03-07-06

LUSTELOOS EN GEIL

coup de torchon,jim thompson,philippe noiret,green on red,lusteloosheid,spleen,geil,the killer inside me,bertrand tavernier,pop,muziek,popcultuur,bonnie prince billy

Je zou kunnen schrijven over het weer. Over de hitte. Over hoe de hitte je loom en lusteloos en geil maakt. Schrijven dat je geen zin hebt om wat dan ook te doen. Geen muziek beluisteren, zelfs niet ‘A Sucker’s Evening’ van Bonnie Prince Billy, dat nochtans goed past bij dit weer, geen films bekijken, zelfs niet ‘Coup de torchon’ van Betrrand Tavernier, die nochtans uitstekend de morele aftakeling laat zien die gepaard gaat met hitte, loomheid, lusteloosheid en geilheid (maar natuurlijk ook met kolonialisme, militarisme, racisme en uitbuiting). Een film die door merg en been gaat, met een Philippe Noiret die zichzelf overtreft – en Isabelle Huppert is altijd mooi meegenomen, zeker in de rol van een ‘onschuldige’ geile teef (om even vrouwonvriendelijk te klinken, maar dat is nu eenmaal haar rol). ‘Coup de torchon’, gebaseerd op een pulpmeesterwerk van Jim Thompson, ‘Pop. 1280’, en zijn ‘The Killer Inside Me’ is nog beter. Green On Red hebben er een van hun elpees naar genoemd. Maar je hebt geen zin om te lezen. Je hebt geen zin om te schrijven. Il n’y a rien à faire. Alleen maar koel water drinken en zeggen dat het leven goed is zoals het is. Neen, vandaag is het niet nodig. Je voegt er niets aan toe.

29-05-06

THUISKOMST II

film,john ford,lied,the searchers,wachten

Dit beeld uit John Fords film 'The Searchers' hoort bij de tekst hieronder (thuiskomst). Een vrouw wacht op de thuiskomst van haar geliefde, een soldaat. Een huisvriend troost haar met een vrolijk lied.

10-04-06

BARBARA LODEN : WANDA

wanda,barbara loden,film,elia kazan,feminisme,low budget,film als drug,laudanum,ether,white lightning,licht,schaduw,cinema,postzegel,canvas

Een van de subliemste films die ik ooit heb gezien is 'Wanda' van Barbara Loden. Ik ben nu te moe om er dieper op in te gaan. Het verhaal ligt op het tipje van mijn tong. Ook de goesting om de context ter sprake te brengen. De verrader Elia Kazan, die meesterwerken als On The Waterfront heeft gemaakt. De vrouw als heldin. De vrouw als misbruikte vod. Het positieve en het negatieve feminisme. De schoonheid van low-budgetfilms. Ik kan me onderdompelen in films zoals een negentiende-eeuwse decadente dichter in ether of in laudanum. Ether en laudanum, en zelfs ‘white lightning’ vind ik alleen maar mooie woorden, geef mij het licht en de schaduw van films, in donkere zalen, tussen de liefhebbers kort bij het doek of met mijn geliefde thuis, op het kleinere scherm. Ik weet dat het geen zin heeft om gewoon maar titels van films of namen van regisseurs op te sommen, maar het is zo moeilijk om eraan te weerstaan.

wanda,barbara loden,film,elia kazan,feminisme,low budget,film als drug,laudanum,ether,white lightning,licht,schaduw,cinema,postzegel,canvas


Overigens heeft Barbara Loden ooit, per ongeluk bijna, op een Amerikaanse postzegel gestaan.


Stuur eens een briefje naar Canvas, en vraag gewoon: 'Wanda', van Barbara Loden. Je weet niet welk avontuur je te wachten staat.

26-03-06

ANNA MAGNANI, MARLON BRANDO: THE FUGITIVE KIND

film,anna magnani,marlon brando,tennessee williams,david lynch,joanne woodward,depressie,scott walker,orpheus,sydney lumet

Een film waar ik vaak aan terugdenk is ‘The Fugitive Kind’, van Sydney Lumet, met Marlon Brando, Anna Magnani en Joanne Woodward. Het is een bewerking van ‘Orpheus Descending’, een toneelstuk van Tennessee Williams. Het lied ‘Blanket Roll Blues’ dat in de film voorkomt werd later gecoverd door Scott Walker, op ‘Climate Of Hunter’.

‘The Fugitive Kind’ is het verhaal van een gitarist-zwerver uit New Orleans die zijn leven in de marge vaarwel zegt en toevallig in een klein stadje in de staat Mississippi terechtkomt, waar de sfeer typisch Tennesse Williams-broeierig, neen, schroeiend heet is. De diepere laag is meteen zichtbaar: Orpheus daalt af naar Hades, op zoek naar Euridyke. Marlon Brando draagt een slangenleren jekker, zoals het Orpheus betaamt, een jasje dat later weer opduikt in Wild At Heart van David Lynch (om de schouders van Nicholas Cage). De lier verving Sydney Lumet (of Tennessee Williams) door een gitaar. Er wordt prachtig geacteerd in de film, vooral door Anna Magnani en Joanne Woodward. Marlon Brando vertelt in zijn autobiografie, ‘Songs My Mother Taught Me’, dat Tennessee Williams in die periode aanvallen van depressie bestreed met allerlei pillen en alcohol. Wat Brando onthult over de twaalf jaar oudere Anna Magnani is lichtjes beledigend maar vooral grappig. Ik kan het niet navertellen. Het verhaal staat op pagina 262 van de autobiografie en eindigt met Marlon Brando die, om aan La Magnani’s omhelzing te ontsnappen, haar zo hard als hij kan in de neus knijpt, alsof hij een citroen uitperst. Desondanks een indrukwekkende film.

