31-10-16

AAN MIJ DE WRAAK

vengeance is mine imamura.jpg

Een man en een vrouw.

Een sterke vent trekt hun paarden door de rivier, door het dal, door woestenij, lava. Van het Oosten naar het Westen.

(De nacht valt. Een uitgeputte slavin. Van fluweel de donkere rozen op haar donkere buik. Niet langer dromen van bloed en pijn.)

Weken, maanden voordien viel hij neer in de schaduw van een magere vrouw. Ik heb genoeg geleden, zei ze. Neem me, neem me met je mee.

Op de linkeroever, niet ver van het vee, werden zij bruid en bruidegom, de sterren vlak bij hun ogen. De volle maan vlak bij hun mond.

(Daarop moeten zij vluchten. De geschiedenis in.)

Tijd verloopt.

Als zij zich met zijn haren, met zijn geslacht heeft getooid en ingestreken met zijn bloed en ingestreken met zijn faeces valt zij de vijandige stad binnen, waar hij door allen werd geminacht.

Ik kom voor mijn kroon, zegt ze. Ik kom voor zijn kroon, zegt ze. Met mijn schadeclaims brand ik jullie stad af. Jullie hebben nog een uur om van elkaar af te zien. Jullie hebben nog een uur om elkaar te doden.

Daarna heers ik over jullie ruïnes tot er geen einde meer is, onzichtbaar de maan en de sterren.

Brussel, 2010-2016

...

Afbeelding: Vengeance Is Mine, Shohei Imamura, 1979

14-10-16

BOB DYLAN EN DE AFGUNSTIGEN

 bob dylan wrting.jpg

Opgedragen aan Christophe Vekeman

De zon schijnt maar vermoedelijk is het koud buiten. Wordt het een routineuze dag? Een dag als een andere? 13 oktober. Een ongeluksdag, misschien? Ik ben alleen thuis, hang een tijdje de ellendige nietsnut uit. Zet tegen beter weten de radio aan. Bob Dylan wint de Nobelprijs! Vreugdetranen, nooit eerder gevoelde blijdschap. Hoe kan ik dit voor mezelf houden? Ik bel A. op met de blijde tijding. Ik voel hoe ze daar in de metro haast aan het dansen gaat. Ik haal een single uit de kast, een die ik al sinds 1966 koester, ‘I Want You’, waarin deze versregels voorkomen:

"The silver saxophones say I should refuse you
The cracked bells and washed-out horns
Blow into my face with scorn
But it’s not that way
I wasn’t born to lose you"

Geen routineuze dag, dus, maar een dag van herinneringen aan euforische, gelukkige, dramatische, zieke, feestelijke, jaloerse, uitzinnige, pijnlijke en verwarde momenten. Meer dan vijftig jaar Bob Dylan-momenten. In het verleden heb ik er daar al heel wat van beschreven. Nu is dat niet nodig. Ik jubel en ik voel dat de hele wereld feest viert.

Later op de dag besef ik dat ik tegen wil en dank met Vlaanderen verbonden ben. Dat niet iedereen feestviert en jubelt. Want in Vlaanderen heb je Vlaamse schrijvers. Vlaamse schrijvers die geen ogenblik twijfelen aan hun vanzelfsprekende grootsheid. Zij weten wie een schrijver is en wie niet. Bob Dylan zeker niet. Dat is een rijmelaar, een neuzelaar, in het beste geval een ‘singer-songwriter’. Zo iemand geef je toch geen Nobelprijs! De jury bestond ongetwijfeld uit oude hippies, zeggen ze.

Het boegeroep – niets nieuws voor Bob Dylan – begon al op facebook. Ik las statements van Jeroen Olyslaegers, een auteur die ik stilaan begon te bewonderen vanwege zijn sociaal engagement, die van een vrij grote domheid, of toch zeker verblinding getuigden. “Bob Dylan zou nooit van zichzelf zeggen dat hij een schrijver is”, orakelde Jeroen. “Hij is een ‘song and dance man’, dat zijn zijn eigen woorden.”  Vreemd dat een gerespecteerd auteur geen ironie herkent. Geen sarcasme. Schrijvers zitten aan een tafel te schrijven, zeggen de Vlaamse schrijvers. Het zijn geen entertainers, geen circusartiesten… Maar wat is de Boekenbeurs dan, wat zijn de culturele centra? Wat is al dat signeergedoe, wat zijn die spelletjesprogramma’s en slimste mensen van de wereld?

