29-04-08

ODE TO BILLIE JOE - BOBBIE GENTRY

 


Volgens mij is dit een van de beste verhalende songs uit de tweede helft van de jaren zestig. Bobbie Gentry had onmiskenbaar talent als schrijfster van story songs. 'Ode To Billie Joe' bijvoorbeeld ging een geheel eigen leven leiden, in de jaren zeventig werd er zelfs een film over gemaakt. Ergens zijn de mensen die in dat lied rond de tafel zitten familieleden van me geworden.  Bobbie Gentry had Portugese voorouders, misschien komt daar die melancholische achtergrond vandaan, als de fado bij haar in het bloed zat. Hoewel dat een ideologie is die ik verafschuw (de bloed- en bodemideologie bedoel ik). Aan de andere kant is 'Ode To Billie Joe' ook helemaal een Amerikaans, een southern-gothic verhaal; het past in het boeiende en broeierige geheel van de Amerikaanse mythe en van de American Dream. Het is namelijk zo dat je om die Amerikaanse droom te verwezenlijken een heleboel misfits nodig hebt. De protagonisten uit 'Ode To Billie Joe' horen ongetwijfeld in die categorie thuis. Pass the biscuits please! (Of zoals Bob Dylan ooit zong: "There's no success like failure, and failure's no success at all.") Ooit heb ik ergens gelezen dat Bobbie Gentry, een filosofie-studente uit het diepe Zuiden, haar droom wel heeft bereikt. Ze is rijk geworden, niet door haar zeer ongewone songs, maar door haar huwelijk met een rijke man uit Las Vegas. Ik vermoed dat ze niet meer zulke mooie groene jurkjes draagt. Maar dan komen we bij Jeannie C. Riley en Harper Valley PTA terecht, en dat is weer een heel ander verhaal.

Dit was bedoeld als illustratie bij de autobiografische schets, een ontwerp voor een episch gedicht, So Much Water Under The Bridge.

28-04-08

SO MUCH WATER UNDER THE BRIDGE

 

Wat je niet mag vergeten.

De tafels van vermenigvuldiging.

Het kapitaal.

Het concilie van Trente.

Karl Marx' Stellingen over Feuerbach.

Piratenverhalen.

Les misérables.

River Deep, Mountain High.

Bootjevaren met je broer in de dokken van de Antwerpse haven.

Het bloedgleufmes.

Een bange nacht op grens tussen Duitsland en Limburg.

Juni 1997, Kiekenmarkt Brussel.

Vrienden bij wie je terecht kan omstreeks middernacht.

Maanden verlaten in de Limburgse bossen en dan expo 1958.

Vechten op speelpleinen.

De geboorte van je zoon.

De naam van je zoon.

De namen van iedereen die je ooit liefhad.

Nadja.

Erwin.

Raoul Vaneigem. 

Landverraders, schurken en augurken.

“Il faut être absolument moderne.” (Arthur Rimbaud)

Like A Rolling Stone op de transistor-radio in 1965.

“I would leave you if I could because I know that you’re no good, but I love you.” (Jimmy Holiday, 1967, uitgevoerd door Clydie King).

Neil Young.

Karen Black in “Five Easy Pieces”.

Death Letter Blues.  (Son House versie)

Hoochie Coochie Man. (Willie Dixon).

Het eiland Kreta.

Het slangenmuseum in Albuquerque.

Jimpy, mijn hond.

De straten van Brussel, Antwerpen en New York.

De koolmijnen.

De geur van de varkens op een kleine boerderij in Neerharen.

De Schelde, de Douro en de Mississippi.

Vrouwen in mijn dromen.

De smalle, gevaarlijke steenwegen in de jaren zestig.

De songs van Gerry Goffin en Carole King.

De films van Rainer Werner Fassbinder en Nicholas Ray.

Gary Cooper, Wim Wenders en Peter Handke.

De vrolijke wetenschap.

4 letzte Lieder. (Richard Strauss/ Elizabeth Schwarzkopf)

William Blake, Friedrich Hölderlin, Walt Whitman en Lucebert.

De Maas tussen Luik en Dinant.

