachen

Vorige maand werden er tranen gestort, tranen van verdriet maar ook van vreugde en plezier. Valleien, rivieren oceanen van tranen. Zelf had ik het gevoel dat al die songs, hoe melancholisch soms ook, troost brachten en in enkele gevallen tot dansen aanzetten. Vandaag zal het niet anders zijn, maar dan omgekeerd. Lachen is niet altijd plezierig. In elk menselijk handelen, in elke menselijke emotie zitten meerdere lagen, vaak maakt zelfs het tegenovergestelde er deel van uit. “There ain't no dark till something shines”, zingt Townes Van Zandt in ‘Rex’s Blues’. Hegel had het niet beter kunnen formuleren, wel ingewikkelder.

Vandaag hebben we gekozen voor liedjes over plezier, vreugde, geluk, lachen. Meer dan eens zijn het droeve, sombere, zelfs wanhopige songs. Maar dat geeft niet, stemmen, melodieën, ritmes maken mensen altijd al op een bepaalde manier blij. En vaak ook roepen ze mooie herinneringen op, plezierige herinneringen. Want die zijn bijna altijd met liedjes vergroeid. Dat zal ook wel de reden zijn waarom radio nostalgie zoveel succes heeft. Deze radio hier is geen radio nostalgie, al doe ik mijn best om er een van te maken. Vergis je echter niet: mijn nostalgie is net weer een beetje anders dan die van jou. En in mijn nostalgie is er altijd plaats voor de toekomst.

Geniet van de mooie muziek!

love2.jpg

Happy Madness (1995) - Joe Henderson – Double Rainbow: The Music of Antonio Carlos Jobim - Antonio Carlos Jobim, Vinícius de Moraes         

Laughin' And Clownin' (1963) - Sam Cooke – Nightbeat (1963) - Sam Cooke

300 Pounds Of Joy (1963) - Howlin' Wolf - The Genuine Article - Willie Dixon    

Pride And Joy (1963) - Marvin Gaye -  Anthology - Norman Whitfield, Marvin Gaye, William Stevenson

Laugh It Off  (1963) - The Tams - The Fame Studio Story 1961-1973 Home Of The Muscle Shoals Sound - Ray Whitley

I'm So Happy (Tra-La-La-La-La-La) (1958) - Lewis Lymon And The Teenchords – Fury single - Bobby Robinson

Laugh (1961) - The Velvets - Golden Age Of American Rock & Roll : The Follow-Up Hits - Roy Orbison, Joe Melson

Laughin' & Jokin'  (1957) - Ernie Chaffin - Sun Collection - Murphy “Pee Wee” Maddux, Jr.

Soldier's Joy (live, 1964) - The Kentucky Colonels (Roland White, Clarence White, Billy Ray Lathum & Roger Bush) - Long Journey Home - traditional

Don't Laugh (1957) - The Louvin Brothers - When I Stop Dreaming-  Rebe Gosdin                          

Joy To The World (1968) - John Fahey - The New Possibility: John Fahey's Guitar Soli Christmas Album - Handel

Wild About My Lovin' (1976) - Sid Selvidge - The Cold Of The Morning - traditional        

Soldier's Joy, 1864 (2002) - Guy Clark - The Dark – Guy Clark, Shawn Camp

Laughing Boy (1968) - Randy Newman -  Creates Something New Under The Sun – Randy Newman

Crying Laughing Loving Lying (70s) - Rod Stewart - Handbags & Gladrags – Labi Siffre   

I Laugh In Your Face (1969) - Bee Gees – Odessa – Barry, Robin & Maurice Gibb

Frozen Laughter (1967) - Rising Storm - Calm Before The Storm – A. Thompson              

Laugh, Laugh (1965) - The Beau Brummels - Introducing The Beau Brummels - Ron Elliot

Laughing (1969) - The Guess Who - Greatest Hits - Bachman/Cummings

It Takes A Lot To Laugh, It Takes A Train To Cry - Al Kooper, Steve Stills - Super Session - B.Dylan

