30-04-13

WILDE DAGEN

4-29-2013_066.JPG

Martin Pulaski, Antwerpen, 1980.

Alles stroomt in mij en alles bruist. Elke nacht neem ik een duik in mijn eigen rivier, de rivier die ik ben, de rivier die mijn leven is, mijn verleden. Beelden dringen mijn slaperig maar wakker hoofd binnen, beelden en woorden. Woorden die uiteenvallen in letters, in klanken. Geschreeuw, gefluister, gemurmel, sensuele stemmen, het bars getier van wat veel mensen Barbaren noemen maar geen Barbaren zijn. Mijn verleden dringt zich als een immense chaos aan me op. Heb ik er binnenkort weer vat op? Kan ik het geweld van de taal in mij, en van het onzegbare in mij nog aan banden leggen, er vorm aan geven, er een mooi en integer geschenk voor jou van maken? Vooralsnog niet. Vooralsnog moet ik de chaos die ik ben aanvaarden, in de chaos vertoeven. Maar op een dag, niet te ver weg, moet ik zeggen dat het genoeg is geweest. Tijd om weer aan de slag te gaan. Het verlangen naar een zin ombuigen in werk. Want al deze dingen gebeuren in mij op weg naar een werk dat noodzakelijk is.

 

24-04-13

TWINTIG JAAR LATER

Nee, ik heb het niet over de drie musketiers. Twintig jaar na het uitstapje met Mitzi, Henriette, Brigitta, vader en moeder, maakte de lachende jongen deze foto's in een lachwekkend klein 'penthouse' in de Lamorinièrestraat in Antwerpen. De lachende jongen leefde er in een permanente staat van euforie en was geobsedeerd door de erotiek van de kleur rood.

HK3.jpg

HK4.jpg

Foto's: Martin Pulaski, Antwerpen, 1980.

22-04-13

DE LACHENDE JONGEN

mitzietc.jpg

"'Zie je nu wel, dat ik niet weet waar ik thuis hoor. Daarom ben ik maar weggegaan."
'Blijf bij ons, meneer d'Arrast, ik van jou houden.'
'Ik zou wel willen, Socrates, maar ik kan niet dansen.'"
Albert Camus, De steen, in: Koninkrijk en ballingschap, 1957. 

Ergens in Limburg tijdens een lange hete zomer op het einde van de jaren vijftig. Wie heeft de foto gemaakt? Mijn vader wellicht. Het zal in de periode geweest zijn toen hij pas zijn eerste auto had gekocht, een Ford Consul. We zullen een van die schaarse uitstapjes hebben gemaakt. Schaars, want mijn vader verafschuwde uitstapjes. Maar dit was er een. Hoewel ik het mij niet meer kan herinneren weet ik dat ik op die dag bijzonder gelukkig was. Ik geloof dat er niet een foto van mij bestaat, als kind, jongere, of volwassene, waar ik zo stralend lach. Een geluk heeft zich helemaal meester van me gemaakt.

Op de foto ben ik in het gezelschap van wat ik in die periode als mijn tweede moeder beschouwde: Mitzi, die uit Hongarije kwam en mij door haar verhalen en haar kookkunst veel liefde voor dat zo mysterieuze land heeft bijgebracht. Naast Mitzi knielt haar dochter Brigitta neer, misschien om bloemen te plukken voor mijn broer, hoewel bloemen plukken niet echt iets was voor iemand die zo door en door rock & roll was. En dan, de reden van mijn geluk, de appel van mijn toenmalige ogen, Henriette, de jongste, beeldschone dochter van Mitzi. Voor ‘echte’ liefde waren we nog te jong, en toch was ik smoorverliefd op haar. Zij heeft me niet alleen leren beminnen (op een deugdzame manier, hoewel mijn fantasieën wellicht al niet meer zo deugdzaam waren) maar door haar heb ik ook geleerd wat liefdesverdriet is. Dat was op de dag dat zij samen met haar ouders verhuisde naar een dorp ver weg, ergens aan het einde van de wereld; alleszins buiten de provincie Limburg.

Hoe mooi een dag ook is: er zit altijd melancholie in opgeborgen.

Ruim vijftig jaar later nu, en de wereld op die foto is al onherkenbaar, zelfs voor degenen zoals ik die daar geleefd, liefgehad en getreurd hebben. Maar zijn we niet blij en tevreden dan dat we nog hebben mogen vertoeven in dat koninkrijk, ook al wonen we nu al zo lang in ballingschap?