 

film,anna magnani,marlon brando,tennessee williams,david lynch,joanne woodward,depressie,scott walker,orpheus,sydney lumet

20-03-06

TAROT / RUDOLF THOME


‘Tarot’ van Rudolf Thome, met Hans Zisschler, Rüdiger Vogler, Vera Tchechova en Katharina Bohm. Opnieuw intens genoten van deze trage, volwassen film, die gebaseerd is op 'Die Wahlverwandschaften' van Goethe, maar ik geloof dat het tarot-element wel nieuw was. Films als deze zijn parels : geen auto-achtervolgingen, geen geweld, niets van dat spectaculaire dat ons de laatste jaren zo vaak pijn aan de ogen doet, of over de grond laat rollen van het lachen (maar niet lang). Gewone mensen die met elkaar proberen te leven en te werken en daar maar heel moeilijk of helemaal niet in slagen. Het noodlot, de tragedie, het onherroepelijke - hoe dat alles moet worden aanvaard. Het is duidelijk dat zo'n prachtig huis - waar deze mensen in wonen - niet voldoende is om gelukkig of zelfs maar tevreden te zijn. Je moet er kunnen in leven.

Het thema van de werkloze schrijver komt in Tarot aan bod, maar het bestond ook reeds in Goethe's versie uit 1809 : "In geen van die betrekkingen past hij. Hij kan er niets werkelijks doen; hij moet zich opofferen, zijn tijd, zijn overtuigingen, zijn manier van leven, en dat is hem onmogelijk."

OFFICER PULASKI

 

chris penn,eddie pulaski,fuck,doodsbrief,dood,officer pulaski,familie,games

Mijn halfbroer, Eddie Pulaski


"Carl Johnson: Any last requests?
Officer Eddie Pulaski: Yeah... can I fuck your sister?
Carl Johnson: You an asshole to the end. Punk motherfucker.
[kills Pulaski]"

Dit is een stukje dialoog uit een videogame ‘Grand Theft Auto: San Andreas’. Ik weet hoegenaamd niets over videogames. Gelukkig is er imdb.com. Daar heb ik gevonden dat de stem van Officer Pulaski ontleend is aan de onlangs overleden acteur Chris Penn. Ik had dus eigenlijk naar zijn begrafenis moeten gaan, maar ik heb geen doodsbrief gekregen.


Trivia:

  • Pulaski is voiced by Chris Penn.
  • It's not a coincidence that Eddie Pulaski looks a lot like his Voice Actor
  • Pulaski drives a white colored Buffalo in which the license plate says "PULASKI".

15-03-06

DE GEBROKEN HANDEN VAN DE GITARIST

terrence malick,film,segovia,gitarist,zelfmoord,peter biskind,improviseren,angst,madrid,phil spector

Andres Segovia

Als ik wat gitaar zit te spelen of, tijdens zeldzame momenten, zeldzamer dan het aantal keren dat wij de volle maan aanschouwen, wat improviserend zit te ‘zingen’, gebeurt het wel eens dat ik door een onbepaalde, bijna dierlijke – en waarschijnlijk onnodige - angst gedwongen word op te houden, zo al niet met gitaarspelen, dan toch zeker met zingen, als Laura toevallig de kamer binnenkomt.

Terrence Malicks broer heeft zijn eigen handen gebroken. Hij was een leerling van de gitarist Andres Segovia, zeer waarschijnlijk had hij nogal wat talent, maar hij vond zijn gitaarspel toch niet goed genoeg. Een perfectionist, die uiteindelijk zelfmoord pleegde. Zijn broer de regisseur is overigens ook een soort van perfectionist; hij maakte in meer dan dertig jaar tijd slechts vier films: Badlands (1973), Days of Heaven (1978), The Thin Red Line (1998) en nu The New World (onder meer over Pocahontas).

Het verhaal over Terence Malick’s broer wordt uitgebreid verteld in ‘Easy Riders, Raging Bulls’ van Peter Biskind. Dat is een uitstekend en erg meeslepend boek over een aantal belangrijke Amerikaanse regisseurs die hun hoogtepunt kenden in de jaren ‘zeventig: Bogdanovich, Scorsese, Coppola, Ashby, Friedkin, Rafelson, Lucas, Spielberg, Hopper. Ik las het boek enkele jaren geleden in een hotel in Madrid. Ons hotel, op de Gran Via, was ingepakt in immense reclame-affiches voor Todo sobre mi madre.

Ik las ergens dat Segovia goed bevriend was met onze koningin Elizabeth en met Prins Chigi van Siena.

En nu luister ik naar ‘A Love Like Yours’ van Ike & Tina Turner, geproduceerd door Phil Spector. Mijn nacht kan niet meer stuk.

