21-08-12

STOCKHOLM ii

 

P1060660.JPG
Stockholm, juni 2012.


Bij mijn tekst over Stockholm (of liever over een vergeten Stockholm) scheef Bernard het volgende:

“Ik las deze tekst enkele weken geleden, en ik wist niet zo goed wat er mee te doen. Denk ik daarover hetzelfde als jij? Moet men alle vorige steden vergeten om in een stad te kunnen leven? Ik denk dat je gelijk hebt. Hoe meer steden men ziet, hoe meer je merkt dat ze op elkaar lijken. Het komt er dus op neer de 'illusie van het nieuwe' te koesteren, een soort van zelfbedrog, opdat men van een nieuwe stad kan genieten. Ik ga hier niet het lijstje herhalen dat je zo mooi weergeeft: gebouwen, trams, bedelaars, kerken, cafés, etc. Elke stad gaat meer en meer op alle vorige lijken. Ik denk ook aan een aforisme van Nietzsche, waarin hij zegt dat de last, de ballast van de eeuwen en eeuwen te groot geworden is om nog echt gefascineerd te zijn door het 'nieuwe' Vandaar de nood - dat zeg ik - van zelfillusie, het vergeten van het verleden, de eindeloze reeks van steden die men gezien heeft.”

Mijn antwoord:

Bernard, ik weet niet of we er hetzelfde over denken. Ik weet ook niet of alle steden op elkaar gaan lijken. Natuurlijk treffen we overal dezelfde merken, trends en popmuziek aan. Maar er zijn ook altijd verschillen, de mensen zien er een beetje anders uit, hun gebaren verschillen van de ‘onze’, ze spreken andere talen. Wat mij betreft heeft het vergeten met heimwee te maken, en tegelijk met zwerven, je nergens kunnen hechten, je nergens thuisvoelen. Om die reden voel je je al gauw op veel plaatsen thuis. Je hecht je aan al die dingen die ik in mijn tekst opsomde en aan nog veel andere. Als je weer thuiskomt moet je die plaatsen vergeten, zoniet ben je de hele tijd ongelukkig, zit je met dat heimwee naar die andere plaatsen. Alleen al de namen van sommige steden kunnen je ernaar doen hunkeren (wat Proust zo mooi en juist heeft beschreven). Je moet vergeten en jezelf ervan overtuigen dat de plaats waar je woont mooi is, je moet er de positieve kanten van bekijken, de mensen zijn er zo slecht nog niet, de sociale voorzieningen, et cetera, vallen er best mee… Bij mij heeft het daarom heel veel met overleven in mijn eigen stad te maken. Als ik voortdurend opgezadeld zit met beelden van, herinneringen aan New Orleans, Arles, Cadiz, Porto, Berlijn, New York, Essaouira, noem maar op, kan ik hier niet meer leven. Vroeger was ik daar erg radicaal in: ik maakte geen foto’s als ik reisde. De illusie waar jij het over hebt heeft dus met de stad waarin ik leef te maken, en niet zozeer met de schrik dat een volgende stad die ik zal bezoeken er als een vorige uit zal zien.

Mijn korte tekst drukt – niet expliciet – nog iets anders uit: de huivering die het besef dat je al zoveel bent vergeten teweeg brengt. De vergetelheid is dus niet alleen maar een illusie om te koesteren, het is het object van wellicht mijn grootste angst, die samenhangt met een diepe angst voor de dood. Maar daar wil ik het nu liever niet over hebben.

 

Commentaren

Ja, ik besef nu dit ik jet tekst 'verkeerd' gelezen heb. Dat hij gaat over het leven in de eigen stad, terwijl ik erin las dat het ging over het leven in een andere stad.
Maar zo gaat dat met schrijven en woorden.
Een auteur kan bepaalde intenties hebben bij het schrijven van een tekst, maar hij heeft geen enkele controle meer over wat er met die tekst gebeurt, eenmaal geschreven, welke interpretaties eraan gegeven worden. Heb jij ook niet dat onbehaaglijke gevoel, wanneer je sommige van je eigen teksten van enkele jaren geleden terugleest, dat je daarin nieuwe betekenissen betekenissen ontdekt die je er niet ingelegd hebt, neen zelfs niet inleggen kon? Omdat je veranderd bent, ouder geworden, en andere ervaringen hebt?