“Well, Billy Joe never had a lick of sense, pass the biscuits, please.(Bobbie Gentry)

En deze regels.

“The next day everybody got up

Seein' if the clothes were dry.

The dogs were barking, a neighbor passed,

Mama, of course, she said, "Hi!"

"Have you heard the news?" he said, with a grin,

"The Vice-President's gone mad!"

"Where?" "Downtown." "When?" "Last night."

"Hmm, say, that's too bad!"

"Well, there's nothin' we can do about it," said the neighbor,

"It's just somethin' we're gonna have to forget."

"Yes, I guess so," said Ma,

Then she asked me if the clothes was still wet.”

(Bob Dylan, 1967)

De geur van nieuwe boeken.

Fietswielen draaiend in de zon.

Schaduw in de zomer op het gazon.

Soulmuziek en mondharmonica’s.

De smaak van water.

26-04-08

TIM BUCKLEY : MORNING GLORY

 



Een mooi lied voor een mooie lentedag. Tim Buckley, dames en heren. De troost van melancholie.

25-04-08

WE SHALL NOT BE MOVED: MAVIS STAPLES

ab,concert,muziek,soul,gospel,mavis staples,staples singers,live


Gisteren hoorde ook ik Amerika zingen. Ik hoorde het verleden en de toekomst van Amerika zingen met een grootse, trotse, eeuwenoude stem. Het verleden van Amerika was wat het waard was. Maar de echte waarde, de verwezenlijkte droom, die zou nog komen, gisteravond. Bij elk lied van Mavis Staples verloor ik mezelf, mijn zuchten en mijn pijn, en ging ik terwijl haar stem mijn ziel binnendrong binnen in de droom van Martin Luther King.  “Just like the tree standing by the water, we shall not be moved” zong Mavis Staples, en zongen wij allen mee. En nu ik deze woorden hier neerschrijf zie ik dat mijn woorden van gisteren al een echo waren van dat lied. Dit was geen concert, dit was een viering, een mis, een feest van de heidense ziel. Ik hoor in de gospel van Mavis Staples geen verlangen naar de eeuwigheid, naar het hiernamaals, maar wel een strijd tegen onrechtvaardigheid en verdrukking. De god van Mavis Staples is een vonk die ons de kracht geeft om elkaar de hand te reiken, om onze stem te verheffen, en te zeggen, de betere wereld is er nog niet, er is nog veel werk te doen, geef de moed niet op, elke stap is een stap vooruit, wat de doemdenkers ook mogen beweren. “We shall not be moved, like a tree standing by the water.”

Mavis is niet alleen een buitengewone zangeres, ze heeft ook magische gaven. Zo mocht ik voor de eerste en laatste keer Rick Danko en Richard Manuel op het podium zien verschijnen. Samen met Levon Helm en Mavis en Pops zongen ze deze sinds 1968 in het geheugen gegrifte woorden:

Go down, Miss Moses, there's nothin' you can say
It's just ol' Luke, and Luke's waitin' on the Judgement Day.
"Well, Luke, my friend, what about young Anna Lee?"
He said, "Do me a favor, son, woncha stay an' keep Anna Lee company?"

Mavis was begonnen met de hele Buffalo Springfield op te roepen, Aretha Franklin kwam even ‘Respect’ zingen, Pops Staples had de gedaante van een blanke gitarist aangenomen,Martin Luther King verkondigde nog een keer zijn noodzakelijke droom, heel even zag ik Steve Miller op het podium klimmen, don’t let nobody turn you around, zei hij, zelfs Sam Cooke liet zich even zien, en natuurlijk was Barack Obama aanwezig. Ook hoorde ik Eddie Hinton en een zestal andere Muscle Shoals sessiemuzikanten hun instrumenten stemmen. Vervolgens werd het aanstekelijke ‘I’ll take you there’ ingezet. Nog veel meer volk passeerde de revue, geen eigen volk, maar het andere, dat ons de weg kan wijzen naar een betere wereld. Ik weet het dat dit belachelijk klinkt in deze cynische tijd. Maar desondanks is het zo. En de uitspraak “waardig ouder worden” klinkt voor mij niet langer belachelijk.