Laughing Stock (1968) - Love - Single B-Side  - Arthur Lee                           

Laughing  (1971) - David Crosby - If I Could Only Remember My Name - David Crosby

The Old Laughing Lady (1968) - Neil Young - Neil Young (First Album) - Neil Young

Yemeni Jade (2014) - Allah-Las - Worship The Sun – Allah-Las                  

Virgo Clowns (1970) - Van Morrison - His Band And The Street Choir - Van Morrison

Milneburg Joys (1992) -  Dr. John - Goin' Back To New Orleans- Jellyroll Morton

Make A Joyful Noise (1972) - Jesse Ed Davis – Ululu - Jesse Ed Davis

While You Were Having Fun (1986) - Rainer & Das Combo - Barefoot Rock With ... (bonus track) – Rainer Ptacek           

Joy And Jubilee (2003) - Bonnie "Prince" Billy - Master And Everyone - Will Oldham

Silver Joy (2013) - Damien Jurado - Brothers and Sisters of the Eternal Son                       

Love Like Laughter (1998) - Beth Orton - Central Reservation – Beth Orton       

Happy (1996) - Mazzy Star - Among My Swan - Hope Sandoval, David Roback

Happy When It Rains (1987) - The Jesus & Mary Chain – Darklands - William Reid

Falling and Laughing (1982) - Orange Juice - You Can't Hide Your Love Forever - Edwyn Collins

People's Pleasure Park (1989) - The Durutti Column - The Best Of The Durutti - Vini Reilly, Bruce Mitchell

Out Of Egypt, Into The Great Laugh Of Mankind, And I Shake The Dirt From My Sandals As I Run - Sufjan Stevens - Come On Feel The Illinoise! - Sufjan Stevens 

Laughing (1978) - Pere Ubu - The Modern Dance – Pere Ubu

...

Research & presentatie: Martin Pulaski

jesse davis.jpg

02-08-14

ZERO DE CONDUITE: SONGS

rickieleejones1.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel bij de antipasti, de vissoep, de Roma-tomaten! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

 

Wegens al dat reizen van mij ben ik niet aan een thema toegekomen. Het reizen zelf heb ik al te vaak gebruikt, en in elk programma duikt er wel een spoor van op, ook vandaag. In deze aflevering van Zéro de conduite gaat het opnieuw om de sfeer, om wat ontstaat door de opeenvolging van muziekjes en teksten. De nadruk ligt op wat singer-songwriters wordt genoemd, hoewel ik niet zo van die term houd. Maar hoe noem je hen dan wel? 

Heel wat oude bekenden passeren de revue, maar ook wat minder voor de hand liggende namen, zoals Gene Parsons en Michael Chapman. Voor sommige muzikanten schijn ik een beetje doof te zijn, of is het vergeetachtigheid? Een grote popdiva als Joni Mitchell komt in mijn programma maar weinig aan bod, denk ik. Geen idee wat de reden daarvoor is. Alleszins probeer ik nooit wie populair is moedwillig, vanwege snobistische of elitaire overwegingen, te vermijden. Het zal een combinatie zijn van blinde vlekken en voorkeuren.

Omdat het zowel in de wereld als in mijn hoofd onrustig is, doe ik een poging om aan de hand van deze selectie mooie liederen wat rust te brengen, ook al gaan ze daar niet per sé over. Ik wil echt niet dat Zéro de conduite een behangpapierprogramma wordt.

De hommage aan Bobby Womack, een van de groten uit de soulmuziek, is veel te kort. Misschien moet ik opnieuw zoals in de jaren tachtig en negentig – met Shangri-La - een wekelijks programma van drie uur gaan maken, zodat ik meer aandacht kan geven aan allen die er toe doen in de populaire muziek en elders.