EEN SALUUT VOOR CHRIS PENN


chris penn 2

Op dit ogenblik luister ik naar ‘Two Of Us’, het lied van the Beatles uit Let It Be, maar nu in een mooie, gevoelige uitvoering door Michael Penn en Aimee Mann. Ik doe dat omdat ik me een beetje schaam. Ik ben namelijk niet meer op de hoogte van wat er in de wereld gebeurt. En ik ken mijn doden niet meer. Gisteren las ik in een tijdschrift dat de acteur Chris Penn al dood is sinds januari. Ik vond Chris Penn een heel degelijke acteur, zijn verschijning op het scherm deed mij altijd iets, ook al waren het vaak ‘mindere’ rollen die hij speelde. Zijn beste acteerwerk zal wel voor Robert Altman geweest zijn in ‘Short Cuts’, als de geflipte Jerry Kaiser, echtgenoot van een vrouw die aan telefoonseks doet als kostwinning. Als ik die titel schrijf zie ik Chris Penn meteen voor me, zijn ingehouden razernij, die onvermijdelijk zal losbarsten. Wanneer? Zeker voor het einde van de film. Natuurlijk was Chris Penn ook groots als Nice Guy Eddie in Quentin Tarantino’s ‘Reservoir Dogs’.

Nu zijn er nog zijn broers Michael (de zanger en componist, die ik hierboven al noemde) en Sean, een van de grootste acteurs van zijn generatie. Kennelijk was Chris het zorgenkind: teveel drank en drugs, teveel ongezond eten, teveel leven. En nu dood, al sinds januari. Een overlijden dat niet echt is opgevallen. Wij waren hem al een beetje vergeten, good old Chris Penn.

Beeld uit Reservoir Dogs, Chris Penn zit naast Harvey Keitel.

14-03-06

WET EN ORDE


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 





Nog meer over het Amerika van de geest. ‘The Man Who Shot Liberty Valance’, een van de hoogtepunten in het oeuvre van John Ford, gaat over de introductie van wet (of gezag) en orde in het Westen. Hoe de het wilde land waar de wet van de sterkste heerst een snelle transformatie ondergaat en onderdeel wordt van de grote democratische republiek, waar het volk het voor het zeggen heeft en niet alleen maar de 'grote heren' beslissen. Of met andere woorden, onderdeel wordt van 'the American Dream' die nooit werd verwezenlijkt: de staat waar iedereen gelijk is. Maar ‘The Man Who Shot Liberty Valence’ is nog veel meer dan dat verhaal. Achter en onder de wetboeken en het recht blijft het geweld zijn gang gaan. 'Law and order' is alleen maar mogelijk dankzij naamloze revolverhelden die er niet voor terugschrikken de 'slechten' uit te roeien. De echte held van de film is niet Ransom Stoddard (James Stewart) maar Tom Daniphon (John Wayne), de man die Liberty Valance, vanuit een donkere hoek over Stoddards schouder, neerschiet. The Man Who Shot Liberty Valance is eveneens een meditatie over legende en waarheid, meer bepaald over de voorkeur die gegeven wordt aan de legende boven de waarheid. Ransom Stoddard wint alleen maar het respect van het grote publiek door iets wat hij niet heeft gedaan.

"Het grootste genoegen van dit leven is het ijdele plezier dat de illusie ons schenkt", schrijft Giacomo Leopardi. "Zonder illusies zou het leven armzalig en barbaars zijn."

OPENING NIGHT (JOHN CASSAVETES)

film,john cassavetes,gena rowlands,ben gazzara,alcoholisme,acteren

 

film,john cassavetes,gena rowlands,ben gazzara,alcoholisme,acteren

Opening Night van John Cassavetes, met Gena Rowlands, Ben Gazzara en Cassavetes zelf. Een van de spannendste films die ik ooit heb gezien. Over een diva in haar overgangsjaren die de hoofdrol speelt in een stuk over een ouderwordende gedesillusioneerde vrouw. Er zijn tientallen liters whisky voor nodig om haar op de scène te krijgen voor de Opening Night op Broadway. Maar ook voor de try outs gaat het moeilijk. De vraag is altijd of ze op de scène zal blijven tot ze weer af mag. En wat zal ze zeggen? En zal ze niet omver vallen ? Dat maakt het even spannend als een thriller, alleen minder clichématig. Er wordt uitzonderlijk goed in geacteerd. Er is geen hoop in het stuk, zegt Myrtle (Gena Rowlands), maar dat geldt niet voor de film, want die zit vol hoop, niet letterlijk en niet in de christelijke betekenis van 'geloof, hoop en liefde', maar in de zin van een kunstwerk dat geslaagd is, wellicht omdat het over mislukken gaat, en het plezier dat dat opwekt bij de kijker (die zijn passiviteit kan omzetten in woorden of andere levenstekens).

08-03-06

OP WEG NAAR HET EINDE

 

bunuel,film,foto,ziek,bourgeoisie,einde

Ziek en enigszins werkonbekwaam zijnde (hoesten, scheelzien, onbruikbare linkerarm) plaats ik hier dan maar een foto. Het is de weg naar het einde van de bourgeois, waar Buñuel's film over die magnifieke klasse mee eindigt. Als laatste de altijd innemend charmante Bulle Ogier.

