23-07-12

BESTSELLERS

 

IMG_5147.JPG
Lissabon, 2007

Een paar dagen geleden dacht ik terug aan een aangenaam verblijf in Palermo. Dat kwam door het toevallig terugvinden van een oude foto, waarop ik sta afgebeeld in een bus met een boek van James Ellroy. Dat was het begin van een lange reeks herinneringen aan andere oorden, vooral Europese steden waar ik ooit verbleef, bijna altijd voor meerdere dagen. Het duurt bij mij lang eer ik wen aan een nieuwe stad. Eens gewend raak ik er moeilijk weg. Ik heb veel tijd nodig.

Ik zal niet ontkennen dat ik een toerist ben: we zijn allemaal toeristen. Toch denk ik dat ik al die steden op een niet zo voor de hand liggende manier heb bezocht, niet op een door en door toeristische wijze. Zo heb ik altijd plaatsen vermeden waar de massa op afkomt. Om een voorbeeld te geven: ik ben maar een keer in het Louvre geweest, en dat was dan nog tijdens een schoolreis. Als mijn nieuwsgierigheid naar een bepaald gebouw, museum, tentoonstelling of kunstwerk erg groot is, zorg ik ervoor dat ik ga kijken als er bijna niemand is, ’s morgens vroeg, of ’s avond kort voor het sluitingsuur.

Ik ben geen beter mens dan iemand anders. Toch schrikt de massa mij af. Mijn schrik voor de massa lijkt op pleinvrees of claustrofobie. Ik ga nooit naar festivals – nog liever een dag in de hel (hoewel dat wellicht ook een massafenomeen is), heb een afkeer van blockbusters (populaire Hollywood-films dus), van bestsellers, van mega-hits. Het kan echter wel eens gebeuren dat ik me op den duur toch aangetrokken voel tot een succesroman. Twee voorbeelden: ‘In de naam van de roos’ van Umberto Eco en ‘Het verdriet van België’ van Hugo Claus. Ongeveer tien jaar na publicatie van die werken heb ik ze dan toch gelezen. Of ik er plezier aan heb beleefd kan ik me niet meer herinneren. Alleszins niet zoveel als aan de verhalen van Borges, of de gedichten van Rilke.

Onlangs in Stockholm en de dagen erna heb ik een andere bestseller gelezen, ‘Nachttrein naar Lissabon’ van Pascal Mercier. Ik vind het verdacht dat ik van dat boek enorm heb genoten. Is de seniliteit dan toch ingetreden? Of is het werkelijk een goed boek? Alleszins herkende ik mezelf in meerdere passages. Zoals in deze, over het hoofdpersonage Raimund Gregorius:
“Hij was niet iemand die dol was op bezienswaardigheden. Als hij zag dat mensen elkaar ergens stonden te verdringen, bleef hij halsstarrig buiten staan; dat kwam overeen met zijn gewoonte bestsellers pas jaren later te lezen.”
Dat had ik net zo goed zelf kunnen geschreven hebben. Waarom lees ik het dan eigenlijk. Zou ik niet veel beter zelf een bestseller schrijven? Een hedendaagse versie van ‘A Tale Of Two Cities’ bijvoorbeeld. Bij mij zou dat dan over Brussel en Antwerpen gaan, maar met als hoofdthema verveling in plaats van revolutie. Zou ik er tweehonderd miljoen exemplaren van kunnen verkopen? Wat denk je?

steden, boeken, reizen, tijd, massa, toerisme, herinneringen, bestsellers,
Lissabon, 2007.

 

 

Commentaren

Goedenmorgen Martin,

massa versus individu.

Het trof me voor de eerste maal bij Paul De Wispelaere in
'Het verkoolde alfabet'.
Zijn melancholische herinnering aan de jaren vijftig, toen hij met een vriend door het nog ongeschonden Spanje toerde. Met de fiets. Maar ook met een aftands wagentje.

Later leek Spanje op een verloederde slet. (Mijn woorden).

Sorry, maar ik blijf het een koloniale en elitaire gedachte vinden.
Een massa is gelijk aan een onbepaald aantal individuen.

Maar neen, ik stond nog nooit op een weide, zat nog nooit in Vorst Nationaal ...

hooguit in een voetbaldstadion. Op elkaar gepakt. Huiveringwekkend.

Nog een zonnige dag, Martin. Lijkt vandaag wat 'gratuit'.
Maar toch ... een beetje Lisboa en een Porto, misschien ...

Gepost door: Uvi | 24-07-12

Reageren op dit commentaar

Ach ja, Uvi, de massa is ook zo'n ruim en ingewikkeld fenomeen. Op een weblog kun je nooit zo genuanceerd zijn als in een bijvoorbeeld in antropologische studie. Ik wilde de massa ook niet als iets geheel negatiefs afschilderen. Wat ik hierboven schreef betreft mijn 'relatie' met de massa.

