13-10-12

AAN DE RAND VAN EUROPA: CABO DE SÃO VICENTE

 

2012_09_ALGARVEpanasonic 062.JPG
"... angst voor de dood, die geen angst is om de wereld te moeten verlaten maar de angst om daar achter te blijven waar geen wereld meer is."
Roland Breeur, De tijd bestaat niet. Essays over domheid, vrijheid en emoties. 

12-10-12

HET VERRADERLIJKE HART

pijn, angst, hart, ziekenhuis, onderzoeken, ziektegeschiedenis, slokdarm, cardioloog, gastro-enteroloog, gastroscopie, coronarografie, levenswil, emoties, facebook, plezier, vluchten, herinneringen, vrienden, divertikel, zenker, doppler-echo, slikken, toeval, aders, slagaders, bloed, herstel, gezondheid

Francis Bacon, Three Studies For A Crucifixion, 1962.
 

“Ik weet uit ervaring dat er soortgenoten bestaan die niet over gevoelens, emoties (pijn, verdriet, rouw, woede, verliefdheid, liefde) willen spreken of er niet mee geconfronteerd willen worden. Het komt me voor dat ze willen doen alsof we in een wereld leven waar alles perfect is. Is het een Angelsaksische manier van in-de-wereld-zijn? Ik weet het niet. En het maakt me niet uit.

Wat ik wil zeggen is dit. Morgen breng ik mijn dwaze hart naar het ziekenhuis (Sint-Jan / Saint-Jean). Overmorgen mag ik weer naar huis. Maar ik maak me zorgen over wat mogelijk aan het licht komt. Ik hoop dat ik niet opnieuw drie maanden in zo’n hel moet doorbrengen. Dat ik vrijdag opnieuw onbezorgd naar mooie liedjes kan luisteren, boeken lezen, films zien, naar theater gaan, wandelingen maken, vrienden ontmoeten, liefde geven en krijgen. En veel wijn drinken en leugens vertellen. Want de waarheid kent alleen god, en god, zegt men, bestaat niet.”

Het bovenstaande schreef ik vorige dinsdagavond op facebook. Met die ‘hel’ bedoelde ik de drie maanden die ik vorige zomer doorbracht in een ander ziekenhuis, “dapper vechtend tegen de dood”. Het is nu vrijdag. Ik kan opnieuw enigszins onbezorgd naar mooie liedjes luisteren, boeken lezen, films zien, et cetera. Mijn hart is relatief gezond en sterk. Ik mag doorgaan met wijn drinken en leugens vertellen.

Op facebook staken zeker wel veertig vrienden me een hart onder de riem. Een toepasselijke uitdrukking in deze context. Ik beweer niet dat zij voor het opmonterende resultaat hebben gezorgd, maar ze hebben wel elke vorm van angst voor het toch wat akelige onderzoek, een coronarografie, weggenomen. Een van hen, mijn lieve vriendin Ingrid Van Kogelenberg, schreef dit:   “Lieve M., dat hart van jou dat slaat op het ritme van de mooiste dingen van deze wereld, die spier die geoefend is in het incasseren, pareren, liefhebben, dat is zo getraind in het leven dat het meer kan weerstaan dan je bange vermoedens. Dit komt goed. Daar ben ik zeker van.” Zo was het en zo is het. Geen magere troost, maar de waarheid.

Wat is er gebeurd? Wanneer het precies begonnen is weet ik niet meer. Enkele dagen voordat ik naar Stockholm vertrok, eind juni, kreeg ik pijn op de borst, soms hield die aan, soms was het alleen bij inspanningen, soms werd ik er wakker van en kon ik de slaap niet meer vatten. De huisarts verwees me door naar een gastro-enteroloog en naar ‘mijn’ cardioloog. De pijn kon een symptoom zijn van een slokdarmontsteking of van een hartkwaal.  Gastroscopie bracht niets aan het licht, tenzij een divertikel van Zenker. Dat is een zakje bovenaan in de slokdarm, wat het slikken bemoeilijkt en nogal wat spijsverteringsproblemen veroorzaakt. Het moet verwijderd worden. De specialist wilde zijn diagnose bevestigd zien door radiografie en scan. Uit de scan bleek dat ik forse aderverkalking had in de halsslagaders. Paniek! Nader onderzoek in het ziekenhuis, een Doppler-echografie, stelde me echter gerust. De aderverkalking is helemaal niet fors: het bloed kan ongehinderd naar mijn hersens worden gepompt. Vandaar mijn goed geheugen en mijn verbeeldingskracht. Maar de pijn in de borst was nog niet weg. Mijn hart moest nog worden onderzocht. Inmiddels had ik al een afspraak gemaakt voor ziekenhuisopname en operatie van het divertikel van Zenker. Een grondig onderzoek van het hart gaf een positief resultaat tijdens de fietstest: ik kreeg felle pijn in de borst bij niet al te zware inspanning. De cardioloog raadde mij aan om een coronarografie te laten doen. Hij voegde eraan toe dat geen enkele anesthesioloog mij zou willen verdoven zolang er geen duidelijkheid was over de toestand van mijn hart en bloedvaten.
Dat is nu allemaal achter de rug, behalve de verwijdering van het divertikel, wat kennelijk maar een lichte ingreep is. En de pijn in de borst? Daar heb ik geen idee van. Maar ik vermoed heel sterk dat allerlei emoties, angst, verdriet, woede, jaloezie, tederheid, schuldbesef, et cetera daar een grote rol in hebben gespeeld.