05-03-06

LUIS BUÑUEL : LE CHARME DISCRET DE LA BOURGEOISIE


charme


Het was al een hele tijd geleden dat ik 'Le charme discret de la Bourgeoisie' voor het eerst gezien heb. In mijn herinnering leefde de film voort als een van de minder geslaagde werken van Buñuel. Ik weet niet hoe ik mij zo heb kunnen vergissen. Of is er iets mis met mijn geheugen? 'Le charme discret' is verbluffend. Ik zeg het niet graag maar het is nu eenmaal zo: het is een geniale film, en Buñuel is een genie. Ik ken niet één hedendaagse schrijver die geniaal is, die geniaal is in de betekenis die ik aan deze term geef. De betekenis van de term kan afgeleid worden uit de propositie: Buñuel is een genie. Je moet dus wel empirisch te werk gaan om erachter te komen wat ik hiermee bedoel.
Het volstaat om ten minste één derde van zijn films elk een drietal keer te zien om te weten wat een genie is.

Buñuel is een dromer. Maar is elke dromer een genie? Natuurlijk niet. Overigens zijn genieën vaak niets anders dan idolen. En zelfs valse idolen. Genieën zijn bijna zonder uitzondering dichters. Shakespeare, Blake, Nietzsche en Baudelaire waren genieën: wie kan dit ontkennen? Allen waren zij (ook) dichters.

'Charme discret de la bourgeoisie' is op alle niveaus subliem. Neem nu alleen nog maar de geluidsband. Het lawaai van vliegtuigen, treinen, enz. als taaluiting. Op een gegeven moment moet de minister van Binnenlandse Zaken (Michel Piccoli) een bevel tot invrijheidstelling van de ambassadeur van Miranda - een fictieve Zuid-Amerikaanse bananenrepubliek - en zijn handlangers verklaren. Je hoort dan het geraas van een vliegtuig. Op het politiebureau ontvangt de commissaris deze boodschap en decodeert ze, d.w.z. hij vertaalt ze in het geratel van schrijfmachines en geeft ze in die vorm door aan zijn ondergeschikten. Zo wordt het abstracte van de technocratische samenleving (van toen, maar ook van nu) tot een aantal essentialia herleid. Metaforen van de vervreemding. Of het acteerwerk, met als uitschieter misschien toch wel Bulle Ogier als de neurotische jonge bourgeoise, het charmante buitenbeentje. Via de indirecte rede spuwt Buñuel zijn gal op degenen die altijd ijverig op zoek gaan naar symbolen en die ook altijd overal vinden. Vooral het personage van Bulle Ogier zit wat dat betreft heel goed. Op een bepaald moment heeft men het in de groep over de vrouwenbeweging. Ogier haakt hier meteen op in om af te rekenen met de idiote symbolen van het fascisme, de vrouwenbewing, het communisme en de vrede. Toch zal het zoeken naar symbolen blijven doorgaan. In verband met 'Un chien Andalou' (1929) zei Buñuel reeds: "Niets in deze film staat als symbool voor iets".

De bananenrepubliek Miranda, waarvan Don Raphaël de ambassadeur is, bestaat niet werkelijk? Toch wel: het is een dorp (of stadje) in Castillië, Spanje. Buñuel is er geboren en opgegroeid. Symboliek in de ruime betekenis (denk aan Lacans psychoanalytische taaltheorie) is in deze film natuurlijk wel aan het werk. Het is bijvoorbeeld geen toeval dat het fictieve land Miranda heet, net zoals het geen toeval kan zijn dat de ambassadeur van dat land ook nog een cocaïnesmokkelaar is. Zou het een toeval zijn dat hij een aantal trekken gemeenschappelijk heeft met de auteur? Zei ik: met de auteur? Eigenlijk bedoelde ik: met een aantal van zijn creaties, met name Don Lope (Tristana), Rabour (Journal d'une femme de chambre), Don Jaime (Viridiana), enzovoorts.

Wie kan er overigens een bepaalde klasse, de bourgeoisie dus, op zulke treffende wijze tot haar ware proporties herleiden als Buñuel dat doet? In het licht van de geschiedenis en van de natuur is het belang van die klasse bijzonder klein. Kijk hoe dat groepje mannen en vrouwen daar loopt over die landweg, wie weet waarheen. Ze lachen wel een beetje, maar hoe lang nog? Op die weg zijn zij er niet veel beter aan toe dan insecten. Met die 'gezonde wandeling' wordt 'Charme discret de la bourgeoisie" afgesloten.

22-02-06

A PROPOS DE L'ATALANTE VAN JEAN VIGO

herinneringen,scheepvaart,holderlin,schippers,weemoed,atalante,jean vigo,film,meesterwerk,poezie

Enkele notities naar aanleiding van ‘L’Atalante’ van Jean Vigo. Een van de allermooiste films, met Michel Simon en Dita Parlo. Poëtisch, warm, humoristisch, vol eenvoud. Niets teveel en niets te weinig. Een troost voor de armen, de eenzamen, voor hen die naar verregaande schoonheid verlangen. Toch storend ook voor de tevreden burgers, de hypocrieten, de rijkgeworden parasieten. De film raakt me tevens persoonlijk, met zoveel thema’s uit mijn eigen kinderjaren. De kleine kanalen, de oude sluizen (die nog met de hand werden bediend) en de rust in de omgeving van die sluizen, de zwartrokende schoorstenen van mooie fabrieken, de schippersvrouwen met hun schorten aan, het altijd dicht bij elkaar zijn, wat zo op de zenuwen kan werken maar wat toch ook een gevoel van geborgenheid en veiligheid kan geven. De aantrekkingskracht van de grote stad: Antwerpen, Brussel, Luik, Parijs. Het gevaar dat daar rondwaart, de dreiging van het onbekende. De vreemdelingen die je aan het schrikken brengen, maar die je tegelijk fascineren en je hoofd op hol brengen van verlangen naar een andere wereld, waar het overal naar sinaasappels ruikt. De accordeondeuntjes, via een kier ontsnappend aan de ziel van mislukte dichters. Kun je deze film een ‘aandenken’ noemen, zoals een gedicht van Hölderlin heet? Neen, niet ‘aandenken’, dat is te nadrukkelijk enkelvoud. ‘Gedachtenisssen’ (een woord dat niet bestaat, ik weet het), ‘souvenirs’ aan andere tijden, verre landen, door een kennis of een familielid meegebracht of aan vader geschonken door een oude zeeman of een bevriende schipper, voor bewezen diensten. Het luisteren naar de radio ook: Hilversum, Beograd, Luxemburg, Boekarest. Al de rest: te zien op het grote of het kleine scherm.

