11-12-12

MELANCHOLISCHE WARMTE IN PORTO EN ELDERS

porto,vriendschap,gesprek,restaurant,eten,drinken,wijn,lezen,schrijven,nederlands,portugees,guimarães,taal,kafka,joyce,hölderlin,pessoa,horror,western,aki kaurismäki,tavern man,humanisme,zwarte humor,mededogen

Matti Pellonpää in 'La Vie de Bohème', Aki Kaurismäki.

Op een frisse novemberavond in Porto zat ik met mijn goede vriendin Cristina in restaurant Vitoria. Een rustige, aangename plek, die ik op mijn eentje nooit had gevonden. Ik had een immens bord vol lamskoteletten, waar ik niet bijzonder veel zin in had. Maar je kunt toch niet elke dag twee keer vis eten? Het was mij meer om de rode wijn te doen, een lekkere Dialogo – en nog veel meer om het gesprek. Een dialoog met Cristina is altijd een vrolijke gebeurtenis, zelfs al is de ondertoon melancholisch, soms bijna fatalistisch. Alleen al om dat te kunnen meemaken reis ik graag naar Porto. We houden van heel uiteenlopende dingen, maar zijn denk ik toch zielsverwanten. We praten graag over kwalen en ziektes, maar doen dat niet zonder zelfspot en bevrijdend lachen.
Onze gesprekken zijn associatief: zo heb ik ze het liefst. Zowel Cristina als ik lezen weinig auteurs van ‘eigen bodem’.  Welke Portugese auteurs moet ik lezen, vraagt ze zich af. Welke Nederlandstalige auteurs moet ik lezen, vraag ik me af? Wat hebben ze ons te vertellen? Maar verarmt onze woordenschat daardoor niet? En door zoveel Engels te lezen, want dat doen we beiden, ontspoort onze syntaxis misschien wel? Misschien wel, ja. Maar is een arme woordenschat een ramp? Ik heb altijd van de magere taal van iemand als Kafka gehouden. Zijn wereld spreekt me veel meer aan dan die van bijvoorbeeld James Joyce in ‘Finnegans Wake’. En Hölderlins ontspoorde syntaxis, wellicht te wijten aan zijn vertalingen uit het Grieks, maakt zijn poëzie net zo uitzonderlijk.

Door ons niet te verdiepen in de ‘eigen’ literatuur blijft onze taal authentiek; we worden niet beïnvloed door geografisch bepaalde trends en hypes, zielige opflakkeringen van bijna uitgedoofde geesten. Desondanks zullen we altijd beïnvloed worden door wat dieper stroomt, door filosofische ideeën, door globale ‘evenementen’, door gesprekken, door wat ons uit sociale netwerken tegemoet komt. Het zijn onvermijdelijke en misschien wel noodzakelijke invloeden. Tegelijk onderhevig aan de fenomenen die onze tijd bepalen en oneigentijds (“unzeitgemäss”, bij Nietzsche) zijn, daar is het ons om te doen, denk ik.

Tijdens ons lang, intens gesprek hadden we het over angstaanvallen, astma, paniek, horror (‘The Shining’, ‘Rosemary’s Baby’), poezen, hoe je een kat kunt oproken, allergieën, William Burroughs en de beat generation, mijn liefde voor westerns, het verschil tussen ‘linkse’ en ‘rechtse’ westerns (Fred Zinnemans ‘High Noon’ tegenover John Fords ‘The Searchers’: de revolutionaire Jean Luc Godard had een zwak voor de republikeinse, soms racistische John Ford), over geesten, werkelijke en onwerkelijke spoken, de vraag ‘wat is realiteit’, Paul Auster (zijn werk verschijnt eerder in het Nederlands dan in het Engels, zo ben ik gedwongen een meestal niet erg elegante Nederlandse vertaling te lezen), Haruki Murakami (‘Kafka On The Shore’, ‘Norwegian Wood’), ‘Le Rouge et le Noir’, vakanties, reizen, vliegangst, ziekenhuizen, hallucinaties, openbaringen, onthullingen, liefde en het verdriet dat daarmee gepaard gaat, mensen die zich willen dooddrinken (dachten we aan Fernando Pessoa?), hedendaagse kunst, onafhankelijke platenlabels, boeken aanschaffen via internet, de onbetrouwbaarheid van de Brusselse post en Guust Flater.