Ik weet niet goed waarom ik dit allemaal vertel. Misschien om mensen gerust te stellen die iets vergelijkbaars moeten doorstaan. Misschien ook om te verduidelijken waarom ik de laatste maanden zo weinig heb geschreven en waarom ik soms nog zwartgalliger was dan men van mij gewoon is. En voor mezelf verklaart het waarom ik op de vlucht ging naar Londen, naar Stockholm; waarom ik na tien jaar mijn broer weer ging opzoeken, waarom ik in Namen en Maastricht herinneringen aan mijn kinderjaren en adolescentie wilde opwekken. En zo besef ik eens te meer dat het leven een aaneenschakeling is van toevalligheden. Mocht ik die pijn op de borst niet hebben gevoeld was er niets van het bovenstaande gebeurd. Maar wat zou er dan wel gebeurd zijn, dat is de vraag.

 ...

Le coeur a ses raisons que la raison ne connaît point.
Blaise Pascal

06-10-12

OUT IN THE STREET: ZERO DE CONDUITE 6 OKTOBER 2012

 johnny-cash-the-road-to-kaintuckthe-streets-of-laredo.jpg

Zéro de conduite is een programma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.


Voor vanavond heb ik als thema ‘de straat’, het ‘leven op straat’, gekozen. Ons bestaan speelt zich daar voor een groot deel af. Sommigen van onze soortgenoten komen weinig buiten; anderen leven er dag en nacht. Maar of je nu binnen of buiten bent: heel vaak denk je aan de straat, droom je van de straat, adem je de straat in. Er zijn uiteraard veel songs over dat thema geschreven. Muzikanten brengen veel tijd door onderweg. Maar daar gaat het nu niet over: het gaat niet over ‘lost highways’ en ‘lonesome roads’. Het gaat over de straat in de stad. In het dorp. In ons hoofd. In ons bestaan. Over eenzaamheid, over ontmoetingen, over liefde, over bedrog, over droefheid, over geluk. Over verwondering. Hier en daar is plaats voor een park, een trottoir, een bank om even uit te rusten.


Ik stel me voor dat het zomer is en dat je daar nu zit en van dit radioprogramma geniet.

James-Carr-At-The-Dark-End.jpg

  

Here Without You - The Byrds - Mr. Tambourine Man - Gene Clark -1965        

Love Street - The Doors - Waiting For The Sun (40th Anniversary Mixes) - The Doors - 1968

Beechwood Park - The Zombies  - Odessey And Oracle [German] - Chris White - 1968  

Out In The Streets - The Shangri-Las - Do-Wah-Diddy: Words And Music By Ellie Greenwich And Jeff Barry - Ellie Greenwich - 1965

Out In The Street [From The Single "My Generation"] - The Who - My Generation - Pete Townshend – 1965

Positively 4th Street - Bob Dylan - The Original Mono Recordings: Bonus Single - 1967  

Back Street Girl - The Rolling Stones - Between The Buttons – Jagger, Richards - 1967  

Street Life - Roxy Music – Stranded - Bryan Ferry - 1973  

Diary Of A Taxi Driver (Album Version) - Taxi Driver – Bernard Hermann - 1976         

Streets Of Fire - Bruce Springsteen - Darkness On The Edge Of Town - Bruce Springsteen - 1978

Shakedown On 9th Street - Ryan Adams – Heartbreaker - Ryan Adams - 2000         

Tonight The Streets Are Ours - Richard Hawley        Lady's Bridge - Richard Hawley - 2007       