Nog een goede avond gewenst

Gepost door: Bernard | 24-08-12

Reageren op dit commentaar

Ik geef het toe, ik ben een beetje jaloers op jullie, schrijvers. Jullie hebben je een sociale identiteit als 'schrijver' toegeeinged. Ik ben niet zo ïemand,d. Ik ben een zeer angstige, twijfelende auteur (volgens mij een andere categorie dan de 'schrijver' of de 'literator'.) Ik ben eerder een filosoof of een psycholoog.. Ik voel me wel ergens verwant met de literatoren, maar ik ben een fundamenteel anders type auteur. Ik heb het moeilijk met het 'liegen' van het literair schrijven. Het was zelfs een schok voor mij, toen ik de eerste leugentjes begon op te schrijven, en ontdekte: aha, zo doen schrijvers dat! Ik heb er het een beetje moeilijk mee, ik wil dit liegen slechts spaarzaam toepassen.
Dit is geen kritiek op je schrijverschap, enkel een opening tot discussie. Jij lijkt me ook geen schrijver die romannetjes schrijft (ik haat romannetjes en die flutleugentjes!)
Neen, ik wil schrijven over de werkelijkheid, die haar echten heeft.
Ik ben eerder erin geinteresseerd, hoe de taal onze psychische werkelijkheid vomgeeft. De taal is volgens Heidegger 'das Haus des Seins'. Taal is de tweede werkelijkheid, ja een verdubbeling van de pré-talige werkelijkheid. Alle onderscheidingen, verschillen en articulaties in de werklijkheid komen er slechts door de taal.
Taal is la chaine signifiante van Lacan, de keten van betekenaars, de woorden die het kind leert wanneer het opgroeit in zijn cultuur, en waarvan de betekenis vaag is. herinner je je hoe ik jouw tekst 'mistinterpreteerde'. De woorde die je in jouw tekst over Stokholm gebruikte, hadden een andere betekenis voor mij dan voor jou.
Niet alleen het schrijven, maar ook het spreken, dat traditioneel als het meest subjectieve wordt beschouwd (Derrida), gaat in werkelijkheid terug op die keten van betekenaars, die je in je cultuur leert, ze is als een akoestische band, als een echo van alle stemmen in jouw cultuur.

Een goede avond, en nu laat ik je met rust

Gepost door: Bernard | 24-08-12

Reageren op dit commentaar

Ja, sorry, nu val ik je toch opnieuw lastig.

Maar ik wil iets met jou delen.

Ik heb je gezegd, dat ik een angstige, twijfelden auteur ben.

Daarom is het voor mij zo 'n grote troost, wanneer ik ontdek dat grote denkers zoals Derrida ook die angst kennen.

Dit is echt de schoonheid en de Troost, deze mooie, grijze man Darria, een zeer meoilijk denker, maar zo 'n mooie, man, met zo' n mooi Frans, echt een vader die ik gehad zou willen hebben (begin je nu weeral over de vaders, Bernard?)

http://www.youtube.com/watch?v=qoKnzsiR6Ss

Gemakkelijker te vinden in Youtube met de zoekwoorden Derrida' en 'panique' of 'fear of writing'.

Nu ga ik echt slapen!

Gepost door: Bernard | 24-08-12

Reageren op dit commentaar

Bernard, zoveel stof om over na te denken. Ik zal je later van antwoord dienen. Niet dat ik zo lui ben, maar wel moe. Ik ben net terug van een kleine reis naar mijn verleden, Limburg, de Maas, waar ik tien jaar - sinds het overlijden van mijn moeder - niet meer was geweest. Twee dagen en toch uitgeput, waarschijnlijk als gevolg van de emoties - waaronder de emotie van het terughoren van de vadertaal (Limburgs was de taal van mijn vader, niet van mijn moeder). Later dus. Ook over de prachtige vader, Jacques Derrida. Hoe moeilijk zou het niet zijn om zo'n vader te hebben gehad - om zo'n man symbolisch te moeten doden?

Gepost door: martin pulaski | 27-08-12

Reageren op dit commentaar

Bernard, eerst dit:
"Een auteur kan bepaalde intenties hebben bij het schrijven van een tekst, maar hij heeft geen enkele controle meer over wat er met die tekst gebeurt, eenmaal geschreven, welke interpretaties eraan gegeven worden. Heb jij ook niet dat onbehaaglijke gevoel, wanneer je sommige van je eigen teksten van enkele jaren geleden terugleest, dat je daarin nieuwe betekenissen betekenissen ontdekt die je er niet ingelegd hebt, neen zelfs niet inleggen kon? Omdat je veranderd bent, ouder geworden, en andere ervaringen hebt?"

De auteur die ik soms ben heeft soms intenties bij het schrijven, soms ook helemaal niet. Achteraf beseft hij, nee, besef ik wel vaak wat mij bezielde, wat ik wilde meedelen, of (zelfs) welke indruk ik wilde maken. Ik heb weinig controle over mijn verlangens, mijn driften, mijn gedachten, mijn dagdromen. En heel zeker weinig controle over mijn teksten. Ze kunnen daarom nauwelijks verkeerd gelezen worden. Toch zou ik het uiteraard vreselijk vinden mocht iemand bijvoorbeeld een pleidooi voor het fascisme in mijn woorden ontdekken. In dat geval zou ik me heel sterk tegen zo'n interpretatie verzetten.
Wat je schrijf over oudere teksten klopt helemaal. Heel vaak ben ik verrast, onthuts: heb ik dit ooit geschreven, dat kan toch niet! Vreemd toch hoe die oude woorden van je vervreemden, of jij van de woorden. Daarom vind ik het ook merkwaardig - en bewonderenswaardig - dat een schrijver tien jaar of langer aan eenzelfde boek kan werken, zoals Musil aan Der Mann Ohne Eigenschaften en Proust aan A la recherche du temps perdu. Hoe zij het klaargespeeld hebben om daar continuïteit in aan te brengen, om de personages geloofwaardig te maken...

Op de rest antwoord ik je later, want het is heel wat, wat je hier allemaal schrijft. Lacan, Derrida, de identiteit van de schrijver, filosofie...

Gepost door: martin pulaski | 31-08-12

Reageren op dit commentaar

Er zijn nogal wat t's in mijn toetsenbord blijven hangen, zie ik.

Gepost door: martin pulaski | 31-08-12

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.