Veel luisterplezier.

bobbiewomack1.jpg

Paths of Victory - Cat Power - The Covers Record - Bob Dylan      

Ring Them Bells - Bob Dylan - Oh Mercy  - Bob Dylan       

Berlin - Lou Reed - Lou Reed  - Lou Reed

Blue in Green - Miles Davis - Kind Of Blue - Bill Evans        

Drunk On The Moon - Tom Waits - The Heart Of Saturday Night - Tom Waits     

Beat Angels - Rickie Lee Jones - Duchess of Coolsville - Rickie Lee Jones  

For Free - Joni Mitchell - Ladies Of The Canyon – Joni Mitchell     

Blackbird Chain – Beck - Morning Phase – Beck Hansen

A Swallow In The Sun – Eels - The Cautionary Tales Of Mark Oliver Everett             

Burnin' Summer - Ronnie Lane - Ooh La La: An Island Harvest - Ronnie Lane                      

Six Days On The Road - Taj Mahal - Giant Step & De Ole Folks At Home - Carl Montgomery/Earl Green

I'm Comin' Home - Arthur Alexander - Rainbow Road: The Warner Brothers Recordings - Dennis Linde

California Dreamin' - Bobby Womack - The Minit Records Story - Michelle Gilliam/John Phillips     

Trust Me - Janis Joplin – Pearl - Bobby Womack  

In A Station - Karen Dalton - In My Own Time - Richard Manuel    

Brides Of Jesus - Little Feat - Little Feat - Lowell George/Bill Payne

Cowboy Of Dreams - Crosby & Nash - Wind On The Water                           

Banjo Dog - Gene Parsons - Kindling                       

For Me Again - Gene Clark – Echoes - Gene Clark

Why [Single Version] - The Byrds - David Crosby/Roger McGuinn 

With Me Tonight - The Beach Boys - Smiley Smile - Brian Wilson  

Forever - American Spring - American Spring - Dennis Wilson/G. Jakobsen

As I Wander Lonely - Harry Nilsson - Nilsson Sessions: 1967-1968 - Harry Nilsson

Please Be With Me – Cowboy - Skydog: The Duane Allman Retrospective - Boyer

Rainbows All Over Your Blues - John Sebastian - John B. Sebastian - Sebastian

Something In The Way She Moves - Ian Matthews & Matthews' Southern Comfort - Second Spring - James Taylor

Steamboat Row - Stealers Wheel -Ferguslie Park – Gerry Rafferty

Anyway The Wind Blows - J.J. Cale – Okie – J.J. Cale         

The Way I Feel - Gordon Lightfoot - The Way I Feel - Gordon Lightfoot

It Didn't Work Out - Michael Chapman – Rainmaker

Mississippi You're On My Mind - Jesse Winchester – Anthology – Jesse Winchester

The Times You've Come - Jackson Browne - For Everyman – Jackson Browne        

Saturday Sun - Nick Drake - Five Leaves Left - Nick Drake      

My Sweet Love Ain't Around - Steve Young - Rock, Salt and Nails - Hank Williams

My Town - Paul Siebel - Woodsmoke & Oranges - Paul Siebel

Tell Me Mama - Leo Kottke - Circle 'round The Sun

Single Girl - Haden Triplets - The Haden Triplets - A. P. Carter

Sping_with_Brian_Wilson.jpg


...

Volgorde playlist: songtitel, uitvoerder, album, componist.
Presentatie en research: Martin Pulaski

