25-07-16

KERSEN

 

2015-11-09-brussel 052.JPG

Het is niet zo dat ik maar geen onderwerp kan vinden om over te schrijven (of om over na te denken). Als er wat dat betreft al een probleem bestaat is het dat er te veel onderwerpen zijn en dat er te veel tot nadenken stemt. Van dat laatste schrik ik wel even: kan er hoegenaamd te veel zijn om over na te denken? Als je het in zijn algemeenheid beschouwt wellicht niet, maar voor een enkeling, voor een individu is er te veel stof, te veel materiaal, er doet zich te veel voor, er zijn te veel impulsen. Op losse blaadjes, in schriftjes noteer ik allerlei invallen of observaties, ergernissen zijn het jammer genoeg ook vaak – maar wat doe ik daar mee? Het is een toenemende chaos. Toen ik veel jonger was dan nu leefde ik chaotisch maar streefde, veelal onbewust, naar orde. Ik was ervan overtuigd dat die orde er met de jaren zou komen. De orde zou het meesterwerk zijn, waar Bob Dylan over zingt in ‘When I Paint My Masterpiece’. Maar die orde is niet gekomen, en zal nu ook niet meer komen. Ik besef zelfs dat er in mijn leven (en in het algemeen) aanvankelijk veel meer orde was en nu veel meer chaos. De woestijn groeit.
Maar gisteren kocht ik kersen op de markt. Ik stelde vast dat ze als je enige inspanning doet om met smaak te eten, met concentratie, nog steeds dezelfde smaak hebben als ze in mijn kinderjaren hadden. De kersen smaken naar kersen, ze zijn lekker en sappig en zoet. Niet alles valt uiteen in onbegrijpelijke flarden. Er is samenhang in de tijd, ondanks alle ontbinding en entropie. Toch ga ik nu geen gedicht over de smaak van kersen schrijven als er zich alweer een jonge man heeft opgeblazen, dit keer in een straat in een stadje in Beieren. Dat had net zo goed gisteren op de Zuidmarkt kunnen gebeuren, waar ik die kersen heb gekocht. Gelukkig liep daar omdat het vakantie is niet al te veel volk rond. Wat dan weer invloed had op de prijs van die lekkere kersen, dat is ook een samenhang. Een samenhang van chaotische aard, dat wel: wat mij betreft zijn de wetten van het neokapitalisme helemaal geen wetten maar drukken ze de ultieme chaos uit. Datgene waar niemand nog vat op heeft.

***

Foto: Martin Pulaski, Brussel, 8 11 2015

24-07-16

STEMMINGSWISSELINGEN iv

jon voight in heat 2.jpeg

Meestal begint het met een titel. Ik had hierboven al ‘dagboek van een verloren ziel’ genoteerd, maar toen herinnerde ik me dat ik eerder dit jaar een reeks dagboekachtige notities ‘stemmingswisselingen’ noemde. Het was toen mijn bedoeling daar iets regelmatigs van te maken, niets gigantisch, zoals bijvoorbeeld de dagboeken van Henry David Thoreau, maar toch iets voor de langere duur. Discipline en planmatig werken zijn me echter vreemd. Ik ben onrustig van aard, wil allerlei dingen tegelijk doen, bijna alles interesseert me. Of er breekt een periode van ziekte en lusteloosheid aan. Dan beschik ik over geen greintje energie. (Eén greintje zou al zoveel zijn. Hoewel aldus Johannes een graankorrel moet sterven om veel vrucht te dragen.) Of ik vertrek op reis en schrijf wat observaties neer in kleine, dunne notitieboekjes. Eens thuis lees ik daar dan niet meer in. Of ik kan mijn handschrift niet ontcijferen. Soms doe ik er een week over om een radioprogramma van twee uur voor te bereiden.

Zijn we niet allemaal verloren zielen? Als er al zoiets als een ziel bestaat. Een psyche, een geest. Beschouw het als een wijze van spreken, niet als een verwijzing naar een meesterwerk uit de wereldliteratuur.

