28-05-08

SCHRIJVEN ALS MORANDI

 

schrijven,schrijvers,grieken,stijl,emoties,natuur,essentie,grieks,woorden,waarheid,mens,blues,zanger,deugd,morandi,turner

Morandi, Stilleven.

Ik heb in mijn leven maar een boek uitgegeven, Kamertjeszonden, een dichtbundel, en dan nog onder een andere naam. Naar die titel heb ik niet lang moeten zoeken, ik leende hem van Herman Heijermans. Toch koos ik hem niet alleen omdat ik die roman zo uitstekend vond – wat zeker het geval was – maar ook omdat ik het leven binnenskamers, gedichten schrijven en zo, zonde van de tijd vond. Ik zal toen ongeveer vierenveertig geweest zijn, in de zomer van mijn leven. Het rouwen om de dood van mijn vader had ik net achter de rug. Nu was het wachten op een volgende dood. Daarna zou ik nooit meer naar huis kunnen.

Van mijn hand zijn nogal wat verhalen, experimentele prozateksten en gedichten verschenen in allerhande tijdschriften. Ik som ze hier niet op, om de eenvoudige reden dat het geen belang heeft. Ik schrijf, maar ik ben geen schrijver. Dat wereldje van schrijvers hangt mij de keel uit. Hoe ze elkaar met prijzen en lofzang overladen, zeker als een cameraman in de buurt is, en elkaar elders afmaken. Ik wil die schrijvers nu niet afmaken, ze doen niemand kwaad, de meesten van hen toch niet. Alleen minachting koester ik voor ze.

Niet omdat ik niet goed schrijf zal van mij geen boek uitgegeven worden, maar omdat ik een vreemde ben in dat wereldje van de schone letteren. Ik heb er enkele jaren in vertoefd, maar ik bleef toch altijd de zoon van een schipper, zoals August Strindberg altijd de zoon van een dienstbode bleef. Je schudt dat niet van je af, het is als een lijfgeur, maar dan zilter. Je aanwezigheid roept stilte, haat, wrevel, geweld op. Soms, als ze dronken zijn, slaan ze je in je gezicht. Of ze schelden je uit, ze noemen je Judas, of onnozelaar. Ze beweren dat je geen schrijver bent. Ze zwijgen je liefst van al dood.

Nee, ik schrijf, maar ik ben geen schrijver. Ik probeer een mens te zijn. Maar ook dat lukt me niet goed. Aansluiting vinden bij de andere mensen is een zware opdracht. Waar praat je over? Over het weer? De kinderen? Mijn zoon woont ver van me vandaan en in een andere wereld. Leven we niet allemaal in andere werelden? Ik heb minachting voor schrijvers, maar waarom eigenlijk? Misschien is het wel rancune. Wat maakt het uit! Onze tijd hier op aarde is kort. Ik probeer een goede mens te zijn. Ik lees en ik luister. De bloemen, de bomen, de natuur. Wijn, vrouwen en gezang. Holle wegen, grote steden, dieren, rivieren, de zee. Altijd de zee, en de regen. Veel meer ken ik niet. De beste schrijvers zijn blueszangers, met hun eenvoudige taal en hun krachtige stemmen. De beste schrijvers zijn mensen bij wie de woorden naar binnen regenen. Ik gebruikte gisteren het woord ‘terrasje’. Dat doe je niet. Dat is verkeerd. De meeste adjectieven zijn overbodig. De essentie moet in elk woord zelf zitten. Is niet elk woord de hele taal? En woordspelingen zijn des duivels. Een tekst waar woordspelingen in staan is waarschijnlijk een aaneenschakeling van leugens. Ik loop sommige dagen gebukt onder het gewicht van mijn woordspelingen. Maar dan sta ik vermoeid weer op, een nieuwe dag is aangebroken!

De beste schrijvers zijn oude Grieken. Je hebt zo van die mensen die overal als eerste bij zijn. Alsof dat een verdienste is. De oude Grieken lezen, dat is een verdienste. Voor iemand die de oude Grieken in het oud Grieks leest, daar heb ik veel bewondering voor. Maar persoonlijk ken ik zo niemand, mezelf inbegrepen. Ik ben te oud om nu nog Grieks te leren. Enkele woorden, zoals ‘logos’ (λόγος), ‘arete’ (αρετή) en ‘alethea’ (αληθεια)) ken ik nog wel van vroeger, toen ik dacht een schrijver te zullen worden. In mijn tijd van dwaasheid, mijn tijd van nood. Een schrijver op het water, zou ik worden, op de zee van Cortez, op de zee van Homerus, op de zee van Herman Melville. Ik zou één worden met de golven, zoals de verf van Turner. Ja, mijn woorden zouden als de verf van Turner worden. Maar mijn woorden zijn zoals de verf van Morandi geworden. Ik weet niets over de wereld. Niet meer dan Morandi. Maar misschien ook niet minder.

Commentaren

Loners Ik ben ook geen schrijver Martin; ik voel me wel de loner die Neil Young beschrijft. Ik moet dan ook mijn ei, betere gezegd: de woordenstorm die constant door mijn hoofd raast, op mijn manier kwijt kunnen. Anders word ik gek. En die gebrekkig geformuleerde gedachtenstorm meen ik te moeten delen met de rest van de wereld. Een blog maakt dat vandaag mogelijk. Ik denk dat het bij jou net hetzelfde is. Wij, en nog wel een aantal bloggers, zijn loners die eindelijk hun goesting ("zin" is een mooier, doch minder gepast woord hier vind ik) kunnen doen dankzij de blogs. Teamplaying ("meedoen" in het schrijverswereldje, "meewerken" aan webzines of gedrukte zines,...) is immers niks voor ons Martin. Teamplaying leidt bij ons alleen maar tot frustratie en irritatie en woede en zelfs haat. Heb ik in ieder geval bij mezelf toch gemerkt.