01-08-14

CAT POWER EN DAVID CROSBY IN LUCCA

 IMG_9110.JPG

In Lucca zag ik in de straten en op pleinen affiches van onder meer David Crosby en Cat Power, aankondigingen voor optredens van deze muzikanten in het Teatro del Giglio. Dat deed wat vreemd aan: het beeld dat ik van Italië, van Toscane, van Lucca heb is er een dat voorbijgestreefd is. Lucca is in mijn verbeelding nog altijd een stad van Romaanse gebouwen, kerken, torens, palazzo’s, stijlvolle winkels, lekkere trattoria’s en osteria’s, een oord waar romantische dichters als Percy Shelley, Lord Byron en Elizabeth Barrett Browning thuis zijn. Rock & roll vloekt daarmee. Of vloekte ermee in mijn hoofd. Maar de wereld in mijn hoofd en de echte wereld verwijderen zich vliegensvlug van elkaar. In de echte wereld is popmuziek een vulgaire koopwaar geworden, een massaconsumptiemiddel, al lang geen voedsel meer voor de ziel en de geest; men gaat naar popconcerten voor de decibels, voor de seks, voor de sensatie, voor alles wat hype en hyper is, men gaat er naartoe omdat men denkt dat het zo hoort. In mijn hoofd is popmuziek (of rock & roll) nog steeds revolutionair, opwindend, erotisch, in mijn hoofd behoort de muziek van artiesten als David Crosby en Chan Marshall aan het ritme van de ziel. Ik weet dat dat enigszins romantisch klinkt en wereldvreemd is. Maar ik verkies als een vreemde in de wereld rond te dwalen, liever dan als iemand die toebehoort aan een wereld die van zichzelf vervreemd is, die uit zijn as is, liever romantisch dan realistisch als de realiteit zo ziek en de toestand zo hopeloos is.
IMG_9108.JPG

Als ik naar de foto’s op de posters kijk zie ik de artiesten al op het podium staan. David Crosby met zijn twaalfsnarige gitaar; ik zie zijn oude ogen die veel hebben gezien, op zee, en in de steden, ik hoor zijn harmonieuze stem, ik hoor zijn songs weerklinken in de concertzaal, oude van the Byrds, van Crosby, Stills, Nash & Young, solowerk van vroeger en nu. Ik verlies mezelf in een droom als ik hem het wonderlijke ‘Laughing’ hoor zingen.
Ook zie ik de lieftallige, stijlvolle, wat spastisch bewegende Cat Power voor me, haar niet zo toonvaste maar sensuele en expressieve stem raakt me meteen diep, ik hoor haar eigen liederen, die van Bob Dylan, van al haar helden en heldinnen… Ik besef dat zij zich daar op het podium in haar eigen wereld bevindt en dat ze mij daar ook even aantreft. Ja, David Crosby en Cat Power geven vonkjes van hun ziel door aan die van mij. All in a dream… Het is niet nodig dat ik hen nog in werkelijkheid zie performen. Het beeld dat ik me van hun kunst vorm volstaat voor mij, denk ik nu.  Hun concerten daar in Lucca waren voortreffelijk, ook al vindt dat van Crosby pas in december plaats.

...

Foto's: Martin Pulaski, Lucca, juli 2014.

08-06-14

OVER 'ZERO DE CONDUITE'

Enkele foto's uit Jean Vigo's anarchistische en anti-autoritaire film uit 1933, 'Zéro de conduite'. Van Jean Vigo, die ik zeer bewonder, nog meer voor zijn sublieme 'L'atalante', heb ik de titel van mijn radioprogramma gekregen (of noem je zoiets diefstal?). Waarom deze titel? Wat is het verband tussen de film en mijn kleine avondmuziekjes? De ondertitel van de film zegt misschien al meer: 'jeunes diables au collège'... Voor mij is popmuziek of rock & roll - inclusief alle voorlopers en subgenres ervan - voor altijd verbonden met jeugd en opstandigheid. Een jukebox is bijna per definitie 'rebellious', zoals in het lied van Mark E. Smith en The Fall. Populaire muziek was voor mij de enige beschavingsvorm die me – af en toe – in staat stelde om te ontsnappen aan de verstikkende, ellendige sfeer van het internaatsleven. ‘See You In September’ heb ik nooit graag gehoord. 'See My Friends' van the Kinks vond en vind ik nog steeds een meesterwerk.