bonaventura 001.jpg

Vreemde gevoelens maken zich van me meester als ik Leopold Flams ‘Ontbinding en protest’ na vele jaren nog eens doorblader en hier en daar een fragment lees. Ik heb onmetelijk veel van de kleine professor geleerd, niet alleen op gebied van filosofie maar zeker ook op dat van literatuur. Zwarte romantiek, onder meer Bonaventura leerde ik via hem kennen; Sade, Casanova, Artaud, surrealisme, dada, existentialisme. Zijn werken en - meer nog - zijn cursussen zadelden mij met een onlesbare leesdorst op. De dag dat ik het Koninklijk Atheneum verliet was dat allemaal nog onbekend terrein. Heb ik wel iets van waarde geleerd op de middelbare school? Ik bedoel niet van mijn vrienden of uit sommige boeken die ik toen las, maar van het onderwijzend personeel en van de opvoeders? Ik kan me niets van waarde herinneren. Namen van rivieren, ja, van bergen, van planten. Dat een rechte lijn onbegrensd doorloopt. Dat Hendrik Conscience zijn volk leerde lezen. En is Hendrik Marsman niet in volle zee verdronken? Maar goed. Ik neem me voor om ‘Ontbinding en protest’ dit jaar van begin tot einde te herlezen. Eerst moet ik wel Peter Sloterdijks ‘De verschrikkelijke kinderen van de nieuwe tijd’ voltooien. (‘Uitlezen’ is in verband met dit boek niet op zijn plaats.) Dat is een magistraal werk over voornamelijk bastaards, met als (relatieve) kerngedachten: ‘Après nous le déluge’ van Madame de Pompadour, minder bekend als mevrouw Le Norment d’Etiolle, geboren Poisson. En ‘Pourvu que ça dure’ van Laetitia Ramolino, de moeder van Napoleon Bonaparte. Het boek van Sloterdijk brandt gaten in mijn tafel, het verpulvert mijn schaarse dagdromen. Ik ben de zoon van een bastaard, mijn vrouw is de dochter van een bastaard. Waren we daar niet op zijn minst een beetje trots op? Wat blijft er nu nog over om trots op te zijn? Verschrikkelijke kinderen hebben verschrikkelijke ouders en zijn zelf ook verschrikkelijke ouders. En hoe is het met hun kinderen, met onze kinderen gesteld? Maar je moet niet alles geloven wat Peter Sloterdijk schrijft. Zijn stijl grenst aan het perfide, in dat opzicht is hij bijna de gelijke van Nietzsche. Hij ontsluiert wel en doet dat op onverbiddelijke manier, maar wat je dan te zien krijgt is niet zomaar de waarheid.
Madame_de_Pompadour.jpg
Voor de derde of vierde keer Michael Manns ‘Heat' gezien. Wat is Jon Voight met zijn minimalistisch acteerwerk geweldig. Zijn voortdurende aanwezigheid, al zie je hem maar in enkele scènes. De hele film is een reflectie over de kortstondigheid van het leven, over de sterfelijkheid, over de dood. Wat we ook doen, we zijn altijd verloren. Verloren zielen.

16-07-16

EEN MIDDAG IN CADIZ

2016-05-Andalusië-Canon-Totaal 054.JPG

Een middag en avond met A. en mijn vrienden Maria Jesus (Menchu), Carmen, Harvey en Juan. Menchu is een en al liefde, caritas, passie, ze is voor mij al sinds 1999 de ziel van Cadiz. Na zeventien jaar nog steeds dezelfde fonkelende ogen.
Zoveel woorden aan politiek verspild. Menchu, Carmen en A. houden zich wat dat betreft enigszins afzijdig. Vooral de mannen voeren het woord. De blijvende corruptie in Spanje… Maar is corruptie niet van alle tijden en woekert ze niet in de harten van miljoenen mensen? Maakt ze niet telkens weer hele samenlevingen kapot? Corruptie en afgunst, de twee grote kwalen. In Cadiz is Podemos aan de macht gekomen. Mijn vrienden vragen zich af of er nu iets veranderen zal. De Panama Papers geven aanleiding tot veel achterdocht en zelfs paranoia. Mijn vrienden zijn al bij al pessimistisch: de grote massa blijft voor de Partido Popular stemmen, zeggen ze.
Ik verneem dat er weinig moslims in Andalusië leven. Degenen die hier destijds zijn aangekomen – ik heb ooit een groot schip vol Afrikaanse vluchtelingen in Algeciras zien binnenvaren - zijn naar andere streken vertrokken, vooral naar Duitsland, België, Nederland. Nogal wat meisjes en jonge vrouwen belanden in de prostitutie in Madrid en Barcelona. Ik hoor de onuitgesproken vraag of West-Europa zoals Spanje in 711 veroverd zal worden door de Arabieren? Zo’n vaart zal het niet lopen, maar we kunnen de toekomst niet voorspellen. Ik heb geen problemen met moslims, zeg ik. (Dat lijkt bijna een racistische uitspraak. Als je geen problemen met de moslims hebt hoeft dat ook niet verwoord te worden. Maar we praten Engels en Spaans ‘zonder moeite’, dan druk je je niet bepaald subtiel uit.)
2016-05-Andalusië-Canon-Totaal 225.JPG

