19-09-17

NACHTELIJK KLASSEREN

1969-karmelietenstraat2_edited.jpg

Ik geloof dat het allemaal begonnen is met postzegels klasseren. Dat kon een hele of toch zeker een halve nacht doorgaan. ’s Morgens stapte ik uit bed met een gevoel van voldaanheid maar ook met lichte hoofdpijn en het gevoel dat ik niet uitgeslapen was. In plaats van uit te rusten hadden mijn hersens flink doorgewerkt. 

Misschien was dat zo kwaad nog niet maar het ging toch naar erger. Alsof mijn leven ervan afhing ging ik boeken, grammofoonplaten en compact disks klasseren. Bij het ontwaken, soms midden in de nacht, was ik meestal niet veel verder geraakt dan de M. Soms sliep ik weer in en kon dan nog een tweetal letters afwerken. Meermaals leek het of elke ordening nieuwe chaos in leven riep. Je mag me geloven: dergelijke dromen zijn frustrerend. Je klasseert wel maar je weet nooit wat het ordenend principe is, wat de categorieën zijn, waarom je er sowieso aan begonnen bent. Alleen ben je er zeker van dat het moet en dat er geen ontsnappen mogelijk is.

Na enkele weken, of waren het maanden, kwamen de meubelen en de hele inboedel van mijn woning aan de beurt. Alles moest om een mij onbekende reden worden verplaatst of in dozen gestopt en naar de kelder en of het stort gebracht. De dozen hadden een vooraf bepaalde plaats, al wist ik niet wie dat verordend had. Bovendien was ik te afgepeigerd om me daar druk over te maken. Het was een soort van a priori kegelspel en ik was de hond a posteriori. Of een ander dier, een olifant misschien… Meer kan ik er niet over zeggen.
Soms moest er helemaal opnieuw worden begonnen omdat een doos per ongeluk verkeerd was geklasseerd. Soms gebeurde het zelfs dat een voorwerp dat op die of die plaats in een doos moest komen ontbrak. Dan moesten de dozen weer worden geopend en leeggemaakt tot het ontbrekende kopje of de haardroger of een veiligheidsspeld was teruggevonden. Op de dozen bracht ik allerlei tekens aan zodat ik niet vergat wat er in zat en waar ik ermee naartoe moest.


Een paar dagen geleden ben ik met de huizen begonnen. Ik bespaar u het vermoeiende verhaal van wat mijn opdracht inhield. Het komt erop neer dat ze op basis van een obscuur systeem geklasseerd moesten worden. Woningen die niet aan objectieve – al even obscure - criteria voldeden moesten verdwijnen, wat soms met hevige emoties gepaard ging, want ik had die criteria niet opgesteld en er waren gebouwen bij die ik zelf waardevol en zelfs mooi vond.

De voorbije nacht kwamen de wijken van een grote stad, ze leek wat op Los Angeles, aan de beurt. Logischerwijze moest ik beginnen met wijk A. Mijn opdracht was zo weinig mogelijk wijken over te houden maar ik mocht er toch ook geen enkele doen verdwijnen die nog enige relevantie had. Van contradicties gesproken. Het ging over een hele cluster van relevanties. Als een wijk sociaal, historisch, geografisch relevant was moest zij behouden blijven maar dan wel op de juiste plaats. Een wijk waar een revolutie was begonnen mocht niet grenzen aan een waar een eerste steen was gelegd van een gemeentehuis of waar een standbeeld stond van een of andere vrijheidsstrijder. De ellende was dat ik dat standbeeld ook niet mocht verplaatsen naar de wijk waar veel vrijheidsstrijders woonden. Neen, aan de wijken mocht ik helemaal niets veranderen, dat zou te eenvoudig geweest zijn. Pornocinema’s die zich toevallig in de wijk van de blockbusterbioscopen bevonden mochten niet naar de pornozone worden verplaatst. En zowel de wijk van de porno als die van de blockusters moest behouden blijven. Relevantie, zo bleek later, was niet het enige criterium. Het was tevens mijn opdracht de wijken meer homogeen te maken. Diverse functies in één zelfde zone, dat veroorzaakte te veel verwarring.

