01-02-10

EEN JAAR IS EEN DAG, EEN DAG IS EEN JAAR


kantor

Een jaar is een dag, warm en tegelijk koud, afschuwelijk en verrukkelijk. Ik maak er mij niet echt druk meer over. Het eenvoudige antwoord is dat tijd niet bestaat, tenzij als einde: ooit is het met ons allen gedaan.
Soms zit ik in een tram of bus en zie mijn reisgenoten, die van alle streken van de wereld hierheen zijn gekomen om te leven en geluk te vinden, en denk: op een dag zijn wij allen dood. Wij bevinden ons voortdurend op gewijde grond: miljarden mensen liggen onder onze voeten, doden, een vredige dood gestorven of als slachtoffer van een oorlog of een ramp. Als gevolg van liefde of haat, of iets daartussenin. De enen zijn voor het vierkant, de anderen voor de cirkel – om zulke principes slaan ze elkaar soms de kop in. Nee, ik maak er mij niet druk meer over. De ene dag ben ik voor de cirkel, de andere voor het vierkant. Een man van principes ben ik nooit geweest en zal ik hopelijk ook nooit worden. De enige stelregel waar ik mij poog aan te houden is dat je een ander niet aandoet wat jij niet wilt dat jou geschiedt. Het principe van het mededogen lijkt mij van het grootste belang, naast dat van de strijd om te overleven, wat ook wel eens drift of verlangen wordt genoemd. En omdat ik, zoals ik hierboven al zei, maar korte tijd een gast ben van moeder aarde, wil ik haar met eerbied bejegenen.

Kies nooit voor de onderdrukkers, kies voor de onderdrukten. Maar dat komt op die eerste en ‘enige’ stelregel neer.

Over dat jaar van een dag wilde ik graag wat schrijven. Wat is me bijgebleven? Wat heeft me gelukkig gemaakt? Wat heeft me pijn gedaan, gekweld. Wat heeft liefde bij me opgeroepen, wat weerzin en zelfs haat.

Een lange stilte volgt. Het is de stilte van het vergeten.

V
ergeten ben ik al hoeveel mensen die me dierbaar waren zijn gestorven. Ik kan een kleine opsomming maken van de doden die me bijgebleven zijn, maar dat wil ik niet: niemand mag worden vergeten. Bij wijze van spreken zelfs een vlieg niet. Is een vlieg geen wonderlijk schepsel? Of een spin. (Niet dat ik ooit een spin heb gedood. Spinnen kunnen mij soms in verrukking brengen, ecologische architecten als ze zijn.)

Daar wil ik al weken lang over schrijven. En ik heb het ook al gedaan. Maar het lijkt onbegonnen werk. Want een dag is een jaar. Begin er maar eens aan. Alleen al de Dodenklas van Tadeusz Kantor, waar ik in Lissabon tien minuten naar heb staan kijken – niet naar het stuk, maar naar enkele foto’s, is het waard om honderden bladzijden over te schrijven.

Toch geef ik de moed niet op. De volgende dagen en maanden bericht ik over het jaar dat maar een dag duurde. Of omgekeerd?

Beeld:
Tadeusz Kantor, "Master Veit Tout Court C'est Moi (Self-Portrait)" , acrylic, marker, pastel, wernix on paper, 01.01.1985, 31,8x21,5 cm, private collection, deposed in National Museum, Cracow.

 

Commentaren

Dag Martin

Angela hier
Zo denk ik er ook over
Geliefde weg
Onze lichamen verplaatsen zich maar we blijven samen
zei hij
ja zei ik
berusten denk ik

Angela

Gepost door: angela | 03-02-10

Reageren op dit commentaar

vergeten vergeten. maar soms blijft het. of blijven ze. zijn we niet vergeten, niet helemaal.
veel beelden hier, Martin. indrukwekkend. indruklatend.

Gepost door: Evy | 04-02-10

Reageren op dit commentaar

verleden Nee, Evy, je hebt gelijk, het is geen echt vergeten. We kunnen namen vergeten, maar er zal altijd, zo lang we leven toch, een soort van schaduw overblijven, een onbepaald iets dat ons nooit verlaat.

Er zijn veel beelden, maar wat hier staat is ook ethiek, filosofie eigenlijk. Misschien gaat het vooral over de mogelijkheid je eigen verleden te overzien. En dan denk ik aan Bob Dylans 'She's an artist, she don't look back...".

Angela, je klinkt, ja, berustend. Zelf wil ik nergens in berusten. Maar ik vind het fijn dat je altijd terugkeert en dat we vaak heel even samen zijn - en daar berust ik graag in.

Dank.

Gepost door: martin | 06-02-10

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.