 Zero de Conduite.jpg

Zero de Conduite 3.jpg

Zero de Conduite 1.jpg

07-06-14

ZERO DE CONDUITE: BRIEVEN

letter-from.jpg

ZERO DE CONDUITE: LETTERS

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel bij de kip met wafels van Mildred Pierce, de mozzarella van Gigliola Cinquetti, de linguine alle vongole van Alberto Sordi! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

Vanavond worden er muzikale brieven verzonden evenals enkele postkaartjes (‘ansichtkaarten’ in het Nederlands). Bij mijn opzoekingen heb ik kunnen vaststellen dat de brief een nogal veel voorkomend thema is in de populaire muziek, maar naarmate we dichter bij 2014 komen lijkt het genre wel uit te sterven, tenzij bij schrijvers die verhalen vertellen die zich in het verleden afspelen. Dat is een droeve zaak, want brieven zijn vaak zo mooi. In werkelijkheid en in de literatuur. En in de kunst, denk maar aan Vermeer… Het doet me denken aan het verdwijnen van de telefoon in hedendaagse realistische films. Stel je een film van Hitchcock zonder telefoon voor.

De brieven waarover wordt gezongen gaan, zoals we hadden verwacht, bijna altijd over de liefde. Soms zijn het bijna amoureuze vertogen, zoals het boek van Roland Barthes, maar minder cerebraal, meer sentimenteel dan bij de Franse, welbespraakte filosoof. Soms richten liedjesschrijvers zich rechtstreeks tot een persoon, zoals in het geweldige ‘Monsieur le président’ van Boris Vian, ‘Dear Eloise’ van the Hollies, ‘Dear Lover’ van Mary Wells of ‘Dear Abby’ van John Prine. Allemaal songs die ik niet zal draaien. Een mens moet een keuze maken. Vaak ook wordt er getreurd omdat er geen brief in de brievenbus zit. Wat mezelf betreft is dat nog altijd zo. Het lijkt op fantoompijn: je weet wel zeker dat er weer geen brief zal zijn, tenzij een of andere rekening of factuur, maar je loopt toch altijd hoopvol de trap af… Ja ja, er is altijd hoop.

Je kunt deze muzikale brieven vergelijken met mail-art. Eigenlijk zijn ze echte mail-art. Om die reden wil ik deze aflevering van zéro de conduite opdragen aan mijn oude vriend Guy Bleus, pionier in dat genre, een man met een volhardend hart én een muziekliefhebber.

Veel luisterplezier!

the-marvelettes-please-mr-postman-1961-7.jpg

Please Mr. Postman - The Marvelettes - Hitsville U.S.A., The Motown Singles Collection

Postcard - The Hollies - Butterfly

Postcard - Bonzo Dog Doo-Dah Band - The Doughnut In Granny's Greenhouse

Epistle To Dippy – Donovan - Mellow Yellow

Letter To Hermione - David Bowie - Space Oddity

By The Mailbox We Stood - Tommy Flanders (Blues Project) - The Moonstone

Another Day (Another Letter) -Boz Scaggs - Boz Scaggs

The Letter - Al Green - Green Is Blues

The Letter (Aretha Arrives Outtake) -Rare & Unreleased Recordings From The Golden Reign Of The Queen Of Soul

Letters From Mississippi - Eddie Hinton - Letters From Mississippi

Sad Letter Blues - Muddy Waters - They Call Me Muddy Waters

Death Letter Blues - Dave Van Ronk - Two Sides Of Dave Van Ronk

Letter To My Girlfriend - Guitar Slim - Sufferin' Mind

No Letter Today  - Ray Charles - Modern Sounds in Country and Western Music

Seven Letters - Ben E. King - Seven Letters

Take A Letter, Maria - R.B. Greaves - Atlantic Rhythm & Blues Vol. 7 (1967-1969)

Return to Sender - Elvis Presley - Girls! Girls! Girls!