Harvey, een Canadees die al tientallen jaren in Spanje woont, was in 1973 in onze hoofdstad. Je zou de stad niet herkennen, zeg ik. Zelf ben ik in Brussel in de herfst van 1969 aangekomen. Een groot dorp was het hier, of zo leek het toch. Hoewel de stad nog steeds, zoals in de tijd van Lautréamont, Baudelaire en Marx, een internationaal subversief bolwerk was: ik herinner me Living Theatre, Mothers Of Invention, Free Press Book Shop, et cetera. Harvey herinnert zich dan weer dat de Brusselse Vlamingen gastvrij en open van geest waren.
Juan en Menchu hebben weinig mogelijkheden om te reizen. Ze gaan graag naar Marokko, houden van de lekkere maghrebijnse keuken. Essaouira is hun droombestemming. Maar ze zijn ook trots op hun Andalucia, en in het bijzonder op Granada, die parel aan de Andalusische kroon. Menchu is met ziekteverlof geweest, een depressie door omstandigheden op het werk. Haar baas is een fundamentalistische katholiek. Ja, die bestaan ook. Ik kom niet te weten wat Juan doet. Hij is intelligent en spreekt veel beter Engels zonder moeite dan ik. Carmen, uit Barcelona afkomstig, schildert. Ze is vol lof over Rafael Alberti uit Malaga. Ik herinner me dat ik ooit een boekje van hem las, ‘De 8 namen van Picasso’, maar dat krijg ik moeilijk uitgelegd. Rafael Alberti was een goede vriend van Picasso, hoewel hij twintig jaar jonger was dan de grootmeester van het kubisme. En dan bestellen we nog een rondje en lachen nog wat en worden wat melancholisch. Inmiddels is het donker geworden. We werpen ongemakkelijke blikken op de openstaande deur en denken aan de wegen die elk van ons in eenzaamheid zal moeten begaan, aan de vragen waarop niemand van ons een antwoord zal vinden.

2016-05-Andalusië-Canon-Totaal 218.JPG

...

Foto's: Martin Pulaski, Cadiz, april 2016

02-07-16

ZERO DE CONDUITE: SMILE

bergman smiles 1.jpg


Zéro de conduite is een POPprogramma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Een muzikaal evenement voor allen en voor niemand. Uniek in het universum. Stem af op 106.7 FM. 
Je kunt Zéro via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

aretha other side.jpg

Leonardo da Vinci, William Shakespeare, Ingmar Bergman en Brian Wilson wisten het al: zonder een glimlach stelt het leven niet veel voor. In deze troebele, mistroostige dagen hebben we er, zo lijkt me, meer dan ooit nood aan. Het moet geen onophoudelijke glimlach zijn en evenmin uitsluitend vrolijkheid en mariachi; een onzekere glimlach doet ook al wonderen. Daarom ben ik een paar dagen lang in de huid van wonderdokter gekropen en heb ik in die hoedanigheid een verzameling muzikale glimlachjes bijeengesprokkeld. Zo maar voor u. Lach, spring, dans en geniet van de mooie liedjes. Ze duren nooit erg lang.
astrud gilberto 2.jpg

Uncertain Smile - 45 Rpm - Matt Johnson - The The – Epic, 1982

A howling wind that blows the litter as the rain flows
As street lamps pour orange colored shapes, through your windows
A broken soul stares from a pair of watering eyes
Uncertain emotions force an uncertain smile


Permanent Smile - Dongs Of Sevotion – Bill Callahan - Smog – Drag City, 2000

A Sunday Smile - The Flying Club Cup -  Zach Condon - Beirut – Ba Da Bing!, 2007

Savannah Smiles - The Stage Names – Will Sheff - Okkervil River – Jagjaguwar, 2007

All Smiles And Mariachi - How I Quit Smoking - Kurt Wagner – Lambchop – Merge, 1996

Paid To Smile - Come On Feel The Lemonheads - Evan Dando - The Lemonheads – Atlantic, 1993

Dolphin's Smile - The Notorious Byrd Brothers - Roger McGuinn, Chris Hillman, David Crosby - The Byrds – Columbia, 1968

Firends Of A Smile – Suzanne EP – Hope Sandoval,  Colm O'Ciosoig - Hope Sandoval & The Warm Inventions – Rough Trade, 2002

La Cienega Just Smiled - Gold - Ryan Adams - Ryan Adams – Lost Highway, 2001

Bright Smile - Hello Starling - Josh Ritter - Josh Ritter – Setanta Records, 2004