Het concert van Mavis Staples staat voortaan in de lange top-10 van het beste wat ik ooit heb gezien, gehoord en gevoeld. Ja, gisteren hoorde ook ik, zo lang na Walt Whitman, Amerika zingen.

24-04-08

ONGETWIJFELD ANTIGONE (IN 1968)


Ik was ongeveer achttien geloof ik.
Ze noemden mij mister pitiful.
Ik had regenbogen als schoenzolen.
Op een mooie dag moest ik mij in een man verkleden.
Ik was een naïeve, bange jongen.
Ik was een ongeschoolde dichter.
Ik moest mij in een man verkleden.
Ik zou voor een commissie verschijnen.
Ik zou Antigone spelen.
Een stukje Antigone, niet het hele stuk.
Ik moest een meisje worden.
Een meisje dat zich in de huid van een vrouw moest naaien.
Een tweede huid, een derde huid.
Maar wie zou het meisje zijn en wie de jongen?
Alleen ik lag daar wakker van.
De wereld sliep in halfgouden dromen en zonder veel begeerte.
Er was niets aan de hand.
Ze verdienden geld als slijk, slib, smurrie.
Ze sliepen voldaan, zonder te snurken.
De mensen, de vaders en moeders.
Zij die uit de oorlog kwamen en de wetten spelden.
Ik was achttien en wist het niet.
Ik wist niet dat ik een antieke Griekse zou worden
die appelsienen van de bomen plukt.
Die in de dromen van haar donkere slaap
haar dode broer met lauweren kroont.
Ik at geen appelsienen en laurier was niet meer dan een woord.
Niet meer dan een geur in moeders keuken.
Waar ik mijn Grieks meisje lange brieven schreef
over hoe we in grotten zouden dansen en een nieuw vuur vinden.
Naar de overzijde zouden we gaan, schreef ik.
Naar de overzijde, waar de bloemen bloeien.
Nee, zei ik, ik word geen man, ik word geen vrouw.
Ik viel in een donkere slaap waarin ik dichter werd.
Ik vluchtte naar de bomen.
In de boomgaard onder de appelbomen wachtte ik af.
Ik vluchtte naar het water.
Daar aan het water ging ik zitten wachten
en de as uit mijn ogen wassen
Tot de wereld genezen was.

23-04-08

ACTEUR EN MASKERADE

 

north by northwest2

De acteur stelt zich niet bloot aan zijn publiek. Zelfs als hij naakt op het podium staat is hij niet bloot. De toeschouwer ziet zijn naaktheid als een omhulsel, een lichaamomvattend masker, want de acteur draagt inderdaad een masker. Het masker is zijn rol, het spel met de anderen is zijn maskerade. Ook de toeschouwers zijn gemaskerd, maar bij hen is het geen spel, maar zeer vaak bittere ernst. Niet dikwijls kan een toeschouwer met zware problemen die tijdens zelfs een bijna perfecte opvoering van King Lear vergeten. Hopelijk voor hem zijn er toch momenten waarop hij zich bijvoorbeeld met Cordelia identificeert, of met Gloucester, het maakt niet echt uit met wie, het is maar een hoop die ik heb. Gaan niet alle mensen gemaskerd door het leven? Soms denk ik, nee, niet alle mensen, er zijn uitzonderingen, laten we zeggen: gekken en moordenaars. Maar speelt de moordenaar niet de rol van moordenaar? En de gek de rol van gek? Een korte episode van ongemaskerd zijn stelt de moordenaar in staat echt mens te zijn. Maar de prijs voor die menselijkheid wil geen mens echt betalen. Hetzelfde geldt voor de waanzin. Wie wil waanzinnig worden om mens te kunnen zijn? En dan nog maar heel kort, want al snel worden moordenaar en waanzinnige in de patronen van de maskerade, van de berusting gedwongen. Geneesmiddelen en straf, artsen en rechters hebben die functie en opdracht. Je weet toch dat alles normaal moet verlopen. Sterke, jonge mannen, vol dromen en verlangens, gaan de oorlog in alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Maar beste polemologen, is oorlog wel een normale zaak? Zeg het me, want ik heb zo mijn twijfels. 