15-01-06

WIM WENDERS : ALICE IN DEN STÄDTEN


alice 2

Als de hemel opklaart en de zon zo fel als nu door het raam naar binnen schijnt, dan ben je een ogenblik verblind, wat zeker omdat het maar kort duurt een prettig gevoel teweegbrengt.

Tijdens een donkere winter de zon je huid voelen strelen, je verrukt voelen door haar warmte, opeens weer blij zijn dat je leeft. De kille dood, die iedereen treft, heeft je nog niet klein gekregen. Zulke vreugde kan niet worden uitgedrukt, tenzij in een lied zonder woorden, een wijsje dat wordt gefloten of geneuried, een mooi voorbeeld is Bob Dylans 'Wigwam' op Selfportrait.

In De dood van Artemio Cruz van Carlos Fuentes, een schrijver met wie je vroeger wel enige verwantschap voelde, las je een mooie zin:
"Maar een mens wordt er moe van, van dat denken over zijn lichaam".
En wat verder:
"Lichaam dat blijft. Lichaam dat weggaat, dat vertrekt, dat oplost in zenuwknopen en schilferende huid en cellen en bloedlichaampjes: mijn lichaam waarop deze dokter zijn vingers legt. Angst. Ik voel de angst die een mens voelt als hij nadenkt over zijn lichaam."

Flashback naar 1973. In Alice in de Städten van Wim Wenders, van wie je ooit dacht dat hij de filmmaker par exellence van onze generatie was, is net zoals in zijn beste film, Im Lauf der Zeit, de fictie (het verhaal) van ondergeschikt belang. In de Alice wordt dit geïllustreerd door de 31-jarige journalist (Patrick Kreuzer), die voor een Duits tijdschrift een artikel moet schrijven maar daar niet kan (of wil) in slagen, omdat hij overrompeld wordt door beelden. Het is een obsessie voor hem: hij wil elk moment vastleggen in polaroids, die hij dan meteen met de altijd en onvermijdelijk ontsnappende werkelijkheid vergelijkt.
Dat heeft te maken met zijn onzekerheid. Bestaat hij wel? Bestaat de werkelijkheid? Onzekerheid en angst. Angst voor de angst noemt hij het. Hier hebben we het verhaal al verlaten.
Keerpunt in dit stadium van zijn leven is de ontmoeting met Alice van Dam, een tienjarig en zeer onafhankelijk meisje, in New York. Met haar wil hij naar München terugkeren om zijn artikel te beëindigen. Hun reis, waarbij zij eveneens op zoek gaan naar de oma van Alice, voert hen van New York naar Amsterdam en van daar naar Wüppertal, het Roergebied (Duisburg, Oberhausen, Gelsenkirchen) en tenslotte München. Het verhaal van die reis is een eenvoudig raam waarbinnen de invloed van Alice's persoonlijkheid (haar kinderlijke kijk op de wereld, de cultuur, de natuur, het menselijk gedrag) op het doen en laten (de existentie) van haar oudere vriend-begeleider in kaart wordt gebracht.

Zoals in veel andere films van Wim Wenders is in Alice in den Städten popmuziek een essentieel bestanddeel, onder meer flitsen van een optreden van Chuck Berry (Memphis, Tennessee). In het openingsshot zit Patrick Kreuzer op het strand, maakt een foto van de zee en zingt een stukje uit 'Under the Boardwalk':

Under the boardwalk
down by the sea
that's where I want to be.


Dat was heel sterk, nog meer omdat je die song had voelen aankomen.

Genot van het lichaam, angst voor de dood. Het plezier van voorgevoelens die bewaarheid worden. Namen van kunstenaars. Namen van plaatsen. Verwijzingen naar fotografie. Obsessies. Bezweringen van het verleden. Zo vul jij je dagen. Zo bedwing jij de winter. Maar er zijn nog andere dingen. Sirenes die zingen, katten die willen worden gegeseld. Boodschappers die op nu nog onbekende plaatsen op je wachten. Impulsen, gedachtenkronkels, zinsverbijsteringen. Kleine levens.