Cristina vertelde me dat Guimarães, de geboortestad van haar vriend José, culturele hoofdstad van Europa 2012 is. Ze zei dat ze nog niet zo lang geleden de kans had gehad om met Aki Kaurismäki, wiens werk we beiden bewonderen, te praten in een bar in Guimarães. Maar ze heeft het niet gedaan, wellicht uit schuchterheid. Of was het er te druk?
Samen met Manoel de Oliveira, Pedro Costa en Victor Erice was de Finse filmregisseur door de Stichting Cidade de Guimarães gevraagd om een film te maken over het collectieve, historische, geheugen van Portugal (onder de gemeenschappelijke noemer ‘Centro Historico’). Kaurismäki’s bijdrage, ‘Tavern Man’, vertelt het verhaal van een eenzame barman in het historische centrum van de stad. Een typisch onderwerp voor de zwarthumoristische Fin, lijkt me.
Ik heb de film nog niet gezien. Variety schrijft er dit over: “and humanity spreads to every corner of the frame with compassionate, melancholy warmth.” Meer verwacht ik van Kaurismäki niet. Evenmin verwacht ik meer van mijn vrienden, in Portugal, in België, waar dan ook.

 

Commentaren

Het was mij meer om de rode wijn te doen, een lekkere Dialogo – en nog veel meer om het gesprek. Een dialoog met Cristina is altijd een vrolijke gebeurtenis, zelfs al is de ondertoon melancholisch, soms bijna fatalistisch.
Alleen al om dat te kunnen meemaken reis ik graag naar Porto.

Door ons niet te verdiepen in de ‘eigen’ literatuur blijft onze taal authentiek;

Tijdens ons lang, intens gesprek hadden we het over angstaanvallen, astma, paniek, horror (‘The Shining’, ‘Rosemary’s Baby’), poezen, hoe je een kat kunt oproken, allergieën, William Burroughs en de beat generation, ...
...

Voorwaar, voorwaar ik zeg u: sampling is boeiend.
Het creëert een nieuwe heerlijke wereld ...

Martin, geloof je me als ik zeg dat ik stiekem zat te gniffelen...
Lezen is altijd een beetje reizen.

Mooie avond nog!

Gepost door: Uvi | 12-12-12

Reageren op dit commentaar

Fijn dat je gniffelt, Uvi. Maar van samplen heb ik geen verstand. Vandaar misschien dat ik je commentaar niet helemaal kan volgen. Maar wellicht zit die koorts en dat hoesten daar voor iets tussen. Sommige dokters zeggen me dat ik naar het ziekenhuis moet terugkeren, maar dat weiger ik.

Gepost door: martin pulaski | 18-12-12

Reageren op dit commentaar

Dag Martin, sampling = het sprokkelen van (andermans) teksten tot iets nieuw.


Als je de tekst ontleedt dan reis je graag naar Porto om over je kwaaltjes te spreken ...
nou dat kan hier evenzeer, dacht ik (smile!) ...

Beste Martin,

maar veel belangrijker:
ik hoop dat je spoedig weer gezond bent en niet naar spoed moet ...

Gepost door: Uvi | 18-12-12

Uvi, wel een eigenzinnige ontkleding van mijn tekst (van mijn herinneringen aan een lang gesprek). Maar wellicht niet ver gezocht. En ik die altijd dacht dat ik naar Porto reisde voor het licht, de bijna organische architectuur van de oude stad, de rivier de Douro en, zo dichtbij, de Atlantische Oceaan. Bovendien heb ik er, in café Majestic, ooit een droommeisje gezien.

Bedankt voor je wensen, Uvi. Met mijn gezondheid gaat het al beter. Ik dacht dat ik het deze keer niet zou halen. Artsen wilden mij weer naar een ziekenhuis sturen, maar ik heb genoeg van die fabriek. De koorts is nu helemaal weg, alleen nog flink hoesten.

Gepost door: martin pulaski | 22-12-12

Reageren op dit commentaar

Blij dit te lezen...

ach, nooit vragen achter het waarom der dingen.
Ook al ben je filosoof en voer je een gesprek in Porto.

Het voornaamste onthield je: een d-roommeisje...

Verzorg je dear Martin.

Gepost door: Uvi | 22-12-12

Bizar, ik heb al twee reacties gepost bij je artikel van vandaag .. komen niet ...op scherm

Gepost door: Uvi | 22-12-12

Wat ik vergat in mijn opsomming: ik ging in de eerste plaats naar Porto om er mijn vrienden te zien (maar niet noodzakelijk om er met hen over mijn kwalen te praten).

Gepost door: martin pulaski | 25-12-12

Reageren op dit commentaar

Ik denk dat de reacties er nu staan, of ontbreekt er nog een? Belgacom is de skynetblogs heel erg aan het verwaarlozen, je hebt gelijk. Als ik een email stuur in verband met een of ander technisch probleem (niet kunnen inloggen bijvoorbeeld) krijg ik ofwel geen antwoord, ofwel iets dat er niets mee te maken heeft, op een eerder onbeschofte toon en wemelend van de taalfouten.

Gepost door: martin pulaski | 25-12-12

Reageren op dit commentaar

Uvi, ook mijn commentaar op jouw commentaar komt niet tevoorschijn.

Gepost door: martin pulaski | 25-12-12

Reageren op dit commentaar

Nee er verschijnt helemaal niets meer.

Gepost door: martin pulaski | 25-12-12

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.