12-03-16

DE ‘SCHIJTERIGE’ SCHOONHEID

labelle9.jpg

Gisteren met A. in het Filmmuseum nog een keer ‘La belle noiseuse’ gezien, dat wonder van licht en geluid en beweging. Voor mij een hoogtepunt in het oeuvre van de onlangs overleden Franse regisseur Jacques Rivette. Slechte of middelmatige films heeft hij niet gemaakt, maar in ‘La belle noiseuse’ overtreft de regisseur zichzelf. Het verhaal van Balzac waar de film op gebaseerd is heeft niet veel om het lijf. Het gaat over de strijd van de oudere schilder Frenhofer met zichzelf, met zijn verleden en met zijn model, een schijterige schoonheid. Emmanuelle Béart heeft als Frenhofers model Marianne gedurende ongeveer drie uur hélemaal niets om het lijf. Af en toe een kamerjas, een sigaret tussen de voluptueuze lippen. Dit kunstwerk is evenwel geen erotisch spektakel – alleszins gaat het niet om opwindende erotiek, het gaat om krampachtige schoonheid. André Breton schreef het al in ‘Nadja’: “De schoonheid zal CONVULSIEF zijn of zal niet zijn.”

Hoewel het verhaal zoals gezegd van ondergeschikt belang is, blijf je toch als betoverd vier uur lang zitten kijken naar het wrede wonder dat zich daar op het scherm ontvouwt: het ontstaan van een kunstwerk. Film is altijd illusie, maar je gelooft dat Michel Piccoli, toen 66 jaar, een echte schilder is, ook al is de hand die je ziet tekenen en schilderen die van Bernard Dufour. Rivette vertelt op ironische wijze en zijn theatrale scènes scheppen afstand. Toch leef je mee met de vier belangrijkste protagonisten, de schilder, zijn vrouw, het model en de vriend van het model. Vooral voel je empathie voor Frenhofer’s vrouw (zijn vroegere model), mede dankzij het acteertalent van Jane Birkin. Dit moet de rol van haar leven zijn; vermoedelijk was ze zich daar bewust van.

Ik zag ‘La belle noiseuse’ voor het eerst in 1991, toen ik nog maar net in Brussel woonde. Ik denk dat ik me destijds wat blind heb gestaard op de schoonheid van Emmanuelle Béart. Op haar lichaam, dat het licht van Languedoc-Roussillon uitstraalt. Wellicht was ik ook een beetje jaloers op Frenhofer, dat hij zo’n prachtig model kon hebben en in zo’n mooi huis – eerder een chateau – wonen, en met zo’n begripvolle vrouw aan zijn zijde. En ik was niet eens een schilder. Gisteren heb ik begrepen dat er geen enkele reden was en is om jegens Frenhofer zulke gevoelens te koesteren. En hoewel ik me niet met zo’n grote kunstenaar wil meten wil ik er toch aan toevoegen dat er ook geen enkele reden is om jaloers of afgunstig op mij te zijn.

la-belle-noiseuse4.jpg

Commentaren

Dag Martin,

ik mis in het Nederlands een woord dat een positieve bijklank heeft voor:
jaloers.
We horen het nu geïmpregneerd door: afgunst en benijden.

Laat mij het woord vervangen door: hunkering.
Ook ik ken het gevoel dat je zo heerlijk beschrijft, schildert.
Er zit tevens bewondering is. Een gevoel dat mij warm maakt.

Wat een vent die Piccolo.
Ik begreep perfect dat vrouwen voor hem vielen.
En had gerust zijn rol willen overnemen.

Zonder een vleugje jaloers te zijn. Maar met een hunkering die het heelal evenaart.

Prachtig geschreven, Martin.
Tracht vandaag van het licht te genieten.
En dat het moge doorsijpelen. In je hoofd.

Gepost door: Uvi | 13-03-16

Reageren op dit commentaar

Ja, goed dat je er hunkering aan toevoegt (hoewel dat natuurlijk iets anders is dan jaloezie en afgunst). Hunkering maakt inderdaad deel uit van het gevoel dat ik wilde beschrijven. Het is de positieve kant van die jaloezie op iemand als Michel Piccoli (of Picasso). Een ander aspect is - zeker als je naar een film kijkt - de identificatie, en de teleurstelling daarna dat het maar een illusie was.

Een hunkering die het heelal evenaart: dat is wel heel wat.

Deze namiddag maak ik een wandeling aan de vijvers van Elsene.

Gepost door: martin pulaski | 13-03-16

Reageren op dit commentaar

juist, ik was blijkbaar niet vlug tevreden.
Klasseer het maar onder 'dichterlijke overdrijving'.

Alhoewel ...

https://www.youtube.com/watch?v=EDzQj2q-PWU

Gepost door: Uvi | 13-03-16

Romy Schneider, les choses de la vie: geen schijterige schoonheid, dat.

Gepost door: martin pulaski | 16-03-16

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.