Na de voorstelling heeft de acteur zijn masker afgezet; hij heeft snel wat gemakkelijk zittende kleren aangetrokken, het spel is afgelopen. Als hij het café binnenstapt zie je dat hij nog wat nazindert, nog wat gloeit – de natrillingen van het genezende spel. Heel even zie je vanuit je ooghoek, terwijl je een slokje wijn neemt, de echte mens, zonder masker, op de grens van de gespeelde vervreemding en de echte, die waar wij in leven. Alles wat ik hier vertel is niet nieuw. Het thema van de vervreemding en de maskerade komt in duizenden boeken, films en toneelstukken voor. Een mooi voorbeeld is het personage Roger Thornhill (Cary Grant), in Hitchcocks ‘North By Norhtwest’. Het gaat om een doorsneeburger die verward wordt met een geheim agent, George Kaplan. Al van in het begin van het verhaal maakt alles wat Thornhill doet hem verdacht. Zijn gedrag maakt als het ware duidelijk dat hij George Kaplan is, terwijl dit toch niet het geval is. Deze man komt in een meta-maskerade terecht, waar niets is wat het lijkt, en het tegelijk toch is wat het is. Als je lang nadenkt over deze film stort je hele wereld in. Je weet niet meer wie je bent. Wat is je essentie, datgene wat je ziel wordt genoemd? Wat is je psyche? Ben je degene die je denkt dat je bent of ben je veeleer degene die door de anderen wordt bekeken en beoordeeld? Er zijn nog talloos veel andere voorbeelden van verhalen over maskerade en ontmaskering, over dubbelgangers en mensen zonder gezicht. Mag ik ‘Les yeux sans visage’ van Georges Franju aanbevelen? Of een biografie over Artur Rimbaud? Waarbij ik ervan uitga dat een biografie over Arthur Rimbaud niet echt over de dichter en avonturier gaat. Net zoals ‘Professione: Reporter’ van Antonioni niet echt over een reporter gaat. Veel lees- en kijkplezier!

20-04-08

HONGERIG HART : LAAT BERICHT VOOR DANNY FEDERICI

bruce springsteen,pop,rock,e-street band,danny frederici,dood,in memoriam

Soms ben ik spontaan, soms moet ik dagenlang wachten op een woord.  Natuurlijk ben ik niet de rouwberichtenschrijver van Skynet. Ik ben niet eens een Sky Pilot, en ik heb evenmin contacten met de Spirit in the Sky. Maar het heeft me alleszins diep geraakt toen ik las dat Danny Federici vertrokken is. De man die nu op dit ogenblik zo bezield orgel zit te spelen op dat meeslepende, opwindende 'Hungry Heart'. 

Heb ik een woord nodig? Het enige dat er hier toe doet is ‘dood’. Maar de muziek blijft, en Danny Federici blijft doorleven in zijn muziek, zeggen wij mensen.  Toch durf ik dat betwijfelen. Ik heb the E-Street Band één keer zien optreden, in Vorst, ik geloof in 1978 of een van die moeilijke jaren op het einde van de jaren zeventig, na de dood van Elvis en Johnny Rottens bedenkelijke opstand.

Op weg van Antwerpen naar Brussel begaf de auto van mijn vriend J. het finaal. Buiten regende het oudtestamentisch. Met zijn vieren of vijven, de inzittenden, hebben we de auto achtergelaten en zijn zonder problemen liftend  in Vorst geraakt, op tijd voor een goede staanplaats. Al bij de eerste song die Bruce Springsteens band inzette wisten we dat we die avond nooit meer los zouden laten. Dat we die voor altijd met elkaar zouden delen. Heel af en toe in je leven heb je zo van die momenten. 