 Old Love Letters - Jimmie Rodgers -  Last Sessions (1933)

A Letter Home Intro - Neil Young - A Letter Home

A Dear John Letter - Bobby Bare - Essential Bobby Bare

A Letter From Home - Johnny Cash - Sings The Ballads Of The True West

Mailman Bring Me No More Blues - Buddy Holly - Buddy Holly

A Letter To The Patron Saint Of Nurses - Richmond Fontaine (Willy Vlautin) - We Used To Think The Freeway Sounded Like A River

Please Read The Letter - Robert Plant & Alison Krauss - Raising Sand

Denton, TX - Damien Jurado - And Now That I'm In Your Shadow

Box Full Of Letters – Wilco - A.M.

Letter Never Sent - R.E.M. - The I.R.S. Vintage Years

The Letter #1 - Willy Mason - Where The Humans Eat

The Scientist Writes a Letter - Tom Verlaine - Flash Light

We Could Send Letters -  Aztec Camera - High Land, Hard Rain

Love Letter - Nick Cave & The Bad Seeds - No More Shall We Part

The Letter - PJ Harvey - Uh Huh Her

One Of These Days - Neil Young - Harvest Moon

return to sender.jpg

Research & presentatie: Martin Pulaski

 

30-05-14

AARDBEIENJAM EN BITTER: MIJN FIFTIES

 elvis army 2.jpg

 Als ik er iets mee ga doen, met die notities, dan zal het in muzikale zin zijn. Hoe ben ik doorheen mijn jaren tot de muziek gekomen waar ik nu van houd, of waarvoor ik nog uit mijn zetel kom om een of andere geluidsdrager in gang te zetten, voldoende luid, zonder enige rekening te houden met de buren, zodat ik er al bij al nog enig plezier aan kan beleven?

Dat was de opdracht. Dit is het eerste deel van de jaren vijftig. Meer sociologie dan musicologie, maar zo zoet als aardbeienjam en zo bitter als een of ander Italiaans digestief drankje.

mitzietc.jpg

De jaren vijftig waren voor mij, zoals voor de meeste kinderen in het Westen, zowel een tijd van intens, bijna paradijselijk geluk als van allesdoordringende angst. De vreselijkste en meest mensonterende oorlog ooit was voorbij, alles in West-Europa veranderde razendsnel, maar diezelfde oorlog wierp nog een donkere schaduw op het dagelijks leven van mijn ouders, mijn familie, ons land, Europa en het grootste deel van de wereld. De wonden waren niet geheeld, de herinneringen aan de verschrikkelijke gebeurtenissen (bombardementen, ‘vliegende bommen’, nazi-uniformen, bunkers, prikkeldraad, gevangenschap) waren nog levendig. Het ergste, wat ons allen tekent, is me pas later verteld, maar niet veel later.

Over die tijd, hoe ik hem beleefde, heb ik al té vaak geschreven; ik wil niet in herhaling vallen. Ik wil me aan mijn voornemen houden: mijn muzikale ontwikkeling beschrijven. En daarmee bedoel ik geenszins dat ik ooit een muzikant ben geweest: ik weet nauwelijks iets van muziek, kan geen enkel instrument bespelen, zing vals, kan geen noten lezen… noem maar op. In deze nieuwe notities heb ik het niet over spelen, maar over mijn passionele liefde voor muziek, die van emotionele aard is, zoals bijna alles in mijn leven. Van in het begin al ben ik gevoelig, romantisch, sentimenteel, om niet te zeggen hypersensitief. Mijn wereld is een kleine wereld, een wereld van verwondering, nieuwsgierigheid, verlangen en angst om verlaten te worden, allemaal karaktertrekken waar je in zekere zin mee geboren wordt, of die in je kindertijd ontstaan en tot rijping komen.