Ja, de massa is een bijzonder ingewikkelde machine. Na het lezen van Elias Canetti's geniale 'Massa en macht' begrijp ik er nog altijd niet alles van. Heel weinig zelfs.

Als Spanje op een verloederde slet lijkt, is mij dat niet opgevallen. Ik kom bijzonder graag in Spanje. Cadiz is een van mijn uitverkoren steden. Maar er zijn er andere, zoals Sevilla, Salamanca, Barcelona, La Coruña, Santiago de Compostela, Jaén, et cetera.

Gepost door: martin pulaski | 24-07-12

Reageren op dit commentaar

Dag Martin,

ik ben geen filosoof, zoals je weet.

Maar PdW had liever 'de maagdelijkheid' van dit land
voor hem alleen gehouden ...

Tessa V. , van WE-Knack, die ik graag las,
PdW was trouwens ook één van m'n lievelingen,
wel ook zij en dit soort elitaire denkers
vinden van zichzelf dat wanneer zij ergens komen, ze blijkbaar niet tot 'het massa-toerisme' behoren.

Maar al die ànderen wel...

Ach, ook de goden hebben hun gebreken.
Het helpt 'de gelovigen' ...

Toen ik verleden woensdag mijn buren afzette op 'Brussels Airport',
op weg naar Kreta,
zei ik tegen de 'buurjongen' : ' en veel geld opdoen, hé jongen. De Grieken kunnen het gebruiken'.

Tja, massa-toerisme.

Een andere buur vertelde me dat ze naar Jordanië trokken.
Voor de woestijn en de cultuur. En je had daar ook nog een strand, zei hij.
Ik vermoed dat ze de massa willen mijden ...

Ik wil niemands 'Proces' maken, Martin.
Ik ben geen filosoof, zoals ik al zei, nog minder een rechter...

met warme groeten,

Gepost door: Uvi | 24-07-12

"Ik zal niet ontkennen dat ik een toerist ben: we zijn allemaal toeristen. Toch denk ik dat ik al die steden op een niet zo voor de hand liggende manier heb bezocht, niet op een door en door toeristische wijze."
Uvi, nogmaals, ik wilde genuanceerd zijn. Ik ben een toerist zoals iedereen. Spanje is niet maagdelijk, niets is maagdelijk. Ik wil helemaal niets voor mij alleen. Dat is zo'n idiote illusie (er bestaan wellicht ook niet-idiote illusies). Maar ik kan er niet aan doen dat ik anders ben, wat niet eens een pretje is. Als je anders bent dan de massa vereenzaam je - en naarmate je ouder wordt hoe langer hoe meer. Is dat een keuze? Ik betwijfel het. Een ziekte is toch ook geen keuze?

Van in het begin was ik anders dan de andere kinderen: ik werd uitgesloten, uitgejouwd en gepest. Dat is lang geleden en ik ben nu iemand anders. Maar toch is dat kind dat niet bij de anderen mocht horen nog altijd in mij aanwezig. Wellicht heb ik destijds (onbewust) beslist: als jullie mij toch zo anders vinden, nou, dan zal ik ook anders zijn.

Maar dat is geen filosofie hoor. Het is vrij banale psychologie. Meer kan ik er ook niet over zeggen. Maar noem mij alstublieft geen elitaire mens. Dat ben ik niet.

Gepost door: martin pulaski | 24-07-12

Reageren op dit commentaar

Dag Martin,

ik hoop dat ik je NIET aanzet tot een pleidooi pro domo,
noch pro Deo.
In deze banale tijd
had ik je nochtans graag 'een elitaire mens' genoemd ...

Maar, helaas, ...



PS.
Ik reserveer deze eretitel dan maar voor George Steiner en zijn Clubje.
Dit blijft voor mij proeven van eruditie.
In mijn handen droomt zijn 'Grammatica van de schepping'.
Helaas, zijn mijn vingers niet voldoende filosofisch geletterd.

Gepost door: Uvi | 25-07-12

Reageren op dit commentaar

Dag Uvi, weer zo'n mooie dag. Ik heb net de plantjes op het terras verzorgd. Net nog wat lavendel in een grote pot gezet. Je ziet hier veel lavendel in onze straat. Lang geleden moest ik voor die plant helemaal naar de Provence liften. Nu moet ik nog maar tot op mijn terras. De vooruitgang: 2,99 € voor een lavendelplantje.

Is George Steiner werkelijk elitair? Of zijn degenen die zichzelf niet verwezenlijken op een manier zoals Steiner, maar anders, zijn die mensen niet heel gewoon dom?

Gepost door: martin pulaski | 25-07-12

Reageren op dit commentaar

Op die vraag, Martin,
laat ik u het antwoord geven ...

Gepost door: Uvi | 25-07-12

De commentaren zijn gesloten.