Maar Danny Federici leek toen al een beetje vergeten of zag er de zin niet van in om herinnerd te worden vanwege zijn fysieke aanwezigheid, alleen maar voor de noten die hij speelde, voor wat hij bijdroeg tot de magische sound van de toenmalige E-Street Band. Bruce Springsteen was de rock and roll duivel in hoogsteigen persoon; iedereen weet dat rock and roll de muziek van de duivel is, een sympathieke kerel, met een warme ziel. Miami Steve Van Zandt en Clarence Clemons waren de bewaarengelen aan Springsteens linker- en rechterzijde. Achter die drie ‘reuzen’ bevonden zich de fijnere mensen, Roy Bittan en Danny Federici. Drummer Max Weinberg  en basspeler Gary Tallent vormden een derde, Phil Spectorachtige rij, de basis, de lijm, die het allemaal samenbond, zij lieten de songs in onze harten bonzen.  En wij zongen mee op elk lied, terwijl we nauwelijks hoorden wat Danny Frederici deed, hoe hij de geest opriep van een al wat oudere generatie, Del Shannon, Chris Montez, Cubanen, Mexicanen, the Sir Douglas Quintet met Augie Meyers, het geluid van de kermis in onze oude dorpen. Let's Dance! En nu is Danny Federici dood en kunnen we niet treuren. Ik kan niet treuren zonder dat woord. Dat woord dat uit mijn hongerig hart zou moeten komen en niet komt.

18-04-08

EISENSTEIN ZEG IK JE

 

Er kwam een auto, een auto kwam er aangereden,

Zichzelf op het spoor, op het spoor van witte karrenwielen

Van een oude boer, een oude, van zijn gereedschap moe,

Zoals de dichter zegt, zo moe, zo uitgeput, zo zonder ziel.

Verkocht in het koophuis van het Westen

Waar ook het pak van de bestuurder vandaan komt

In Gore-Tex, in zijn hoofd, voor de stoplichten,

Het einde van de wereld, Al Gore, gore seks en zielig

Zo alleen aan een postmodern stuur, een wiel op het spoor,

Stukken trein der traagheid nog in de cellen van weleer.

In beweging zitten wachten tot de motoren in beweging komen,

Ja, de aarde, de aarde mompelt hij. Er strompelt iets over de weg.

Eisenstein is het, hijzelf, hoe kan het, Eisenstein zelf.

Nee, nee, zeg ik je, niet Einstein, Eisenstein over de weg

Bijna zo dood als een pier, de weg op het spoor,

En maar monteren aan zijn tafel, op zijn stoel, zo stil.

16-04-08

OUDER EN WIJZER?

ab,centro-matic,south san gabriel,essays,montaigne,filosofie,deugd,buitensporigheid,pop

Het is altijd een genoegen als ik, wanneer ik weer eens zonder energie in mijn lijf voor mij uit zit te staren, plotseling vaststel dat ik in het bezit ben van de ‘Essays’ van Montaigne. Niet dat ik het altijd met hem eens ben, maar zijn woorden lezen geeft mij steeds voldoening en vaak weet hij me met het leven te verzoenen.


In hoofdstuk 30 over gematigheid staan heel wat uitspraken die in strijd zijn met mijn overtuigingen, maar desondanks kan ik het niet laten deze openingszinnen van het essay te citeren:
 

 

“Het is alsof alles wat mensen aanraken besmet wordt: dingen die op zich goed en mooi zijn, bederven wanneer ze in onze handen komen. Zelfs de deugd kan een zonde worden, wanneer we er op een bepaalde manier naar grijpen en haar met een te heftige en intense begeerte omarmen. Diegenen die zeggen dat je deugdzaamheid nooit kunt overdrijven, omdat het geen deugd meer is als er sprake is van buitensporigheid, spelen met de woorden:

Insani sapiens nomen ferat, aequus iniqui,
Ultra quam satis est virtutem si petat ipsam.

Dat is filosofische spitsvondigheid. Men kan wel degelijk te veel van de deugd houden en de perken te buiten gaan terwijl men iets doet dat op zich rechtmatig is. Op deze zienswijze past het bijbelwoord: ‘Wees niet wijzer dan u behoort te zijn, wees sober in uw wijsheid’.”


Het citaat van Horatius betekent: ‘Als ze te ver gaan, ook bij het nastreven van de deugd, kan men een wijze beter onwijs en een rechtvaardige onrechtvaardige noemen.’
 