04-10-05

THERE'S NO SUCCESS LIKE FAILURE


masked and anonymous

Kennelijk is heel Groot-Brittannië in de ban van Bob Dylan. Telkens als ik BBC2 aanzet is er wel iets van of over Bob Dylan. Loop ik voorbij een Engelse boekwinkel hier in Brussel willen etalages vol boeken over de grote songschrijver mij verleiden om even binnen te komen, waar ik wegens geldgebrek voorlopig aan heb kunnen weerstaan. Documentaires en films bekijken op televisie is goedkoper. Zo zag ik een paar dagen geleden het merkwaardige epos Masked and Anonymous, een film van een mij volmaakt onbekende regisseur die Larry Charles heet. Ik heb nog steeds geen moeite gedaan om via google te weten te komen wie dat nu eigenlijk is. Let the mystery be! De scenarioschrijver heeft een Russische naam, maar ik heb heel sterk de indruk dat die Rus in werkelijkheid Robert Zimmerman heet, een beroemde Amerikaan uit de staat Minnesota, wiens voorouders ooit uit Rusland of Oekraïne naar de Verenigde Staten zijn geëmigreerd en na lange omzwervingen in die koude staat, vlak bij de Canadese grens, een huis, een zaak hebben opgebouwd. Dergelijke reizen zijn overigens voortreffelijk gereconstrueerd in het Museum Of Immigration in New York. Alleen al voor dat museum is het moeite waard om de stad de bezoeken.

Waarom denk ik dat de meester ook de scenarioschrijver is? In de eerste plaats doordat de film heel sterk lijkt op een song van Bob Dylan, het meest van al misschien nog wel op Desolation Row. De wereld van Masked and Anonymous is de wereld van Dylan, bevolkt met personages uit zijn songs, uit zijn verbeelding en uit zijn biografie. Het is een bijzonder boeiende ervaring om gedurende twee uur in die chaotische wereld ondergedompeld te worden. Bob Dylan schreef ooit “I accept chaos. I hope chaos accepts me”. Als je deze film bekijkt doe je er ook goed aan om de chaos te accepteren, hoewel het een chaos is die een kunstenaar naar zijn hand heeft gezet, vorm heeft gegeven, Apollinisch heeft gemaakt, om met Nietzsche te spreken. Overigens zijn Dylan en Nietzsche verwante geesten, denk ik. Het komt me voor dat beiden de muziek als een soort van oorsprong zien, voor Nietzsche van de tragedie (of ook wel de opera van Richard Wagner), voor Dylan de zin van het bestaan, waar ook het tragische overheerst. Het tragische betekent dat er een noodlot heerst, bij de Grieken ananke genoemd, waar je hoegenaamd niet kunt aan ontkomen. Iedereen kent het verhaal van de jonge man die naar Isfahan vlucht om aan de dood te ontsnappen, en het is precies in Isfahan dat de dood hem op staat te wachten. Tragisch. Het noodlot, het lot, het menselijk bestaan. In de film heet Bob Dylan Jack Fate. Het is een onverschrokken schriel mannetje, niets lijkt hem te raken, liefde, haat, revolutie, om het even… Maar elk ding en elk dier en elke mens zijn het waard er te zijn omdat ze er zijn, en dwingen om die reden bewondering af. Wat zijn goed en kwaad in een tragisch bewustzijn? Toch zong de man ooit: I define these words quite clear, no doubt, somehow. Let vooral op de uitdrukkingen “no doubt” en “somehow”.

De (arche)typisch Dylaniaanse mythologische figuren, zei ik. Je ziet in Masked and Anonymous een heleboel figuranten rondlopen, die eruitzien als Gandhi of Paus Johannes Paulus of zo, maar dat zijn dan ook zo van die schriele mannetjes zoals Jack Fate zelf. Je weet toch dat Bob Dylan ooit voor de paus heeft opgetreden? En dat zowat alle Dylan-fans toen boos en teleurgesteld waren. Maar waarom zou je niet optreden voor de paus als je ook optreedt voor vijfduizend boe-roepers in Royal Albert Hall in Londen in 1966 of Manchester, waarbij ze je voor Judas uitschelden? Andere typische mythologische Dylaniaanse figuren zijn de reporter of journalist als vijand en als medestander – dat is een constante in Dylans biografie – en de vrouw als muze, als moeder en als hoer (La maman et la putain, bij de geniale filmregisseur Jean Eustache). Ik ben hier even aan het freewheelen en uit de mouw aan het schudden, dat is wel zo leuk. Graag zou ik nu ook nog, na zovele jaren van abstinentie, een lekkere joint roken, maar helaas heb ik te veel last van astma en kan dat gewoonweg niet. Ooit komt een dag dat ik me eens op een goede spacecake trakteer. (Of jij misschien Ingrid, of een van die andere Dylan fans?)

In Masked and Anonymous wordt heel goed en heel slecht geacteerd. Ik heb een mooie monoloog van Jeff Bridges gehoord, in de dubbelzinnige rol van de reporter Friend, over Jimi Hendrix en Woodstock. Dat Jimi Hendrix The Star Spangled Banner daar speelde, niet om te provoceren of als protest tegen de oorlog in Vietnam, maar om zijn liefde voor zijn land te verklaren, en vooral om liefde te krijgen, want dat was het enige wat hij echt verlangde, dat de mensen hem liefhadden? Verlangen wij dat niet allemaal dan?
Ook andere acteurs en actrices laten zich gewillig door Jack Fate manipuleren: Jessica Lange, de fantastische John Goodman, Mickey Rourke, Penélope Cruz en een klein meisje dat ons allen ontwapent als zij The Times They Are A-Changing zingt:
The first one now will later be last.