In het journaal op de Vlaamse televisie draven Vlaanderens bekendste auteurs opnieuw op. Jeroen Olyslaegers, die nog zo slecht niet is, alleen wat in de war. Dimitri Verhulst, die pure dronken nonsens vertelt. Hij heeft het over de karamellenverzen van Bob Dylan. De schrijver van zinnen als “Werkers van wijflijke kunne worden in geval van zwangerschap op straat gezet.” (Ja, ja, ik weet het, dat is ook sarcasme). Overigens, Nick Cave en Tom Waits zijn veel betere singer-songwriters, zegt hij. Uiteraard mag Kristien Hemmerechts niet ontbreken – hoe zou Bob Dylan de Nobelprijs voor literatuur kunnen krijgen zonder de goedkeuring van Kristien Hemmerechts? Onverdiend, vindt ook mevrouw Hemmerechts, Bob Dylan is helemaal geen schrijver. Like a rolling rolling stone, nee dat is niets voor mij. Mocht het nog Leonard Cohen geweest zijn, dat lijkt nog wat op poëzie, die liedjes komen ook op papier tot hun recht. En zo ging het nog een tijdje door. Gelukkig dacht ik aan wat Dylan ooit schreef: “Sometimes you gotta do like Elvis did and shoot the damn thing out”. Dat heb ik niet gedaan. Ik heb de televisie op dvd-functie gezet en ‘No Direction Home’ van Martin Scorsese in de lade geschoven. Het is een mooie, feestelijke avond geworden. Vier uur controversiële en convulsieve schoonheid.

[In een bui van vreugde/razernij geschreven. Niet op de stijl gelet. Dit is geen literatuur.]

bob and suze.jpg

 

04-10-16

CRISIS, NUCHTERHEID, UTOPIE

Drive-By-Truckers-American-Band.jpg

Ontwaken met misselijkmakende hoofdpijn en nog moeër dan toen ik ging slapen: het verbaast met niet meer. Ik voel me al enkele weken, maanden zelfs, slap en uitgeput maar vind geen duidelijke oorzaak. Te weinig energie om een literaire tekst te schrijven, om woorden met het oog op concrete schoonheid met elkaar een verband te laten aangaan. Om er zinnen van te maken en paragrafen die tot de verbeelding spreken. Mijn eigen verbeelding is alleen ’s nachts aan het werk, als ik het geluk heb te dromen. Misschien maakt die nachtelijke activiteit me zo moe? Tot nog niet zo lang geleden noteerde ik mijn dromen en gebruikte die (soms) als grondstof voor schetsen en verhalen. Nu kan ik de stap van de chaotische droom naar de heldere verwoording niet meer zetten. Voorlopig toch niet. Bovendien is al meerdere jaren binnen in mij een gevecht aan de gang tussen het dromerige, wat ik de mijmering noem, en de nuchtere beschouwing. Ik dacht de twee vormen te kunnen combineren, maar ik blijf afwachten. Te lang misschien? Want het gezond verstand zegt dat je moet doen, handelen, en niet stil blijven zitten en altijd maar aarzelen en twijfelen.

Het verbaast me ook niet meer dat bij ING meer dan drieduizend mensen worden ontslagen. Ook zulke gebeurtenissen dragen bij tot de misselijkheid die ik voel, maar verbazing? Nee, geen verbazing. De multinationals en de banken staan boven elke wet en ze hebben ons en ‘onze’ politici in hun wurgende greep. Ik schaar me achter vakbondsacties, stakingen en betogingen, maar weet dat alleen een revolutie op zeer grote schaal deze ellendige stand van zaken kan veranderen. In het verleden is het echter na een revolutie zelden beter geworden. Lees er – onder meer – Peter Sloterdijks ‘De verschrikkelijke kinderen van de nieuwe tijd’ maar op na. (Overigens geloof ik dat na bestudering van dat diep pessimistische boek mijn mijmerend schrijven is stilgevallen.) Is er dan helemaal geen uitweg? Weinigen schijnen nog een antwoord te hebben, het begin van een oplossing voor te stellen.

