23-09-12

MELANCHOLIE VAN HET MOGELIJKE

 

mijmering,lagos,portugal,algarve,herinneringen,individuele geschiedenis,vertellen,tijd,nuances,vergetelheid
Lagos, Portugal, 22 september 2012.



Ik zit op het terras van ons appartement in Lagos. Om me heen rust en bladeren en bloemen (van de meeste ken ik de naam niet eens).  Geluid van kabbelend water, een lichte bries, wegdrijvende wolken na een onweer. De lucht diepblauw, een weerspiegeling van de Atlantische Oceaan. Het regenwater droogt op, het groen is veelsprekender dan de voorbije dagen, nu het verzadigd is. Een echte dichter zou woorden vinden voor al die tinten van groen, blauw en van van geel en oker (van aarde, tegels). Maar een armoedetaal heeft eveneens haar charmes. Of niet soms?

Ik sprak de voorbije dagen veel over films en boeken en over mijn individuele geschiedenis. Het is merkwaardig hoe vooral het verleden tijdens een reis in een ander daglicht komt te staan, een helder daglicht, met veel schakeringen, nuances. Veel wat vergeten was steekt weer de kop op, de details zijn niet langer onbelangrijk, je geleefde leven niet van zin verstoken. Van de meeste van die vertelde geschiedenissen over ooms, tantes, schooldagen, eerste liefjes, vriendschappen, opstandigheden, teleurstellingen, armoedige reizen, momenten van geluk en verandering, herinner ik me nu alweer niets meer. Momenten van helderheid zijn opnieuw wazig, mogelijk belangrijke gebeurtenissen in een donkere, modderige poel van vergetelheid verzonken. Wat jammer, ik had alles moeten noteren – terwijl ik vertelde. Maar nee toch: dan zou ik helemaal niets hebben verteld. Die verhalen komen er alleen vanzelf, als je omgeven bent door wat je niet kent, als het verre nabij is en je je veilig voelt, ver weg van bijna al degenen die je kunnen begrijpen, verstaan, van bijna al degenen die je pijn zouden kunnen doen of misverstaan.


Bovendien is niet een moment uit je persoonlijke geschiedenis van enig belang in het licht van de eeuwigheid. Is het niet best om alles op die manier te bekijken en zodoende een zorgeloos leven te leiden? Natuurlijk wel, en iedereen zou dat vermoedelijk ook doen – maar het behoort helaas niet tot onze mogelijkheden. Of misschien wel tot onze mogelijkheden, maar door de omstandigheden waarin we elke dag verkeren blijven onze mogelijkheden altijd maar dromen, potentiële situaties die we voor ons uitduwen, die we nooit echt kunnen verwezenlijken, niet echt kunnen beleven. Altijd is er die afstand tussen wat we in het dagelijks leven zijn en wat we daar voorbij, in een parallelle wereld, zouden kunnen zijn, wat we zouden kunnen worden.

Ja, we weten al heel gauw dat we nooit zullen worden wat we eigenlijk zouden willen en moeten worden. Meestal durven we dat zelfs niet onder ogen zien. Meestal denken we dat het leven is wat het is. Dat is de diepe melancholie die aan ons bestaan ten grondslag ligt. Een melancholie die ons in staat stelt om zoveel genuanceerde verhalen te vertellen over wat wij hebben beleefd, over onze individuele geschiedenis, over belangrijke films, onvergetelijke muziek, over boeken die de tijd maar blijven trotseren.

 

01-09-12

HEARTBEATS / ZERO DE CONDUITE 1 SEPTEMBER 2012

neneh cherry.jpg

Neneh Cherry

Zéro de conduite is een programma op Radio Centraal in Antwerpen. Elke eerste zaterdag van de maand, van 6 tot 8 ’s avonds. Heerlijk als je druk bezig bent in de keuken, of bij het aperitief, en later aan tafel! Stem af op 106.7 FM. Je kunt het programma eveneens via streaming beluisteren. Hier vind je meer informatie over de radio.

Voor vanavond heb ik als thema het ‘hart’ gekozen. Gelukkig kan ik me in Zéro de conduite beperken tot populaire muziek… Want wat is er niet allemaal over dat orgaan – en alles waar het voor staat – geschreven, gecomponeerd, gecreëerd, waarbij ik anatomie, geneeskunde en wetenschappelijk onderzoek graag helemaal buiten beschouwing laat.

In de literatuur lijken mij Stendhal en Proust bij uitstek de schrijvers van het hart. ‘Les intermittences du coeur’ van de laatste zijn wellicht even bekend als de voetballers van FC Barcelona.  De hartstocht die in zoveel werken van Stendhal voorkomt is even berucht als het dopinggebruik van de winnaars van de Tour de France. Overigens zijn Franse schrijvers over het algemeen heel sterk in hartsaangelegenheden.