Texas Smile – Wanted: One Good Cowboy – Kacey Musgraves - Kacey Musgraves - 2003

Illegal Smile - John Prine – John Prine - John Prine – Atlantic, 1971

The Memory Of Your Smile - Ridin' That Midnight Train: Starday King Recordings 1958-1961  - Ralph & Carter Stanley - The Stanley Brothers – Westside, 1999

I'll Be All Smiles Tonight – Tragic Songs Of Life -  A.P. Carter - The Louvin Brothers – Capitol, 1956

No One Can Make My Sunshine Smile - Walk Right Back – Gerry Goffin, Jack Keller - The Everly Brothers –Warner Brothers, 1976

And When She Smiles - Later That Same Year - Alan C. Anderson - Ian Matthews & Matthews' Southern Comfort – MCA, 1970

Whatever Happened To Your Smile - Cantamos – Timothy B. Schmit - Poco – Epic, 1974

She Smiles Like A River - Leon Russell And The Shelter People - Leon Russell - Leon Russell – Shelter, 1971

Jackie Wilson Said (I'm In Heaven When You Smile) - Saint Dominic's Preview - Van Morrison - Van Morrison – WB, 1972

God Put A Smile Upon Your Face (ft.The Daptone Horns) - Version - Coldplay - Mark Ronson – Columbia, 2007

Sweetest Smile and the Funkiest Style ['Hey Now Hey (The Other Side of the Sky)' Outtake] - Rare & Unreleased Recordings From The Golden Reign Of The Queen Of Soul - Unknown - Aretha Franklin – Atlantic, 1973

Smile Please - Fulfillingness' First Finale - Stevie Wonder - Stevie Wonder – Tamla, 1974

When My Little Girl Is Smiling - My Way - Gerry Goffin, Carole King - Paul Jones – HMV, 1966

The Shadow Of Your Smile - The Shadow Of Your Smile – Mandel, Webster - Astrud Gilberto – Verve, 1965

Just One Smile - Dusty In Memphis - Randy Newman - Dusty Springfield – Atlantic, 1969

I Only Want To See You Smile - Dynamite Daze – Kevin Coyne - Kevin Coyne – Virgin, 1978

She Smiles - The Family That Plays Together - Jay Ferguson – Spirit – Ode, 1968

She Smiled Sweetly - Between the Buttons – Jagger, Richards - The Rolling Stones – Decca, 1968

Smiling Ladies - Heron – Roy Apps – Heron – Dawn, 1970

Crusader's Smile – Morning Dew – Mal Robinson - Morning Dew, Roulette, 1970

Smile On Me - Little Games - Jim McCarty, Chris Dreja, Keith Relf, Jimmy Page - The Yardbirds – Epic, 1967

Why Don't You Smile Now – The Rock Sect’s In - Lou Reed, John Cale - The Downliners Sect – Columbia, 1966

Ghost Of His Smile - Good Morning Spider – Mark Linkous – Sparklehorse – Parlophone, 1998

When You Smile - The Days of Wine and Roses – Steve Wynn - Dream Syndicate – Ruby Records, 1982

For A Smile - Too Close To See Far -  Stephen Fleming - Cosmic Rough Riders – Measured Records, 2003

Bonus tracks: zelf draaien!

Heavenly Smile - The Restless Stranger - Mark Eitzel - American Music Club – Grifter Records, 1985

Mona Lisa – Virginia Creeper - Grant-Lee Phillips - Grant-Lee Phillips – Cooking Vinyl, 2004

The Green Cigar Kept Smiling - Deseret Canyon - William Tyler - William Tyler (The Paper Hats) – Apparent Extent, 2008

When Fortune Smiles - Devil's Road – Chris Ekman - The Walkabouts – Virgin, 1995

Smile - Half The Perfect World - Charles Chaplin, John Turner - Madeleine Peyroux

When You're Smiling – Modern Art - Joe Goodwin, Larry Shay, Mark Fisher - Art Pepper – Intro Records, 1957

You Might As Well Smile - The Capitol Years: 65-77 - Jimmy Webb - Glen Campbell

Give Me A Smile (Stereo) - Saved By The Bell: The Collected Works Of Robin Gibb 1968- 170 – Robin Gibb - Robin Gibb

Visions Of Johanna - Rich Kid Blues – Bob Dylan - Marianne Faithfull – Castle 1971/1985

stanley brothers.jpg

Je leest bovenstaande playlist in deze volgorde: songtitel, elpeetitel, componist, artiest, platenlabel en datum.
Research, techniek en presentatie: Martin Pulaski

Afbeeldingen: Glimlach van een zomernacht, Ingmar Bergman; Hey Now Hey (The Other Side of the Sky), Aretha Franklin; Astrud Gilberto; The Stanley Brothers