Gepost door: RoenHetZwoen | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

mucho gusto Loners zijn we, en daar is niets mis mee. Je hebt volkomen gelijk: we moeten schrijven. En geloof me, jouw teksten zijn niet gebrekkig. Goesting is net als gusto een heel mooi woord. Ik lees net dat 'con gusto', muziek met smaak, vergenoegen, betekent. Mucho gusto!
Je kan deze tekst van mij als zelfbeklag lezen, maar dat is niet mijn bedoeling. Het is, denk ik, een soort van positiebepaling.

Gepost door: martin | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

lezen Ik lees meer dan ik schrijf, hoewel ik graag schrijf. Ik vind zelden de woorden die ik nodig heb.
Sedert enige tijd lees ik ook weer Grieks. Oud Grieks, Herakleitos, op aanraden van iemand. En gezien de talloze slechte vertalingen die in omloop zijn, zit ik hier dus met woordenboeken op de knieën te lezen (en dan proberen te begrijpen hè). Gelukkig heb ik pas de Duitse vertaling van Diels gevonden. Die is goed, heeft die iemand me verzekerd.
Het is van 1982 geleden dat ik nog met Grieks bezig was, maar ik ben blij dat het nu terug kan. Ik vind het geen verdienste. Maar ja, ik lees dan ook geen boeken. Slechts fragmenten, een stukje tragedie enzovoort;
En via die teksten naar Heidegger, Hegel, Lacan... en vice versa.
Een onmogelijke inhaalbeweging van 20 verloren jaren meedraaien in een verterend ritme.
Tja.

Gepost door: sodade | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

lezen Ik lees meer dan ik schrijf, hoewel ik graag schrijf. Ik vind zelden de woorden die ik nodig heb.
Sedert enige tijd lees ik ook weer Grieks. Oud Grieks, Herakleitos, op aanraden van iemand. En gezien de talloze slechte vertalingen die in omloop zijn, zit ik hier dus met woordenboeken op de knieën te lezen (en dan proberen te begrijpen hè). Gelukkig heb ik pas de Duitse vertaling van Diels gevonden. Die is goed, heeft die iemand me verzekerd.
Het is van 1982 geleden dat ik nog met Grieks bezig was, maar ik ben blij dat het nu terug kan. Ik vind het geen verdienste. Maar ja, ik lees dan ook geen boeken. Slechts fragmenten, een stukje tragedie enzovoort;
En via die teksten naar Heidegger, Hegel, Lacan... en vice versa.
Een onmogelijke inhaalbeweging van 20 verloren jaren meedraaien in een verterend ritme.
Tja.

Gepost door: sodade | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

Waar en wanneer? Waar en wanneer wordt iemand schrijver? Ik maakte ooit een reis rond mijn kamer, helemaal niet zonde en schreef (me net niet te pletter) tot in mijn badkamer toe. Maar ik werd geen schrijver, hooguit een dichter en een beetje essayist.
Nu heb ik echter ook een spannend boek geschreven dat ik echter niet kan laten uitgeven. Word ik, als het zover is, toch nog schrijver? Ach wat.

Gepost door: marc tiefenthal | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

Thalassa of thanatos? Martin,een beschouwing,die ik al herhaaldelijk herlezen heb en waarin ik telkens nieuwe inzichten vind...jij geen schrijver?
Gek ,maar je schrijft inderdaad vaak beeldend met een metafysische ( of symbolische) ondertoon. Heeft Morandi zo een diepe indruk op jou gemaakt?
Jij hebt mij terug gekatapulteerd naar de film ( serie)' Who pays the Ferryman', de (Griekse)
tragedie, mythe,passie,lot,zee,natuur...en de soundtrack van Yannis Markopoulos.

Gepost door: Mie | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

lezen ik lees noch schrijf Grieks.
en jij bent geen schrijver maar jouw woorden (en die van Simenon) zijn de enige die ik dezer dagen lees.

Gepost door: Evy | 29-05-08

Reageren op dit commentaar

grieken, morandi Ja, die vertalingen van Diels moesten wij destijds lezen. Ik heb toch ook wel een mooie vertaling van Heraclitus, in het Nederlands. Daar heb ik graag in gelezen, fragmenten natuurlijk. En zo raadselachtig dat ze je zin geven in allerlei nieuwe dingen. Vreemd dat die weg vandaar zo vaak naar Heidegger leidt. Met een niet te verwaarlozen halte bij Hölderlin (en zijn vriendje Hegel).

Wordt een schrijver niet een schrijver als hij van zichzelf denkt dat hij een schrijver is, en op die manier meteen een karikatuur, een personage in een goedkope klucht, etcetera?

De Griekse tragedie is er altijd op de achtergrond. De mythen, die ik telkens weer vergeet, duiken in al mijn teksten op, bewust of onbewust.
Morandi heeft echt wel veel indruk op me gemaakt. Voorbijgestreefd? Ik weet het niet. Ik heb zijn werk ontdekt dank zij Annie Reniers. Dan eens een tentoonstelling in de Botanique, en vorig jaar overweldigd door het werk in 'zijn' museum in Bologna. Ik heb in Bologna niets anders gezien dan het station en die werken. Niet eens spaghetti bolognese heb ik er gegeten. Maar ik heb altijd wel een zwak voor lege flessen en vazen gehad. En wit en stilte.

Gepost door: martin | 30-05-08

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.