Maar het is me hier natuurlijk niet om schrijvers te doen, wel om popmuziek, en dan nog grotendeels van Angelsaksische origine. Een mens moet een keuze maken. Vandaar dat ik de titel 
heartbeats gebruik, met de nadruk op beat, ritme, syncope. Je zou kunnen zeggen dat in massa’s liederen alles voortvloeit uit het hart: liefde, jaloezie, afgunst, verdriet, wanhoop, zielenpijn, vriendschap, troost, euforie, extase. Het hart is in zekere zin een synoniem van verlangen, metafoor voor alles waar een mens naar snakt, wat hij wil bereiken, wat hij wil bezitten, wat hij niet wil verliezen, waar hij bang voor is, waar hij zich van afkeert, zelfs dat. Bij dat alles mag niet vergeten worden dat het hart in de eerste plaats een woord is, veel meer een woord dan dat orgaan dat het bloed door onze aders pompt. Een woord met een lange geschiedenis en immens veel connotaties. De songs die we vanavond zullen beluisteren kunnen slechts een beperkt beeld geven van wat het hart in popmuziek allemaal wil prijsgeven. Het hart is een verraderlijk orgaan, maar het koestert tevens zijn geheimen. Veel luistergenot.

De volgorde in de playlist is: songtitel, artiest, elpee, componist, jaar.

joy_division__closer.jpg

 

  • Hungry Heart - Bruce Springsteen - The River - Bruce Springsteen – Bruce Springsteen - 1980          
  • Hearts Of Stone - Southside Johnny & The Asbury Jukes - Hearts Of Stone – Bruce Springsteen - 1978 
  • Heart's Desire - Ron Sexsmith -   Cobblestone Runway – Ron Sexsmith - 2002
  • Secret Heart – Feist -  Let It Die   - Ron Sexsmith - 2004
  • Golden Heart - Neneh Cherry & The Thing - The Cherry Thing – 2012
  • Young At Heart  - Tom Waits - Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards - Carolyn Leigh and Johnny Richards - 2006
  • Heart With No Companion - Leonard Cohen - Various Positions    - Leonard Cohen – 1984 
  • Glowing Heart Of The World – Calexico - Selections from Road Atlas 1998-2011   - J. Convertino/ J. Burns
  • Ghosts in My Heart - Mariee Sioux - Gift for the End – Mariee Sioux  - 2012
  • Hearts And Bones - Paul Simon   - Hearts And Bones – Paul Simon – 1983 
  • Heart Of Mine - Bob Dylan - Shot Of Love - B. Dylan – 1981
  • Pardon My Heart - Neil Young – Zuma -   Neil Young - 1975            
  • Broken Heart - Skip Spence – Oar - Skip Spence    - 1969
  • Broken Hearted People  - Guy Clark -  Texas Cookin' – Guy Clark - 1976                                   
  • My Heart Is Broken - Ryan Adams & The Cardinals - Jacksonville City Nights -Caitlin Cary – 1997
  • Hearts Of Stone - John Fogerty   The Blue Ridge Rangers  - Ray - Jackson  - 1973
  • My Heart Skips A Beat - Buck Owens - The Very Best Of Buck Owens, Vol. 2 
  • Big Gay Heart - The Lemonheads - Come On Feel The Lemonheads - Evan Dando, Tom Morgan – 1993
  • In The Hearts Of Men - First Aid Kit - The Lion's Roar - Klara Soderberg and Johanna Soderberg -2012
  • Heart Of Darkness – Sparklehorse – Vivadixiesubmarinetransmissionplot - Mark Linkous – 1995
  • Your Cheatin' Heart – Beck - Timeless: Hank Williams Tribute -  Hank Williams-      2001
  • Cold, Cold Heart - Hank Williams - Long Gone Lonesome Blues August 1949 - December 1950 – Hank Williams – 1987
  • That's What My Heart Needs - Otis Redding - Pain In My Heart (US Release) – Berry – 1964
  • Ruler Of My Heart - Irma Thomas - Time Is On My Side -  N.Neville – 1962
  • Heart On A String - Candi Staton - Candi Staton - Jackson, Buckins -2004
  • Search Your Heart - Wilson Pickett - Hey Jude – George Jackson – 1969
  • What Becomes Of The Brokenhearted -Jimmy Ruffin - Hitsville USA: The Motown Singles Collection 1959-1971 [Disc 2] - William Weatherspoon/Paul Riser/James Dean – 1966
  • Heart Of Stone - The Rolling Stones - The Rolling Stones, Now!-   Mick Jagger/Keith Richards – 1965
  • Rainin' In My Heart - The Pretty Things    Get The Picture? - Moore/West – 1965
  • Heartbeat - Humble Pie - Town And Country – Buddy Holly – 1970
  • Pumping - Patti Smith Group - Radio Ethiopia – Smith/Daugherty/Král – 1976
  • Breakin' My Heart (LP Version) - Tom Verlaine -   Tom Verlaine - Tom Verlaine – 1979
  • Heart And Soul   - Joy Division – Closer – 1980



stendhal.png


Research en presentatie: Martin Pulaski