Tot mijn achtste, het jaar van expo 58, heb ik op een kleine aak geleefd, zo’n schip van veertig meter dat vrachten vervoert van de ene streek naar de andere, met mijn ouders en mijn broer. Ik had weinig contact met andere kinderen, nog minder met grote mensen. Ik weet nog altijd niet waar die schrik vandaan komt, maar ik was voor iedereen bang, met uitzondering van mijn moeder. Mijn broer was intern op een schippersschool in Brugge, mijn moeders familie woonde in Antwerpen, die van mijn vader in Neerharen en Lanaken. Ik was altijd aan boord, als baby, kleuter, kleine cowboy, Jan zonder vrees en fan van Elvis Presley en Bobbejaan Schoepen.

Mijn ouders waren niet bepaald muzikaal. Moeder had een mooie mandoline, die ze als jong meisje had bespeeld, vertelde ze me soms, maar ik geloof niet dat ze er, eens volwassen, ooit op gespeeld heeft. Mijn vader bezat een gele accordeon, het merk ben ik vergeten, waar hij één liedje op kon spelen, ‘J’attendrai’, meen ik mij te herinneren. Dat speelde hij zo vaak dat ik al gauw geeuwerig werd van Franse liederen en van valse musette in het bijzonder. Echter, als ik nu zulke deuntjes hoor smelt mijn hart en zie ik meteen mijn vader voor me als een soort van Jean Gabin met Arletty in zijn armen. Hij kon mooi fluiten, wat mij altijd weer ontroerde. Fluiten, roken, de blik in zijn ogen, verhalen over de oorlog, over zijn krijgsgevangenschap en zijn kleine heldendaden in het verzet. Vreemd genoeg was er in vaders verhalen meer fascinatie voor de vijand dan voor de vriend. Ik heb hem nooit iets horen vertellen over de Engelsen, Canadezen en Amerikanen, maar wel over de Duitsers en de Oostenrijkers. Vooral over de Oostenrijke boerendochters kon hij urenlang doorgaan; hij was een jaar lang krijgsgevangene geweest niet ver van Innsbrück. Mijn fascinatie voor alles wat Midden-Europees is komt van hem, denk ik nu, van wat hij vertelde aan andere schippers op lange zomeravonden, als er licht bier werd gedronken en veel gelachen. De vrouwen bevestigden wat werd gezegd, hun schaars commentaar leek op een modern Grieks koor, zonder drama, zonder tragische implicaties. Later zag ik zulke situaties terug in films van Rainer Werner Fassbinder, de regisseur die deze periode het best in beeld heeft gebracht. En hoe het zo ver gekomen is zie je in zijn ‘Berlin Alexanderplatz’, een van de grootste films van de twintigste eeuw, met een geweldige, bijzonder sentimentele soundtrack. En in ‘Heimat’, van Edgar Reitz. Kijk, hier heb je al mijn gehechtheid aan Duitsland, maar het is in mijn ogen net dat Duitsland dat de nazi’s wilden uitroeien, waar ze – en dat is de tragedie – gedeeltelijk in geslaagd zijn.

Wij hadden zo’n grote lampenradio aan boord, met korte, midden- en lange golf. Voor mij was die radio een andere wereld, magisch, mysterieus, onbereikbaar. De namen van de zenders alleen al waren toverformules, Beograd, Hilversum, Moskwa, Istanbul, Belgrado, Luxembourg, Beromünster… Onder meer Sam Shepard, John Cale en Van Morrison hebben daar ontroerend over geschreven en gecomponeerd. Luister maar eens naar John Cales ‘Risé, Sam and Rimsky-Korsakov’, op tekst van Sam Shepard, een man in wie ik me vanwege die emotionele kwaliteiten herken. Risé, de toenmalige vrouw van John Cale, reciteert de tekst en het timbre en de kleur van haar stem doen me altijd weer terugdenken aan mijn kinderjaren, toen de radio een boodschapper van een ander sterrenstelsel voor me was.