Je kunt je voorstellen dat mijn werk me behoorlijk wat kopzorgen gaf - en hoe uitgeput ik nu ben. En ik ben maar tot aan de D van Distelheide geraakt. De rest is voor later, als dat nog ooit komt. Voor volgende week, of toch voor binnenkort, heb ik alweer nieuwe opdrachten. Eerst komen de planeten en daarna de sterren aan de beurt. Daar zal ik wel een tijdje zoet mee zijn en dan zien we wel weer.

...

Foto: Martin Pulaski, Brussel, 1970

16-09-17

VAARWEL HARRY DEAN STANTON

harry dean.jpg
Vaarwel Harry Dean Stanton, geliefde acteur, mooie mens. Vriend die ik nooit heb ontmoet.

13-09-17

DE KALKFABRIEK / THOMAS BERNHARD

Thomas-Bernhard-3.jpg


Uit mijn dagboek.

 Over ‘De Kalkfabriek’ van Thomas Bernhard. Hoewel deze roman mij aanvankelijk irriteerde, ben ik op den duur toch onder de indruk geraakt van zijn bijzondere stijl, van zijn heel eigen stem. Een boek over stilte en geluid - rumoer, lawaai. Over alles wat we horen op de wijze van het niet te horen (door saturatie) en alles wat we niet horen op de wijze van het te horen (door angst of stress). Er bestaat geen echte stilte.

Hoofdpersonage Konrad slaagt er niet in zijn studie over het gehoor op papier te zetten. Allerlei buitenissige omwegen zijn nodig om erover te spreken / schrijven. De omweg als enige toegangsweg. De onmogelijkheid van de verwoording brengt onrust te weeg zowel bij Konrad als bij de lezer. Heel frustrerend dat een werk van twintig jaar – zo lang werkt hij al aan de studie - niet veruitwendigd kan worden.

 “De studie opschrijven, gewoon opschrijven, dacht hij steeds, die gedachte was het, de studie gewoon opschrijven, gaan zitten en de studie opschrijven, die volkomen bezit had genomen van zijn bestaan, niet meer de gedachte aan die studie, alleen maar de gedachte de studie op te schrijven, van het ene moment op het andere de studie op te schrijven; hoe meer hij echter van die gedachte bezeten was, des te onmogelijker werd het voor hem de studie op te schrijven.”
Thomas Bernhard, De Kalkfabriek, pagina 69.

Antwerps dagboek, 16 december 1980

...

*In de late jaren tachtig zou Thomas Bernhard een van mijn favoriete toneelauteurs worden, met stukken als ‘De macht der gewoonte’, ‘Het jachtgezelschap’ en ‘Ritter, Dene, Voss’.

10-09-17

EEN JONGEN (IN DE HUID VAN ANTIGONE)

les gauloise bleues3.jpg

Achttien was ik bitter niet zoet.
Een dromer die niet rekenen kon.
Ik had regenbogen als schoenzolen.
Ik was een naïeve bange jongen.
Ik was een ongeschoolde dichter.
Op een mooie dag riep de tragedie mijn naam.
Ik zou voor een commissie verschijnen.
Ik zou Antigone spelen.
(Een stukje Antigone, niet het hele stuk.)
Ik moest een meisje worden mijn jongen.
Een meisje dat zich in de huid van een vrouw moest hullen.
Niet in die van Isengrimus.
Een tweede huid, een derde huid.
Terwijl ik nog droomde van trappers en pels.
Wie zou het meisje zijn en wie de jongen?
Alleen ik lag daar wakker van.
Call me mister Pitiful bitter achttien.

De wereld sliep in halfgouden dromen en zonder veel begeerte.
Er was niets aan de hand.
De verwanten verdienden geld als slijk, slib, smurrie.
Ze sliepen voldaan zonder te snurken.
De mensen de vaders en moeders.
Zij die uit de oorlog kwamen en de wetten spelden.
Ik was achttien bitter en wist weinig niets.
Wist niet dat ik een antieke Griekse worden zou
die appelsienen van de bomen plukt.
Die in de dromen van haar donkere slaap
haar dode broer met lauweren kroont.
Ik at geen appelsienen en laurier was niet meer dan woord.
Niet meer dan geur in moeders keuken.
Waar ik Helena mijn Grieks meisje lange brieven schreef
over hoe we in grotten dansen zouden rond een nieuw vuur.
Naar de overzijde zouden we gaan, schreef ik.
Naar de overzijde, waar de blauwe asters bloeien.
Nee, zei ik, ik word geen man, ik word geen vrouw.
Ik viel in een donkere slaap waarin ik dichter werd.
Ik vluchtte naar de bomen.
In een boomgaard onder appelbomen wachtte ik af.
Ik vluchtte naar het water.
Daar aan het water ging ik zitten wachten
en wachtend de asse uit mijn ogen wassen
Tot de wereld genezen was.