Streets Of Arklow - Van Morrison - Veedon Fleece - Van Morrison - 1974         

Street Scene In A Frontier Town - Bill Frisell - Have A Little Faith - Aaron Copland - 1993  

Street Turn River - John Convertino – Ragland - John Convertino - 2005         

Basin Street Blues - Louis Armstrong - The Best Of The Hot Five And Hot Seven Recordings – Spencer Williams - 1928

Fannin Street -Tom Waits - Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards - Brennan/Waits - 2006

Streets of Laredo - Johnny Cash - American IV: The Man Comes Around - Cash, John R. - 2002

The Streets Of Baltimore - Bobby Bare - Essential Bobby Bare - Glaser, T + Howard, H - 1997  

Streets of Bakersfield - Dwight Yoakam with Buck Owens - Buenas Noches from a Lonely Room - Homer Joy – 1988

Sunday Mornin' Comin' Down – Kris Kristofferson - The Essential - Kristofferson, Kris - 2003

Back On The Street Again – Lee Hazlewood -  Back On The Street Again - Lee Hazlewood - 1973  

Back Street Affair – Webb Pierce - Country Music Legends – Billy Wallace                 

Lonely Street – The Everly Brothers - Sing Great Country Hits – Sewder, Belew, Stevenson - 1963                      

Lonely Avenue – Ray Charles - Definitive Ray Charles - Doc Pomus - 1956

On Broadway – The Drifters - Atlantic Rhythm & Blues Vol.5 (1961-1965) - Leiber-Stoller-Weil-Mann -1963  

Funky Broadway – Wilson Pickett - Atlantic Rhythm And Blues 1947-1974 Vol.6 - “Dyke” Christian - 1967

Funky Street – Arthur Conley - Platinum Collection - Arthur Conley/Earl Simms - 2007

Street People - Bobby Charles – Bobby Charles – Robert Guidry - 1972 

The Dark End Of The Street – James Carr - A Man Needs A Woman – Dan Penn, Chips Moman - 1967

The Wall Street Part Of Town – Ry Cooder - Election Special - 2012      

Sidewalking – Jesus & Mary Chain - 21 Singles - William Reid - 2002     

Union Street – The Duke And The King - Nothing Gold Can Stay -  2009


Research en presentatie: Martin Pulaski

03-10-12

MOGELIJKHEDEN WAAROVER MENSEN MOETEN KUNNEN BESCHIKKEN

 

modigliani.jpg

Amedeo Modigliano, Nu couché aux bras levés, 1916. (De emotionele hechting van de schilder aan zijn model.)

Ook al geloof ik niet in essenties, al niet meer sinds ik me op mijn dertiende afkeerde van het katholicisme, moet ik soms toch tot een bepaalde vorm van essenties, van geboden, richtlijnen, morele normen, terugkeren. Zoals Martha Nussbaum doet in haar diepgravend werk over de menselijke emoties, ‘Oplevingen van het denken’. Essentieel voor Martha Nussbaum is bij de mens het mededogen. In een hoofdstuk getiteld ‘Mededogen in het publieke domein’ somt zij de tien - voor haar - belangrijkste mogelijkheden op waarover mensen moeten beschikken. Ik wil er op dit ogenblik een daarvan nog eens onder de aandacht brengen, met name de mogelijkheid in verband met de emoties zelf (die lijkt mij, zeker in de context van haar boek, de meest pertinente):

 

“Mensen moeten de mogelijkheid hebben zich te hechten aan dingen en mensen buiten zichzelf, ze moeten mensen kunnen liefhebben die hen liefhebben en om hen geven en verdriet kunnen hebben als die er niet zijn; in het algemeen moeten mensen de mogelijkheid hebben liefde, verdriet, verlangen, dankbaarheid en gerechtvaardigde woede te ervaren. De emotionele ontwikkeling van mensen mag niet worden verijdeld door angst en vrees.”

Waarmee ik niet wil zeggen dat de negen andere belangrijke mogelijkheden die Nussbaum opsomt voor mij onbelangrijk zijn. Je kunt ze terugvinden op pagina 357 van haar boek, een werk dat iedereen die om zichzelf en om andere mensen geeft, en niet alleen om andere mensen, maar ook om dieren en planten, zou moeten lezen, ook al is het soms een harde noot om te kraken. Maar om bewust en weldoordacht het goede te kunnen doen moet je je soms al eens inspannen.