20-04-13

NINOTCHKA

ninotchka_3.jpg

Greta Garbo en Melvyn Douglas in 'Ninotchka' (1939) van Ernst Lubitsch.
 

Van Zizek gesproken. Eergisteren moest ik, in weerwil van alle waanzin die me bijna permanent de adem beneemt, toch even lachen. In zijn recentste werk – ik neem aan dat het zijn recentste werk is – ‘Het jaar van het gevaarlijke dromen’ las ik dit:

“In Ernst Lubitsch’ klassieke komedie Ninotchka komt een mooie dialectische grap voor: de protagonist bezoekt een cafetaria en bestelt een koffie zonder room, waarop de kelner antwoordt: ‘Sorry, we zijn door de room heen, we hebben alleen melk. Kan ik u een koffie zonder melk brengen?’ In beide gevallen krijgt de klant koffie zonder, maar deze koffie gaat vergezeld van telkens een andere negatie, eerst koffie-zonder-room, vervolgens koffie-zonder-melk. Griekenland bevindt zich in hetzelfde parket: de situatie is moeilijk, de Grieken zullen een soort soberheidsregime krijgen. Maar krijgen zij de sobere koffie zonder room of zonder melk? Op dit punt bedriegt het Europese establishment. Het doet alsof de Grieken de sobere koffie zonder room krijgen (dat de vruchten van hun ontberingen niet alleen de Europese banken ten goede komen), maar in werkelijkheid biedt het de Grieken koffie zonder melk (het zijn niet de Grieken die van hun ontberingen profijt zullen hebben).”

19-04-13

ASTRIDPLEIN, ANTWERPEN, 1986

antwerpenfifties.jpg

Met mijn familie in Antwerpen in de jaren '50.

“Op weg naar de Dierentuin - de Zoologie, noemde mama hem -  weer diezelfde ergernis om de Europabank met haar volksvriendelijke kleuren. Aan de overkant het vettige eten voor de gehaaste passant.  De glorie van Antwerpen, het  Centraal Station, niet veel meer dan een ruïne. Gladde plaveien en kasseien met onkruid ertussen voor de toeristen. Hier en daar roetige gevels, leegstaande, vervallen panden. 

De hyena's laten niet van zich horen. Zelfs aan de hand van mama was ik er bang voor. Hoe klonk hun gehuil? Ik kan het mij niet meer herinneren.

De sexcinema, Royal heette hij geloof ik, is een Calypso geworden. De seks zelf heeft een metamorfose ondergaan en heet nu porno en is meteen ook maar verhuisd naar de Carnotstraat, om de hoek.”

Dit waren enkele indrukken van het Antwerpse Astridplein in 1986. Was het toen crisis of is het nu crisis, of is het altijd crisis, met uitzondering van misschien de swinging sixties? Ik weet het niet goed meer. Vertel het mij. Ik geloof dat ik teveel Zizek heb gelezen.

...

Iets over de foto:

De kleine jongen links op de foto ben ik (of was ik), een hele meneer al, naast me mijn mama, naast haar mijn broer François, en helemaal rechts mama's zus, tante Georgette (die we tante Jos noemden). De man die ons achtervolgt ken ik niet.

16-04-13

SPRAKELOOS

goya1.jpg

Francisco Goya, Saturnus die zijn zoon verslindt.

Niet veel dingen maken je nog sprakeloos. Misschien alleen de dood van een vriendin of vriend, van een familielid, van iemand die je goed kende, van iemand die je zeer bewonderde. De dood, altijd de dood. En dan zijn er die omineuze gebeurtenissen zoals de bomaanslag tijdens de marathon in Boston – ooit liep je door dezelfde elegante straten – en de aardbeving in Iran.


Sprakeloos. Je zou iets willen zeggen, iets willen schrijven. Iets om het monsterachtige mee weg te jagen. Maar je begint er niet aan. Je gedachten gaan naar een lied van Bob Dylan, Changing Of The Guards, en een schilderij van Goya, Saturnus die zijn kinderen verslindt. En dan wacht je op nieuwe dagen, vrolijke uren, momenten van verrukking.