[Recentste versie]

Afbeelding uit 'Les Gauloises bleus' (1968) van Michel Cournot

02-09-17

ZERO DE CONDUITE: PLAATSEN

only-lovers-left-alive.jpg

Zéro de conduite is een stemmingsafhankelijke, twee uur durende populaire popcyclus op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor anderhalve griet en een forellenkop. Uniek in het zich steeds verder uitdijende multiversum. Stem af op 106.7 FM. 
Je kunt Zéro via 
streaming beluisteren. Hier
vind je meer informatie over de radio.

Plaatsen, plaatsnamen. Als ik deze woorden neerschrijf denk ik meteen aan een hoofdstuk in ‘In de schaduw van de bloeiende meisjes’ van Marcel Proust, hoewel ik me niet meer zo goed herinner wat de schrijver daarin ter sprake brengt en ik niet veel zin heb om mij opnieuw - in dit kort tijdbestek - in de lange zinnen van de recherche onder te dompelen. Het komt erop neer, denk ik, dat plaatsnamen voor ons meer betoverend zijn dan de werkelijke plaatsen waar ze naar verwijzen. In onze verbeelding maken wij een reis naar laten we zeggen Los Angeles, een plaats waar we nooit geweest zijn. Alles aan die ingebeelde stad is buitengewoon, magisch, overrompelend. Als wij evenwel in werkelijkheid in Los Angeles aankomen zijn we enigszins teleurgesteld. Het stralende licht dat we ons daar voorgesteld hadden is flets, de heldere lucht is verre van zuiver, ondanks de Stille Oceaan. Waren we dan vergeten dat er miljoenen auto’s rondrijden in Los Angeles? Ja, dat waren we. Het magische van de stad zit hem in de naam. Om die reden zijn, denk ik, liedjes over steden vaak mooier dan de steden zelf. En ongeveer hetzelfde geldt voor plaatsnamen, ook voor die van pleinen en straten en rivieren en zo meer. Ik weet nog heel goed hoe teleurgesteld ik was toen ik voor de eerste keer (in 1992) in New Orleans op de Mississippi uitkeek. Vooral dank zij de muziek die daar op zoveel plaatsen gespeeld werd kon ik die teleurstelling te boven komen en lukte het mij om de betovering van de stad en de rivier alsnog te ondergaan. (Het zijn bijgevolg niet alleen de namen die het hem doen, maar ook de muziek, de melodieën, de liedjes.)
Iets anders zijn de plaatsen die we ons herinneren vanwege geliefden en vrienden die we er hebben ontmoet. Als we de naam horen van een plaats waar we een geliefde innig hebben omhelsd kan het gebeuren dat we die omhelzing opnieuw beleven. De plaatsnaam – en de herinneringen die hij met zich meebrengt – zorgt ervoor dat we niets meer zien van de banale werkelijkheid van het moment zelf.
Maar goed, voldoende gemijmerd - terwijl het hier in de eerste plaats toch om de muziek gaat.
Veel luisterplezier!
mott-the-hoople.jpg

There's A Place The Beatles - Please Please Me - Lennon-McCartney - 1963

Places I Know - Mike Cooper - Places I Know – Mike Cooper - 1971

Turin at Night - John Cale - Le Vent de la Nuit (bande originale du film) - John Cale - 1999

Streets Of Tangier - Jozef Van Wissem & SQURL - Only Lovers Left Alive – Jozef Van Wissem - 2014

Sous Le Ciel De Paris - Édith Piaf - Ses Plus Belles Chansons  - Paroles : Jean Dréjac / Musique : Hubert Giraud - 1954

Berlin - Lou Reed - Lou Reed - Lou Reed - 1972

Amsterdam - Wally Tax - Tax Free – Wally Tax - 1970

A Minor Place - Bonnie "Prince" Billy - I See A Darkness - Will Oldham - 1999

The Nearest Faraway Place - The Beach Boys - 20/20 - Bruce Johnston - 1969

Neighborhood Blues - David Kauffman & Eric Caboor - Songs from Suicide Bridge - E. Caboor – 1984 / 2015