Hoogtepunt van de film is wellicht een paranoiascène op basis van het Shakespeare-thema dat de hele wereld een toneelscène is en iedereen een rol speel, met andere woorden dat iedereen anoniem is en gemaskerd door het leven gaat. Een gemaskerde hoeft geen masker te dragen maar kan wel heel goed een Jago zijn. Een Jago hoeft geen geniepige of venijnige kop te hebben, maar kan een vriendelijke jongen, een computerspecialist, een verleidelijk meisje, of een vriendelijke dame op leeftijd zijn. Wat je maar vreest. Geen klein kindje echter, dat nog niet. Dan komen we bij Roman Polanksi terecht, en dat is een heel ander hoofdstuk, voor een andere nacht.

Ik wilde het nog over een andere interessante mislukking hebben, Broken Flowers, van Jim Jarmusch, een film opgedragen aan Jean Eustache, en er via Wim Wenders en Der Amerikansische Freund ook heel subtiel naar verwijzend, maar ik ben veel te moe, zeker nu ik Doug Sahm hoor zingen, Stoned Faces Don’t Lie, zingt hij, was het maar waar, reden die volkswagentjes nog altijd maar zo vriendelijk rond, was de wereld maar liever lief, zoals in 1968 werd gedroomd, een van de wreedste jaren van de 20ste eeuw, in zekere zin… Was was was. In Golden Gate Park. Slaap. Moe. Wat zeg ik? Wie ben ik? Waar is mijn slaapmasker?

20-09-05

BOB DYLAN OP BBC2: NO DIRECTION HOME


bob dylan washington square


Volgende week maandag en dinsdag op BBC2 het televisie-evenement waar we al maandenlang reikhalzend naar uitkijken. Martin Scorsese's documentaire over Bob Dylan, No Direction Home.

23-08-05

WANDA GORONSKI EN DE ANGST VOOR DE ANGST?

 

wandagorowski2.jpg



Binnen afzienbare tijd zal Wanda Goronski hier in haar eigen woorden haar levensverhaal vertellen. Haar motto is: "there's nothing to fear but fear itself", een uitspraak die ze voor het eerst hoorde uit de (gefilmde) mond van Dennis Hopper in Der Amerikanische Freund (gisteren nog maar eens uitgezonden op Arte) van Wim Wenders, die ik een paar dagen geleden zag passeren in een Berlijnse straat. De uitspraak is niet van Dennis Hopper en ook niet van Wim Wenders maar van de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt. Ik weet niet of Wanda dat weet en het is overigens een weinig origineel motto. Maar zoals je zal lezen is Wandag Goronski wel een bijzondere vrouw. Een heel mooie vrouw, met van die sensuele lippen.

Foto: Martin Pulaski, Daringman.

05-08-05

FUCKING LILJA


LILJA


Nog altijd ben ik somber gestemd en dat allemaal door het zien van een sombere film: Lilja 4-ever.
Erger kan niet en het is allemaal waar. Echt gebeurd. Moet ik daarvoor een televisie bezitten? En nog kijken ook? Geef mij dan maar Hollywood. Spielbergs, duizend Star Wars, Jedis, Supermen, Lords of the Ring. Oscarmateriaal. Scharzenegger for president zou ik zo zeggen! Lulkoek al de rest. En Bruce Willis vice-president. God help the man! Condo mag buitenlandse zaken houden, als ze maar een grote bek opzet. Fuck al the foreigners and drop the big one on Luxembourg! Het is nu ook nog gaan regenen en ik ben er erg aan toe. Moe van die film en de nachtmerries, wat wil je, met al dat dramatisch gedoe. Dan lees ik in de Humo ook nog over die Polen die hier in het zwart komen werken. Ze beweren dat Brussel onveilig is, gevaarlijker dan Warschau en de gebieden aan de evenaar, waar er nochtans krokodillen leven. Hoe komen ze erbij. Geen vlieg zou hier iemand kwaad berokkenen. Laat staan dat iemand in deze stad de bijbel leest. En wat is er gevaarlijker dan de bijbel lezen? Ze zeggen ook dat al die Polen elke zondag naar de kerk gaan maar ons op maandag zoveel mogelijk bestelen. Het staat in de Humo. Hulp politie! Kom dan toch eens iets doen als het waar is! Misschien gaan we beter met z'n allen naar de Congo of wat zal ik zeggen? Nog een geluk dat het einde van de film niet op de video stond, anders had ik hier nog veel meer depressieve onzin moeten noteren. Morgen wordt alles weer beter, als het maar ophoudt met regelen. Ik hoop dat Lilja nog leeft ook. Want misschien vergis ik me in verband met die krokodillen en die Polen en zo, maar Liljas zijn er overal.

Overigens heb ik een nieuwe job, voorlopig alleen des nachts: coincidence consultant.