De radio was voor mij als kind vooral een taal- geluidsfenomeen. Ik luisterde vaak, vooral als het donker was, naar de vreemde klanken die uit de luidspreker kwamen als je aan de zenderknop draaide. Het waren klanken uit die vreemde wereld ergens in het verleden verdwenen, maar eveneens uit de toekomst opdoemend en voor mij als kind en nu nog altijd verwant aan de wetenschap, die in de verte een geheim was dat moest worden ontsluierd. Sindsdien is er wat dat betreft weinig veranderd. Hoeveel we ook mogen weten over DNA, kanker en de big bang. De flarden gesproken woord die ik hoorde, in onverstaanbare talen, meestal waren het vrouwenstemmen, gaven me zin om in de radio te kruipen en op zoek te gaan naar de mysterieuze steden en landen van waar die klanken de ruimte in werden gestuurd. Meestal was er op de achtergrond het rumoer van de wind op het water, de Schelde, de Maas, het Albertkanaal, het gedaver van de scheepsmotor en de chaotische geluiden van de activiteiten in de havens waar we aanmeerden en het schip werd gelost en geladen.

Maar hoe kwam ik dan in aanraking met rock & roll en hoe is het zo ver gekomen dat ik nu naar concerten van Emmylou Harris en the Flaming Lips ga? Daar moet ik nog wat over nadenken, de volgende dagen lees je er meer over. Ik weet wel al zeker dat ik het over vonken zal hebben. En spatten. De poëzie van Meister Eckhart en de schilderijen van Jackson Pollock.

vader1.jpg

21-05-14

EMMYLOU HARRIS EN DANIEL LANOIS IN ANTWERPEN

EmmylouHarris.jpg

Gisteren Daniel Lanois en Emmylou Harris in Antwerpen. In tegenstelling tot wat Bart Steenhaut beweert was het een memorabel dubbelconcert. Lanois bespeelt zijn steelgitaar op heel eigen wijze, ik kan hem met niemand vergelijken tenzij eventueel met Bruce Kaphan en BJ Cole. Als je geen gevoel hebt voor subtiliteit is het mogelijk dat je bij die weemoedige klanken in slaap valt. Over de stem van Emmylou Harris valt veel te zeggen. Dat ze zingt als een vogel of een engel is afgezaagd en klopt ook niet (meer), al lang niet meer. In 1995, op ‘Wrecking Ball’, is haar zangstem veranderd, wat ruiger, wat doorleefder geworden. Na negentien jaar is dat nog meer het geval. Niet dat haar stem even toegetakeld is als die van Dylan, maar toch… De eerste twee nummers lieten het ergste vermoeden, ze leek haar ‘draai’ niet te kunnen vinden, er was iets mis met de frasering. Bart Steenhaut heeft gelijk als hij zegt dat de vertolking van 'Goodbye' niet goed uit de verf kwam. Wat hij daarna schrijft vind ik zeer overdreven. Vanaf ‘All My Tears’, het derde nummer, was de zangeres vertrokken. Wat daarna volgde bestond uit niets dan hoogtepunten. Onmogelijk er één uit te kiezen. Of het zou ‘Going Back To Harlan’ moeten zijn. Als je een voorkeur hebt voor de jonge Emmylou was het laatste gedeelte het meest genietbare, met als hoogtepunt ‘Calling My Children Home’.

Maar mogen artiesten veranderen of moeten ze zich tot het einde der dagen blijven herhalen, zich blijven herhalen zoals ze op hun vijfentwintigste waren? Bovendien waren we daar in de Stadsschouwburg bijeengekomen om een stevige uitvoering van 'Wrecking Ball' te horen, bijna twintig jaar na het verschijnen van deze mijlpaal in de populaire muziek, en niet voor Emmylou Harris de perfecte zangvogel. Perfectie bestaat niet, wel beschadigde schoonheid. Mij ontroert het bijzonder als ik op zulke sublieme manier herinnerd word aan onze aftakeling op weg naar het einde. Ik hoop dat dat einde voor Emmylou Harris nog lang op zich zal laten wachten en ben daar sinds gisteravond eigenlijk gerust in.


emmylou harris,daniel lanois,antwerpen,stadsschouwburg,wrecking ball,20 mei 2014