Angel of Eighth Avenue - Mott The Hoople - Wildlife – Ian Hunter - 1971

The Lord Is in This Place ... How Dreadful Is This Place - Fairport Convention - What We Did on Our Holidays - Sandy Denny, Ashley Hutchings, Richard Thompson - 1968

Powis Square - Ry Cooder - Performance: Original Motion Picture Soundtrack  - Ry Cooder - 1970

performance.jpg

Shakedown On 9th Street - Ryan Adams - Heartbreaker - Ryan Adams - 2000

Union Square - Tom Waits - Rain Dogs - Tom Waits - 1985

Down By The Water - PJ Harvey - To Bring You My Love - Polly Jean Harvey - 1994

The Guns of Brixton - The Clash - London Calling - Paul Simonon - 1979

The Paris Match - The Style Council - Café Bleu - Paul Weller - 1984

The Ballad Of Lucy Jordan - Marianne Faithfull - Broken English - Shel Silverstein - 1979

Going Down To Liverpool - The Bangles – All Over the Place – Kimberley Rew - 1984

Venus Of Avenue D - Mink DeVille - Cabretta – Mink DeVille - 1977

cabretta.jpg

No Place So Alone - Tindersticks - Falling Down A Mountain - Stuart A. Staples - 2010

St. Mark's Place - Mick Harvey - The Journey Is Long - Jeffrey Lee Pierce - 2012

Apartment 6 - Green On Red - Green On Red - 1983

Milly's Garden - Steve Gunn - Way Out Weather – Steve Gunn - 2014

A Place Where I Know - Tarnation - Mirador – Paula Frazer - 1997

Street Scene In A Frontier Town - Bill Frisell - Have A Little Faith - Aaron Copland - 1993

Montgomery - Magnolia Electric Co. - Fading Trails – Jason Molina  - 2006

Montgomery in the Rain - Steve Young - Seven Bridges Road: The Complete Recordings – Steve Young - 1972

I Must Be In A Good Place Now - Bobby Charles - Eponymous -  Bobby Charles - 1972
bobby charles.jpg

Liverpool Lullaby - Judy Collins - In My Life - Stan Kelly-Bootle - 1966

Ventura Boulevard - The Everly Brothers - Roots – Ron Elliott - 1968

Gibsom Street - Laura Nyro - Stoned Soul Picnic: The Best Of Laura Nyro - Laura Nyro - 1969

Mobile Blue - Mickey Newbury - Frisco Mabel Joy - Mickey Newbury - 1971

Tupelo - Jason Isbell & The 400 Unit - The Nashville Sound -  Jason Isbell - 2017

On Grafton Street - Nanci Griffith - Flyer - Nanci Griffith, Fred Koller - 1994

Toulouse Street - The Doobie Brothers - Toulouse Street - The Doobie Brothers – 1972
john lee hooker.jpg

Bonus Tracks

Tuesday Night in Memphis - John Lurie - Mystery Train – John Lurie - 1989

Across 110th Street - Bobby Womack - Jackie Brown - Bobby Womack - 1972

Tenth Avenue Freeze Out - Bruce Springsteen - Born To Run - B. Springsteen - 1975

San Francisco - John Lee Hooker - The Big Soul of John Lee Hooker - John Lee Hooker - 2016

Sarah Street - Otis Spann - The Blues of Otis Spann – Otis Spann - 1995

The Usual Place - Don Covay - The Platinum Collection – Dan Covay  - 2007

Same Time Same Place - Mable John - The Complete Stax/Volt Singles: 1959-1968 - Isaac Hayes, David Porter – 1991 reissue

The Soulful Shack - Smokey Robinson & The Miracles - Make It Happen - William Smokey Robinson - 1970

Smokey Places - The Corsairs - Chess Chartbusters Vol. 5 - Abner Spector - 1961

A Quiet Place - Garnet Mimms & The Enchanters - In The Naked City - Samuel Bell, Norman Meade – 1964
pj harvey3.jpg

Research, techniek & presentatie: Martin Pulaski

Afbeeldingen: Only Lovers Left Alive (Jim Jarmusch); Mott the Hoople; Performance (Nicolas Roeg); Mink DeVille, Cabretta; Bobby Charles; John Lee Hooker; PJ Harvey