04-08-05

LA MAMAN ET LA PUTAIN, ETCETERA


la maman et la putain

La Maman et la putain, Five Easy Pieces, Days Of Heaven, Wanda, Magnolia, Bring Me the Head of Alfredo Garcia, The Shooting, High Noon, Le charme discret de la bourgeoisie, Winerschläfer, The Searchers, Heaven's Gate, Lost In Translation, Tirez sur le pianiste, North By Northwest, Touch Of Evil, Cul De Sac, Repulsion, M, L’avventura, Blow Up, Bad Timing, Jackie Brown, Mean Streets, Sunrise, La Dolce Vita, Stranger Than Paradise, Andrej Rublev, L’atalante, To Be Or Not To Be, Dinner At Eight, Fat City, The Fortune Cookie, Saturday Night And Sunday Morning, Les Enfants Du Paradis, Lost Highway, Point Blank, Singing In The Rain, Celine Et Julie Vont En Bateau, La vie de Jésus, Eternal Sunshine Of the Spotless Mind, Night Of The Living Dead, Ossessione, I Walked With A Zombie, Ascenseur Pour L’echafaud, Night Of The Iguana, Hud, Nosferatu, Vampyr, Out Of The Past, Toni, Red Shoes, Le Salaire De La Peur, Du Rififi Chez Les Hommes, The Killing Of A Chinese Bookie, L’annee Dernière A Marienbad, Dillinger E Morto, Memento, Possession, Performance, Buffalo 66, The Big Heat, It’s A Wonderful Life, Invasion Of The Body Snatchers, Lone Star, I Want You, Le retour à la bien-aimée, Sue, 1900, Last Tango In Paris, Swimming Pool, Lucia y el sexo, Diarios de motocicleta, Die Ehe Der Maria Braun, Johnny Guitar, Two Lane Blacktop, The Last Picture Show, Der Himmer Uber Berlin, Vertigo, La Pianiste, Requiem For A Dream, Being John Malkovich, Fight Club, Breaking the Waves, 21 Grams, The Man Without a Past, Jean Eustache, Bob Rafelson, Terence Malick, Barbara Loden, PT Anderson, Sam Peckinpah, Monte Hellman, Fred Zinneman, Luis Bunuel, Tom Tykwer, John Ford, Michael Cimino, Sofia Coppola, François Truffaut, Alfred Hitchcock, Orson Welles, Roman Polanski, Fritz Lang, Michelangelo Antonioni, Nicholas Roeg, Quentin Tarantino, Martin Scorsese, Friedrich Wilhelm Murnau, Frederico Fellini, Jim Jarmusch, Jean Vigo, Andrej Tarkovski, Ernst Lubitsch, George Cukor, John Huston, Billy Wilder, Karel Reisz, Marcel Carné, David Lynch, John Boorman, Stanley Donen, Gene Kelly, Jacques Rivette, Bruno Dumont, Michel Gondry, George Romero, Luchino Visconti, Jacques Tourneur, Louis Malle, Martin Ritt, GW Murnau, Carl Dreyer, Jean Renoir, Michael Powell, Henri-Georges Clouzot, Jules Dassin, John Casavetes, Alain Resnais, Marco Ferreri, Christopher Nolan, Andrzej Zulawski, Donald Cammel, Vincent Gallo, Frank Capra, Don Siegel, John Sayles, Michael Winterbottom, Jean-François Adam, Amos Kollek, Bernardo Bertolucci, Francois Ozon, Julio Medem, Walter Salles, Rainer Werner Fassbinder, Nicholas Ray, Peter Bogdanovich, Wim Wenders, Michael Haneke, Darren Aronowsky, Spike Jonze, David Fincher, Lars Von Trier, Alejandro Gonzales Inarritu, Aki Kaurismaki, Bulle Ogier, Isabelle Huppert, Steve Buscemi, Cary Grant, Greta Garbo, Karen Black, Isabella Rosselini, Gary Cooper, Groucho Marx, Buster Keaton, Jean-Pierre Léaud, Juliet Berto, Marlon Brando, Lee Marvin, Angie Dickinson, Charlotte Gainsbourg, Peter Lorre, Harry Dean Stanton, Miou Miou, Bruno Ganz, Paz Vega, Gaél Garcia Bernal, Emmanuelle Béart, Isabelle Adjani, Emmanuelle Devos, Vincent Cassel, Scarlet Johansson, Vivien Leigh, Delphine Seyrig, Anna Thomson, Charlotte Rampling, Ludivine Sagnier, Gloria Swanson, Elizabeth Taylor, Richard Burton, Ava Gardner, Joan Crawford, Caroll Baker, Karl Malden, Eva Marie-Saint, Rod Steiger Alan Ladd, Judith Malina, Julian Beck, Faye Dunaway, Robert Mitchum, Grace Kelly, Juliette Binoche, Rosanna Arquette, Patricia Arquette, Françoise Dorleac.

Inderdaad, nog eens een lijstje. Het verlangen was groot. Ik heb het weer gedaan. Maar eigenlijk is dit een wedstrijd. Je moet gewoon bij de filmtitels de bijhorende regisseur, acteurs en actrices plaatsen. Aan deze wedstrijd zijn helaas geen prijzen verbonden. Wordt vervolgd.

12-06-05

CHARLOTTE RAMPLING, MON AMOUR


posing_0064

Een tijdje geleden wilde ik het nog hebben over de slaperige ogen van Charlotte Rampling, maar dat lukte niet meer omdat ik in slaap viel. Ook nu lukt het niet, wegens gebrek aan inspiratie. Misschien bestaan de woorden die je daarvoor nodig hebt niet eens. Ik zal het eens aan Patrick Conrad moeten vragen, als die nog leeft. Om mij te troosten zet ik hier dan maar een foto, waarop Charlotte Rampling's ogen heel goed te zien zijn.
 
Zo zijn we allemaal tevreden en kunnen we van onze welverdiende rust gaan genieten.