06-08-16

ZERO DE CONDUITE: TAALSPEL

 

Brigitte-Bardot-Serge-Gainsbourg.jpg

Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor allen en voor niemand. Uniek in het universum. Stem af op 106.7 FM. 
Je kunt Zéro via streaming beluisteren. Hier
 vind je meer informatie over de radio.

Alles is taal wordt gezegd. De wereld en alles wat het geval is kun je lezen; het universum is een boek met ontelbare letters en cijfers gevuld. Taal is een ernstig spel. Elke taal lijkt op elke andere taal en toch is het zo moeilijk om elkaar te begrijpen. Stel je voor: in India worden 30 talen door meer dan een miljoen en 122 talen door meer dan 10.000 mensen gesproken. De sneeuwwoordenmythe van de Eskimo’s is genoegzaam bekend en er zit zeker een grond van waarheid in. Als we echter lang genoeg zoeken vinden we in het Nederlands wellicht evenveel uitdrukkingen voor sneeuw. Hoeveel het er bij de Eskimo's precies zijn weet niemand. Volgens Kate Bush vijftig, maar waarschijnlijk heeft ze naar boven afgerond.

Van in het begin is Engels de taal van rock & roll, of toch van die vorm ervan waarmee wij het meest vertrouwd zijn. Dat gegeven bepaalt niet alleen de selectie van de songs voor vanavond, maar voor bijna elke thematische aflevering van Zéro de conduite. In absolute termen is dat jammer, maar anderzijds is het goed dat er zo’n beperking is, want anders raak je er niet uit. Het is nu al zo moeilijk om geliefde songs te schrappen. Niet dat ik daarover wil klagen. Laten we het een prettige vorm van moeilijk noemen. Maar goed, we laten nu songschrijvers, zangeressen, zangers en groepen aan het woord over taal. Veel luisterplezier!

claudia lennear 2.jpg

Broken English - Broken English - Marianne Faithfull, Barry Reynolds, Joe Mavety, Steve York & Terry Stannard - Marianne Faithfull – Island, 1979

From A Whisper To A Scream – Phew – Allen Toussaint - Claudia Lennear – 1973

Words - Bettye Swann - Barry Gibb, Robin Gibb, Maurice Gibb - Bettye Swann – circa 1969

(Postcard Written With A Broken Hand) - Post To Wire – Willy Vlautin - Richmond Fontaine – 2004

Sign Language - No Reason To Cry - Bob Dylan - Eric Clapton – 1976

Fiction - Way Out Weather - Steve Gunn – Steve Gunn – 2014

Strange Language - Is the Actor Happy? - Vic Chesnutt - Vic Chesnutt – New West, 1995

Up on the bluff
where I wish I was
twisting up the pages of history
my cold feet dangling
my bony arms gesturing
to summon up a little chunk of that history.
In the corridor...the shadows are long
and it messes with my equilibrium
and there's strains of a strange language.

Everything Means Nothing to Me - Figure 8 - Elliott Smith - Elliott Smith – Polydor, 2000

Small Talk - Secret Life of Harpers Bizarre – Bonner, Gordon - Harpers Bizarre – 1968

I Can Hardly Spell My Name - Is A Woman - Kurt Wagner – Lambchop – P-Vine, 2002

Words We Never Use - Ron Sexsmith - Ron Sexsmith - Ron Sexsmith – Interscope, 1995

Words - West - Lucinda Williams – Lucinda Williams – Lost Highway, 2007

American Without Tears - King Of America - Declan MacManus - The Costello Show Featuring The Attractions & Confederates – Universal, 1986

Chinese Translation - Post-War - M. Ward - M. Ward – Merge, 2006

Let's Talk Dirty In Hawaiian - German Afternoons - John Prine - John Prine – Oh Boy, 1986

I Talk To Jesus Every Day - Man In Black - Glen B. Tubb - Johnny Cash – Columbia, 1971

Jeannie's Diary - Daisies Of The Galaxy - E – Eels – Geffen, 2000

I don't have a chance at writing the book
I just want to be a page
In Jeannie's diary
One single page
In Jeannie's diary

son_house.jpg


To The Ghosts Who Write History Books - Oh My God, Charlie Darwin – Miller, Prystowsky - The Low Anthem – Nonesuch, 2009

The Speaking Hands - Consider the Birds - David Eugene Edwards - Woven Hand – Glitterhouse, 2004

Name Written in Water - Big Wheel and Others - Cass McCombs – Cass McCombs – Domino, 2013

Writer's Minor Holiday - Carried To Dust - John Convertino, Joey Burns – Calexico – Quarterstick, 2008

The Words That Maketh Murder - Let England Shake – PJ Harvey -  PJ Harvey – Island, 2011