The HarderTheyCome.JPG


Ik beluisterde ‘American Band’ van Drive-By Truckers en kreeg weer hoop. Dit is Amerikaanse rock & roll die uit de ziel en het hart komt, opstandig en sterk en trots maar zonder zekerheid hoe het nu allemaal moet. Wat zeker is, is dat muziek en kunst in het algemeen bij om het even welke maatschappelijke verandering een doorslaggevende rol zullen spelen. Patterson Hood en Mike Cooley, de liedjesschrijvers van de Truckers, maken protestsongs van deze tijd. Ze gaan over de Verenigde Staten, het Zuiden, racisme, geweld, maar ze zijn tegelijk universeel. We kunnen ons herkennen in de problemen die ze beschrijven, in de immense crisis die in de Verenigde Staten gaande is maar die ook ons Europeanen dreigt te verlammen. De teksten van de Truckers drukken wanhoop uit maar de muziek zit vol hoop en energie en leven. Deze muzikanten doen het niet alleen maar voor het geld, voor de drugs en de groupies, zeker niet. Je hoort dat ze naar een waarheid zoeken, naar iets wat in het verleden waardevol was en dat in de toekomst nog zal zijn.

Wat me opvalt is dat wat de voorbije dagen tot me doordrong veel samenhang vertoont: de ‘objectieve’ werkelijkheid, hoe die in de media aan ons wordt getoond, de apocalyptische serie ‘The Leftovers’ – met daarin het prachtig lied ‘Let the Mystery Be’ van Iris DeMent - , ‘The Harder They Come’ – vertaald als ‘Wie storm zaait’ - van T.C. Boyle en ‘American Band’ van Drive-By Truckers. Dat kan geen toeval zijn. Het is, denk ik, de hoogste tijd om de energie die ons nog rest op een positieve manier aan te wenden. Niet alleen door elkaar alleen maar te verdragen of naar elkaar te luisteren maar door elkaar lief te hebben. Ik weet dat het utopisch klinkt maar we zijn allemaal van dezelfde familie.

Leftovers_PillarMan.jpg

 

01-10-16

ZERO DE CONDUITE: MOVIN' & GROOVIN'

the-loneliness-of-the-long-distance-runner.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor allen en voor niemand. Uniek in het universum. Stem af op 106.7 FM. 
Je kunt Zéro via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

We komen in beweging. We verplaatsen ons. We zijn aan de beurt. We verhuizen. Durft iemand een vin te verroeren? We staan op van tafel. We nemen maatregelen of doen het niet. Worden er stappen ondernomen om de oorlog te staken? Of liever zwerven, rondtrekken, op reis gaan? Jij boekt vooruitgang: jij bent aan zet.
We schieten op. Maar ontwikkelen we ons? Het is toch nog geen tijd om op te stappen? Want het werk vordert snel (maar de plot ontvouwt zich langzaam). Wacht! Plotseling komt er leven in de brouwerij. Bijna winter. Sinaasappels vinden grote aftrek. Doorlopen! Doorgaan! Opschieten! Of ga anders een stapje opzij, verwijder je van ons. En ga vooral omzichtig te werk. Verdwijn! Vertrek! Hoepel op! Schuif een beetje op! We maken plaats voor de nieuwe generatie. We komen tot een beter begrip. We gaan met onze tijd mee.
Je beweegt je in de hoogste kringen. Je betrekt een flat in de hoofdstad. Je verandert van positie. Je wordt geraakt. Je wordt aangegrepen, ontzet. Je wordt ertoe aangezet om in beweging te komen. Je wordt verzocht je hoed af te nemen.
We voelen ons geroepen om een radioprogramma over het thema ‘move’ te maken. Vooruit! De politie dwong ons door te lopen. Als het zo doorgaat worden we nog uit ons huis gezet. Ben je met medelijden vervuld? Laat me je die ouderwetse ideeën uit het hoofd praten. Bijvoorbeeld dat sommigen van ons emigranten zijn, sommigen immigranten, anderen gewoon migranten. Als puntje bij paaltje komt is het misschien nog best dat we ons aansluiten bij een nieuwe beweging. Maar welke? Die van de midnight movers misschien?

Veel luisterplezier en ontroering!
leehazlewood.jpg

Move On Up - Curtis - Mayfield - Curtis Mayfield - Curtom, 1970

I'm Movin' On - Keep On Keepin' On - Hank Snow - Brenda Patterson (ft. Rebdbone) - Epic, 1970

When You Move You Lose - The Complete Stax/Volt Singles: 1959-1968 - Dave Porter, Isaac Hayes - Carla & Rufus Thomas

I'm A Midnight Mover – The Midnight Mover - Womack, Pickett - Wilson Pickett - Atlantic, 1968

Move, Move, Move - The One and Only Hank Ballard and the Midnighters - Ballard - Hank Ballard and the Midnighters - King, 1960

Movin' and Groovin' - The Man Who Invented Soul - Lou Rawls, Sam Cooke - Sam Cooke - RCA, 1962

You Better Move On - The Greatest - Alexander - Arthur Alexander - Dot, 1961

I Move Around - The Very Special World Of Lee Hazlewood - Hazlewood - Lee Hazlewood - Dot, 1966