WILDWECHSEL

wildwechsel-eva mattes.jpg

Eva Mattes in 'Wildwechsel'

 “…also dass eigentlich der Mensch etwas Zartes oder Zärtliches ist und dass das, was er sagt oder denkt, das Schreckliche ist - und nicht, dass er das ist.”
Rainer Werner Fassbinder
 

 

‘Wildwechsel’ is een film van Rainer Werner Fassbinder uit 1973 met Eva Mattes en Harry Baer. Was de regisseur, in mijn ogen nog steeds een genie, in die periode misschien onder de indruk van bepaalde Japanse films? Net als bij onder meer Yasujiro Ozu wordt het leven van de protagonisten in dit verhaal – gebaseerd op een toneelstuk van Franz Xaver Kroetz - bepaald door het burgerlijke gezin. Er is geen liefde mogelijk: de familiebanden zijn zo sterk dat ze alle andere gevoelens verlammen of doen ontsporen. 

In Fassbinders werk zie je vaak een combinatie van liefde, geweld en noodlot. Hier is de vrouw – de veertienjarige Hanni - de belichaming van het noodlot. Haar geliefde, de negentienjarige Franz, is de uitvoerder.  Het fatalisme weerklinkt in het door alle personages gebruikte ‘weil es doch’. Elke verklaring, elke rechtvaardiging begint met zo’n ‘weil es doch’. Door de herhaling verliest de uitdrukking aan betekenis -  die ze in het begin misschien ook al niet bezat. De tekens van het noodlot schijnen geen betekenis te hebben. Er is geen geschiedenis; de tijd schenkt de woorden geen nuances, de kleuren geen tinten. ‘Verschuivingen’ zijn niet mogelijk, alles ligt vast. De kinderen herhalen het  tragische spel  van hun ouders.

12-04-13

RODE OCHTEND, 1980

1980-close up.jpg

4-9-2013_011.jpg

Antwerpen, Lamorinièrestraat.
Foto's (bewerking van beschadigde negatieven): Martin Pulaski

Poseren en fotograferen na een nacht dansen en drinken in Cinderella's Ballroom. Rode jas uit De Wolmolen.

11-04-13

LIVORNO

NU zou ik met jou naar Livorno kunnen vliegen.
Of  in mei, juni, juli. Voor een uur of twee, drie.
Elk jaar opnieuw Livorno, tussen lente en winter.

We liggen daar bloedend in het tragische hotel.
Zinderend rood en open, elkaar tergend met lust.
Woedend, waanzinnig van bezeten liefde, Livorno.

De lakens daar klam van schaamte, goedgelovig.
Een gevecht van engelen en heidense goden
Tussen hun wit en het karmijn dat wij daar storten.

Zacht je huid daar als veren van een lentezwaluw
De haartjes, honderd, duizend, nee - hoeveel?
Je lippen scharlaken, naar ver weg vertrokken.

Tussen onze tenen zand van wanhoop en het vuur
van twijfel die blijft zwijgen, zwijgen, zwijgen.
Is dat de prijs van de kamer, daar op de muur?

Geef mij nog maar een glas bier, mijn liefste.
Geef mij een lied van vroeger, een lied van thuis -
Waar wij in deze barre dagen schaduwleven.

06-04-13

HOOCHIEKOOCHIE: IF SIX WAS NINE

The_Jimi_Hendrix_Experience-Axis_Bold_As_Love-Interior_Trasera.jpg

Zéro de conduite is een programma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

Getallen, cijfers, nummers, aantallen: dat is vanavond aan de orde in Zéro de conduite. Ik heb nochtans altijd een broertje dood gehad aan rekenen, wiskunde, boekhouding, aan rekeningen betalen. Een – verklaarbare – afkeer van ongeveer alles wat in de praktijk met getallen te maken heeft. Maar niet van cijfers en getallen op zich. Ik vind alle tien de Arabische cijfers mooi, de 0 in het bijzonder. Getallen zijn als muziek. Muziek heeft zoals iedereen weet veel gemeen met getallen, met wiskunde.

Is dat laatste nu de reden waarom ik voor dit thema heb gekozen? Neen: de schuldige is Patti Smith. Vorige maandag – op 1 april - was ik haar werk at random aan het beluisteren en bij ‘We Three’ ging mij een licht op: Getallen! Toch heb ik dat nummer niet geselecteerd; waarom kan ik niet verklaren. Ik ben niet altijd even rationeel in mijn selecties en beslissingen. Vervolgens heb ik het idee even laten rusten. Dinsdag op de terugweg van de supermarkt herinnerde ik mij opeens een aantal songs waarin getallen aan bod komen of zelfs de hoofdrol krijgen. Uitstekende songs. Eens thuis had ik er al gauw 10, 100, 1000 gevonden. Onbegonnen werk. Vandaar mijn keuze van de getallen van 1 tot 10 (met de 0 die in de tien aanwezig is en, bijvoorbeeld, in de graden onder 0). Jammer voor al die songs over telefoonnummers, voor ‘The Land Of 1000 Dances’ van Chris Kenner en voor ‘17 Seconds’ van the Cure. En voor de tientallen liederen van Bob Dylan, zoals ‘Highway 61 Revisited’, waarin deze bijzonder duidelijke regels voorkomen:

"Now the fifth daughter on the twelfth night

Told the first father that things weren’t right

My complexion she said is much too white

He said come here and step into the light, he says hmm you’re right

Let me tell the second mother this has been done

But the second mother was with the seventh son

And they were both out on Highway 61."

 

Zoals altijd met een goed thema is het moeilijk om te elimineren. Maar in het leven, in de kunst en in de literatuur komt het daar altijd op neer: elimineren. Veel luisterplezier!

cheap_thrills_janis_joplin.gif

One - Harry Nilsson - Aerial Ballet

One Two Brown Eyes – Them - The Story of Them

Combination Of The Two - Big Brother & The Holding Company - Cheap Thrills

Two Lovers - Mary Wells - Hitsville U.S.A., The Motown Singles Collection 1959-1971

Two Of Us - The Beatles - Let It Be [2009 Stereo Remaster]

Two Angels - The Jayhawks - Hollywood Town Hall

Two Against Three - Brian Eno & David Byrne - My Life in the Bush of Ghosts (Reissue)

3, 6, 9 - Cat Power - Sun

3 Cool Cats - Ry Cooder ft. Little Willie G - Chávez Ravine

3 Speed - The Eels - Electro-Shock Blues

Three Blind Mice - Ten Years After - Stonedhenge

Three And Nine - Roxy Music - Country Life

4 Eyes - The Lovin' Spoonful - Hums Of The Lovin' Spoonful

Four Score – Low - The Invisible Way

Four Hearts In A Can – Smog - The Doctor Came At Dawn

Four Hours In Washington - M. Ward - Transistor Radio

5 Degrees Below Zero - Richmond Fontaine - Winnemucca

I'm Five Years Ahead Of My Time -  The Third Bardo - Nuggets: Original Artyfacts From The First Psychedelic Era, Vol. 3

Five To One - The Doors - Waiting For The Sun (40th Anniversary Mixes)

Five Years - David Bowie - The Rise And Fall Of Ziggy Stardust And The Spiders From Mars

Five Miles Of You - Tom Verlaine - Cover

If 6 Was 9 - The Jimi Hendrix Experience - Axis: Bold As Love        

Six O'clock News Report - The Bar-Kays - Really Heavy Soul          

Six White Horses - Gillian Welch - The Harrow & The Harvest        

Seven Curses - Bob Dylan - The Bootleg Series, Vols. 1-3 : Rare And Unreleased, 1961-1991

Seven & Seven Is – Love - Da Capo          

7 Rooms Of Gloom - The Four Tops - Reach Out 

The Train Leaves At Eight - The Walkabouts  - Train Leaves At Eight           

8:05 - Moby Grape - Vintage: The Very Best Of Moby Grape         

Driver 8 - R.E.M. - Fables Of The Reconstruction 

Nine - Patti Smith - Banga           

Nine Below Zero - Sonny Boy Williamson - Real Folk Blues/More Real Folk Blues 

Engine Number 9 - Wilson Pickett - The Very Best Of Wilson Pickett          

Love Potion No. 9 - The Clovers - The Leiber & Stoller Story - Volume 2 - On The Horizon 1956 - 1965

Ten Commandments Of Love - Harvey & The Moonglows - Chess Chartbusters Vol. 3

 

GillianWelch_pressshot_sm.jpg

Research & Presentatie: Martin Pulaski

04-04-13

BADLANDS

badlands1.png

Ik las dat Terrence Malicks ‘Badlands’ nu op Blu-ray verkrijgbaar is. De film, een klein meesterwerk, kwam veertig jaar geleden uit. Hij betekende de doorbraak voor Martin Sheen (Kit) en Sissy Spacek (Holly). Warren Oates schitterde in de bijrol van Holly’s vader. Maar de echte kunstenaar was de toen volstrekt onbekende regisseur: Terrence Malick. 