Letter From Abroad - HoboSapiens - John Cale – John Cale – Parlophone, 2003

The Book Is on the Table - Datapanik in the Year Zero (1975-1977) – Tom Herman, Scott Krauss, Tony Maimone, Allen Ravenstine, David Thomas - Pere Ubu

The Angry Angakok - Eskimo - The Residents – The Residents – Cryptic, 1979

The Jezebel Spirit - My Life In The Bush Of Ghosts - Brian Eno, David Byrne - Brian Eno & David Byrne – EG, 1981

John The Revelator - The Original Delta Blues – traditional - Son House – Columbia, 1965

Books of Moses - Oar – Alexander Spence – Alexander Spence – Columbia, 1969

Word Song - Opel – Syd Barrett- Syd Barrett – Harvest, 1988

A Concise British Alphabet-Pt I - The Soft Machine Volume Two - Kevin Ayers – The Soft Machine – Barclay, 1969

The Host The Ghost The Most Holy-O - Ice Cream For Crow - Don Van Vliet – Captain Beefheart & the Magic Band – Virgin, 1982

Noises For The Leg - Keynsham – Vivian Stanshall - Bonzo Dog Dooh-Dah Band – Liberty, 1969

Baby Your Phrasing Is Bad - Nuggets II: Original Artyfacts From The British Empire And Beyond, Vol. 2 Caleb Quaye  - Caleb

A Concise British Alphabet-Pt II - The Soft Machine Volume Two - Brian Hooper – Soft Machine - Barclay, 1969

elliott-smith.jpg


Bonus tracks, zelf draaien!:

Je dis ce que je pense et je vis comme je veux – Antoine rencontre les Problèmes – Antoine – Antoine – Vogue, 1966

Comic Strip – Initials B.B. - Serge Gainsbourg - Serge Gainsbourg & Brigitte Bardot – Philips 1968

Mini, mini, mini - Volume 1 (1966-1967) – Lanzmann, Dutronc - Jacques Dutronc - Vogue, 1966

Le Martien - La Question – Tuca, F. Gérald – Françoise Hardy – Sonopresse, 1971

Love Letter - No More Shall We Part – Nick Cave – Nick Cave – Mute, 200

Talking In Your Sleep - Summer Side Of Life - Gordon Lightfoot – Gordon Lightfoot – Reprise, 1971

Words Mean Nothing - Trouble Is A Lonesome Town – Lee Hazlewood - Duane Eddy & His Orchestra, featuring Lee Hazlewood – Mercury, 1963

Music For People Who Don't Speak English - The Four Of Us – Sebastian – John Sebastian – Reprise, 1972

Dedication To Poets And Writers - Town Hall 1962 - Ornette Coleman – Ornette Coleman – ESP, 1965

pere ubu.jpg


Research en selectie: Martin Pulaski
DJ: Sofie Sap

02-08-16

KOORZANG: DYAB ABOU JAHJAH

colin-wilson-in-sleeping-bag-1956-2.jpg

Leven we in een tragische tijd? De vele koorzangen die je op menige plek hoort zouden er op kunnen wijzen. Maar uit hun vaak weinigzeggend en repetitief karakter kun je net zo goed afleiden dat we een grote komedie bijwonen. Dat is geen nieuwe vaststelling. Een boek van Slavoj Zizek kreeg als titel mee ‘Eerst als tragedie, dan als klucht’, waar hij de inspiratie voor vond in ‘Bijdrage tot de kritiek op Hegels Rechtsfilosofie’ van Karl Marx. Een moeilijke en onzekere tijd is dit zeker wel. Velen onder ons sluiten zich af, ontvluchten wat de realiteit wordt genoemd. We zoeken een vertrouwde omgeving op, reizen af naar die schaarse plekken waar we hopen nog wat schoonheid of sporen van iets pastoraals te zullen aantreffen. Of we blijven gewoonweg thuis, in een hoek met een boek, of troost zoekend in de vluchtigheid van muziek en film. Sommigen worden radeloos, een kleine minderheid gaat over tot brutaliteiten, in sommige gevallen tot geweld. Geweld dat we weigeren te begrijpen. Geweld dat we altijd zullen verwerpen, zelfs al zouden we bereid zijn het toch in een begrijpelijke context te plaatsen.

Kritiek op de zwakke plekken van anderen is alleen maar mogelijk als je in jezelf ook zulke plekken aantreft. Je weet bijvoorbeeld heel goed dat je net zo goed meedoet aan het vals zingende koor, zelfs al doe je je uiterste best om te zwijgen.  Je bent geen schone ziel, je hebt altijd op zijn minst een beetje vuile handen.