My Elusive Dreams - My Elusive Dreams - Curly Putman, Billy Sherrrill - Tammy Wynette & David Houston - Epic, 1967

Slow Movin' Outlaws - This Time - Jennings - Waylon Jennings - RCA, 1974

Then I'll Be Moving On - Make A Joyful Noise - R. P. St. John, Jr - Mother Earth - Mercury, 1969

I Feel The Blues Movin' In - Trio II - Del McCoury - Dolly Parton, Linda Ronstadt & Emmylou Harris - Asylum, 1999

I'm Gonna Move To The Outskirts Of Town - Rock'n Soul - R. Jacobs, W. Weldon - The Everly Brothers - WB, 1965

Back On The Road Again - Faro Annie - Ian A. Campbel - John Renbourn - Transatlantic, 1971

How Can You Keep Moving - Into The Purple Valley - Traditional - Ry Cooder - Reprise, 1972

mavis staples.jpg

We Shall Not Be Moved - We'll Never Turn Back - Traditional - Mavis Staples - Anti, 2007

God Moves on the Water - The Complete Blind Willie Johnson - Johnson - Blind Willie Johnson - 1929

We're Gonna Move – Love Me Tender - Matson, Presley – Elvis Presley - RCA, 1956

You Move Me Baby - Bell Ringer – Lighnin’ Slim - Lightnin' Slim - Excello, 1965

She Moves Me - The RPM Blues Story - Watson - Johnny Guitar Watson - RPM

Let's Move - Lightnin' and the Blues - Hopkins - Lightnin' Hopkins - 1960

Got To Move - Real Folk Blues - Williamson - Sonny Boy Williamson - Chess, 1965

You Gotta Move - Sticky Fingers - Rev. Gary Davis, Fred McDowell - The Rolling Stones - Rolling Stones Records, 1971

Move Over - Pearl - Joplin - Janis Joplin - CBS, 1971

I'm A Mover - Tons Of Sobs - Rodgers, Fraser - Free - Island, 1968

She's A Mover - Radio City - Alex Chilton - Big Star - Ardent, 1974

She Moves Through The Fair - London Conversation (bonus track) - Traditional - John Martyn - Island, 1967

If You See Her, Say Hello - Blood On The Tracks - Dylan - Bob Dylan - CBS, 1975

Movin' Along - The Triumphs And Travails Of Orphan Mae - Veirs - Laura Veirs - Sinnamon Records, 2004

Move Around - Manassas - Stills - Manassas – Atlantic, 1972

Move On - Lodger - Bowie - David Bowie - RCA, 1979

Too Hot To Move, Too Hot To Think - The Triffids Present The Black Swan - David McComb - The Triffids - Island, 1989

Moving On - The Secret Migration - MR - Mercury Rev - V2, 2005

Movin' Away - Circuital - Yim Yames - My Morning Jacket - V2, 2011

lightnin hopkins.jpg



Bonus tracks (zelf beluisteren mocht je nog zin hebben):

Move - The Bells Of 1 2 - Sophie Michalitsianos - Sol Seppy - Grönland Records, 2006

Everything Is Moving So Fast - Lost Channels - GLW - Great Lake Swimmers - Nettwerk, 2008

You Can Move Back Here - We Used To Think The Freeway Sounded Like A River - Willy Vlautin - Richmond Fontaine - El Cortez Records, 2009

So, I Hear You're Moving - I Hope You're Sitting Down - Kurt Wagner - Lambchop - City Slang, 1994

Moving Furniture Around - Odessa - HF - The Handsome Family - Carrot Top Records, 1995

You Moved In - The Doctor Came At Dawn - Bill Callahan - Smog – Drag City, 1996

Move Myself Ahead - West - Mark Eitzel - Mark Eitzel – WB, 1997

I'm Moving On - Taste - Hank Snow - Taste – Polydor, 1969

I Feel The Earth Move - Tapestry - Carole King – Carole King – Ode, 1971

Keep on Moving - No Free Lunch - Cacavas, MacNicol, Waterson, Stuart, Prophet - Green On Red – Mercury, 1985

the_triffids-the_black_swan.jpg


Research, techniek en presentatie: Martin Pulaski

Afbeeldingen: The Loneliness Of the Long Distance Runner; Lee Hazlewood; Mavis Staples, We'll Never Turn Back; Lightnin' Hopkins; The Triffids.
Inleiding met dank aan van Dale Groot Woordenboek Engels-Nederlands.