‘Badlands’ was zijn eerste en naar mijn mening ook meteen zijn beste film. Het thema: de oorspronkelijke onschuld en de (zonde)val, zonder opvallende religieuze connotaties. Het machteloze individu verliest zichzelf in een zielloze maatschappij, waar de wet van het geld heerst en het sociale leven bepaald wordt door het spektakel. Twee doorsnee jongeren, verblind door de alomtegenwoordige populaire cultuur (vooral radio en film, met sterren als James Dean en Marylin Monroe), krijgen geen kans om een rijke identiteit op te bouwen. Hun onschuldige liefde mondt uit in brutaal geweld.

‘Badlands’ is een poëtische blik op de alledaagsheid en de onverschillige, gewetenloze misdaad. Malick dompelt de enkeling onder in een landschap dat elke vorm van onschuld/schuld opheft . De regisseur houdt zich ver van psychologische interpretatie, wellicht vanuit het besef dat poëzie en psychologie elkaars grootste vijanden zijn.

Waarom al die doden? Zomaar. Het verhaal is gedeeltelijk gebaseerd op waar gebeurde feiten: de Charlie Starkweather-moorden in de jaren vijftig. Bruce Springsteen heeft er een song over gemaakt, met dezelfde titel. Badlands is de streek in North-Dakota waar deze omineuze dingen zijn gebeurd. Maar Malick distantieert zich van die specifieke plaats, tijd en omstandigheden. Op die manier slaagt hij erin een verhaal te maken dat los staat van tijd, geschiedenis en moraal.

‘Badlands’ is verwant aan de gedichten van Rimbaud en aan sommige films van Nicholas Ray. Wat je te zien krijgt is een alchimistisch kunstwerk. Eens gezien, of liever: ervaren, blijft het nog jarenlang in je nazinderen. Bij mij al bijna veertig jaar.

badlands2.jpg


03-04-13

IN DIE GOUDEN TIJD

herinnering,1970,brussel,geluk,eenvoud,goedkoop,sober,mooi,meubelen,appartement,wonen,interieur,dagelijks leven,ecologie


Foto: Martin Pulaski, Brussel 1970.

In die gouden tijd, hoewel toen ook de oorlog in Vietnam woedde en op tientallen plaatsen studenten en arbeiders – soms bloedig – onderdrukt werden, was het leven eenvoudig. Toen ik in 1970 samen met mijn vriendin in een appartement aan de Naamsepoort ging wonen richtten we dat in met meubels die we voor een habbekrats aanschaften bij Het Leger des Heils en bij Spullenhulp-Les petits riens. Een bed in massief hout kostte vijftig frank, een fijn afgewerkte stoel, met gevlochten rug en zitting, een tiende van die prijs. Soms waren we zo gek om op die ambachtelijk gemaakte meubelen een laag oranje of gele verf te zetten: ze deden ons te zeer aan het verleden denken, aan de manier waarop onze ouders en grootouders hadden geleefd. Van ons bed zaagde ik het hoofd- en voeteinde af, met liefde vervaardigd handwerk; ik wilde een eenvoudig bed, geen oude poespas. Een appartement of een huis huren was niet duur, als je niet al te hoge eisen stelde. Op auto’s keken we neer, tenzij ze voorkwamen in films zoals ‘Bullitt’ en ‘The French Connection’. In Brussel werd een metro aangelegd, een lijn was al in gebruik genomen (als pre-metro). Er reden bussen en trams. Maar meestal gingen we overal te voet naartoe. Niemand van onze vrienden had telefoon. Er werden geen afspraken gemaakt. Als we bij iemand op visite wilden gaan, liepen we er gewoon naartoe. Waren de vrienden niet thuis, was dat ook niet erg; dan lieten we een briefje achter en wandelden nog wat rond of gingen ergens een thee of een koffie drinken.

Het leven was eenvoudig en goedkoop. Onze verlangens waren waarschijnlijk even ingewikkeld als ze nu nog zijn, maar onze behoeften waren beperkt. Zonder al erg ecologisch bewust te zijn leefden we toch al op die manier. We waren geen verstokte consumenten, aten geen vlees, dronken weinig alcohol, reisden bijna nooit, en als we het toch deden staken we de duim op. De maan en de sterren waren voor ons belangrijker dan televisie en ander spektakel. Zelf gaf ik alleen geld uit aan muziek en boeken. En af en toe kocht ik een paar schoenen of een jeans. Ja, ons leven was eenvoudig in die dagen. En mooi, zoals in een droom waaruit je liever niet al te gauw zou ontwaken. Maar kijk waar we nu zijn. Waar zijn we nu eigenlijk?