De voorbije dagen bezong het koor de wederwaardigheden van Dyab Abou Jahjah en zijn ondervrager Thomas Erdbrink. Ik wilde afzijdig blijven. Maar vind mijn zwijgen hoe langer hoe moeilijker vol te houden. Ik wilde me vooral afzijdig houden omdat ik Dyab Abou Jahjah eigenlijk niet zo ken. Ik bedoel: ik heb geen duidelijk idee van zijn politieke strijd en van zijn werk. Ik heb alleen maar enkele opiniestukken van hem gelezen, die ik meestal pertinent vond. Deze aflevering van Zomergasten nu was verrassend goed. Alleen de inquisitoire toon van debutant Thomas Erdrbrink werkte me danig op de zenuwen. Had de man last van plankenkoorts, zag hij in zijn gesprekspartner een vijand, had hij duidelijke instructies gekregen om zijn gast zoveel mogelijk te onderbreken en hem strak aan de leiband te houden? Kennelijk waren er nogal wat kijkers die zich hadden geërgerd aan het vooruitzicht drie uur lang naar deze ‘outsider’ te moeten luisteren (en kijken). Was het daarom dat de gast zo hard werd aangepakt? Erg hoffelijk was het allemaal niet.
zomergasten, dyab abou jahjah, outsiders, colin wilson, radeloos, geweld, brutaliteit, vluchten, koor, tragedie, komedie, klucht, slavoj zizek, thomas erdbrink, vpro, onvolwassen gedrag, luisterbereidheid, onverdraagzaamheid, zionisme, antisemtisme, racisme, black panthers, belgië, staat, belgische politie, religie, atheïsme, agnosticisme, brussel, jacques brel, romantiek, optimisme, la bataille d'alger, gllo pontecorvo

De aflevering van Zomergasten was desondanks verrassend goed dank zij Abou Jahjahs verhaal en de beelden die hij had meegebracht. Maar wanneer is iets goed? Voor mij is iets goed als ik er mij in kan herkennen, als er (ziels)verwantschap is. Dat begon al goed met Colin Wilson, een schrijver en mysticus die op mij als jonge knaap ook veel indruk heeft gemaakt. Wilson heeft mij helpen beseffen dat ik een outsider was; wat ik altijd ben gebleven. De kritiek op het zionisme leek mij behoorlijk onderbouwd. Abou Jajah wordt uitgescholden voor racist en antisemiet. Daar heb ik in deze aflevering van Zomergasten niets van gehoord. Er is toch een duidelijk onderscheid tussen de ideologische term ‘zionist’ en het woord ‘jood’? Hoewel ik extreem gevoelig ben voor antisemitisme, de joodse cultuur is voor mij bij wijze van spreken heilig, heb ik er niets van gemerkt. Ik geloof dat ik nochtans aandachtig geluisterd heb. Het hoofdstukje over de Black Panthers wordt wel vaker getoond. Maar dat mag en moet zelfs. De uitroeiing van de Black Panther-beweging toont de macht van de staat aan, een macht die zich als zuivere negativiteit kan manifesteren. Een ander voorbeeld van dergelijke negativiteit van de staat is het gedrag van de Belgische politie, dat in sommige gevallen ronduit racistisch is (zonder te willen veralgemenen). Ondanks de paniekerige, schreeuwerige en naar het mij leek wat emotioneel verwarde Erdbrink bleef Abou Jahjah rustig en beheerst. Zijn uitspraken waren weloverwogen, ter zake. Ik zag erg mooie en ontroerende fragmenten, onder meer van een Tunesische zangeres, van Leonard Cohen en van Jacques Brel. Opvallend was dat in heel wat van het gekozen beeldmateriaal de spot werd gedreven met de georganiseerde godsdienst. Of dat die sterk in twijfel werd getrokken, zoals in ‘True Detective’. Uiteindelijk kwam ik tot de slotsom dat Dyab Abou Jajah een volbloed romanticus is en een onverbeterlijke optimist. Zijn pleidooi voor Brussel als een nieuw Babylon – denk aan de utopie van Constant Nieuwenhuys - gaf mij meteen zin om mijn verdoemde stad met nieuwe ogen te gaan verkennen. Ik ben echter minder optimistisch. ‘La Bataille d'Alger’ van Gillo Pontecorvo is te realistisch, te levensecht, te zeer van deze tijd om mij toe te staan met gerust gemoed door onze straten te flaneren of onnadenkend een glas te gaan drinken in een coole bar.

zomergasten, dyab abou jahjah, outsiders, colin wilson, radeloos, geweld, brutaliteit, vluchten, koor, tragedie, komedie, klucht, slavoj zizek, thomas erdbrink, vpro, onvolwassen gedrag, luisterbereidheid, onverdraagzaamheid, zionisme, antisemtisme, racisme, black panthers, belgië, staat, belgische politie, religie, atheïsme, agnosticisme, brussel, jacques brel, romantiek, optimisme, la bataille d'alger, gllo pontecorvo