In mijn geval zou het vandaag van buitensporigheid (of overmoed) getuigen om mij aan mijn plannen te houden en in de AB naar een concert van de Amerikaanse bands Centro-Matic en South San Gabriel te gaan. Ik houd veel van muziek, dat weet iedereen die af en toe een stukje van me leest, ga graag naar concerten, en nog veel meer in het gezelschap van goede vrienden. Maar kennelijk word ik ouder en wijzer en kan ik van kortstondige genoegens afzien tot ik helemaal hersteld ben. Het spreekt vanzelf dat ik liever jong en onbezonnen zou zijn. Je kunt zo oud en zo wijs worden dat het leven niets meer voorstelt.

15-04-08

LACHEN IS DE BESTE REMEDIE


Ik lach anderen niet graag uit, leedvermaak is me vreemd, maar deze verminking van de Engelse taal is zo hilarisch dat ik er de slappe lach van kreeg. Nu zal ik wel op weg zijn naar algehele genezing.

In de clip wordt gesuggereerd dat de originele versie van 'Without You' van Mariah Carey is, maar dat is niet geval. Het is een compositie van Pete Ham en Tom Evans, van de Britse popgroep Badfinger. Beiden pleegden zelfmoord. 'Without You' werd een grote hit voor Harry Nilsson, zelf een van de beste songschrijvers uit de jaren zestig en zeventig. Harry Nilsson, een goede vriend van John Lennon, is het slachtoffer geworden van overmatig drankgebruik.  De grap is dus eigenlijk toch weer niet zo grappig.
Uiteraard heeft Mariah Carey ook een hit gehad met het nummer. Waren Pete Ham en Tom Evans nog in leven, ze zouden schatrijk zijn.

11-04-08

OPSTAND VAN HET ES

Beste lezer wees niet bevreesd, ik ben niet naar Macao vertrokken. Ik zou niet eens weten waar die exotische plek zich bevindt en of ze hoegenaamd nog bestaat. Nee, de waarheid is prozaïscher. Dit schrijfbedrijf is tijdelijk gesloten wegens insubordinatie van het Es. Een mens is nooit de meester in zijn huis, dat weet u. Met andere woorden: ik heb eigenlijk niks te zeggen, maar voer uit wat mij wordt opgedragen. Het Es is in opstand gekomen. Een zware hoest, gepaard gaande met de secretie van onnoemelijke lichaamsvochten, uitputtingsverschijnselen en ademnood zijn er het gevolg van. Ik moet er nu zorg voor dragen dat ik mijn Es opnieuw te vriend maak. Maar zonder dat hij het weet poog ik met behulp van antibiotica zijn meest geniepige agenten uit te roeien. Andere middelen worden eveneens aangewend. Het resultaat is echter nooit vooraf gekend. Wij leven in een onheilspellende duisternis. Maar liefde, zegt men, kan wonderen verrichten. De dokter, een man van genade, heeft net mijn huis verlaten. Nu ben ik weer alleen om dit geschil te beslechten. In afwachting van een herstel van dit eenmansbedrijf verwijs ik u naar mijn recente en minder recente geschiedenis. Daar zijn nog wel wat edele metalen te vinden, als ik dat zo mag zeggen.

Ondertussen schijnt een heilzame zon, waar ik zelf geen heil van verwacht, in deze donkere, vochtige vertrekken, vol woorden en hels kabaal.

08-04-08

NAAR MACAO

sarah,leugens,eenakter,martin,strindberg,ibsen,avonturen,reizen,reisverhaal,man,vrouw,roem,macao,film,josef von sternberg,robert mitchum,jane russel,bestseller,onsterfelijkheid,portugal,kinderen,roken

Macao, Joseph Von Sternberg, 1952.
 

Je bent zo onrustig, mijn liefste.

Ben ik niet altijd onrustig, dan?

Je vertelt me minder dan ooit. Waarom zwijg je de hele tijd? Je hebt toch niets te verbergen.

Ik heb alleen maar geheimen te verbergen, maar je kent ze allemaal.

Welke geheimen dan?

Je kent ze. Je weet alles over me. Alleen jij kunt me gelukkig maken en me schade toebrengen.

Dat zijn harde woorden, Martin.

Nee, dat vind ik niet, dat is liefde. Liefde is nu eenmaal gevaarlijk.

En broos.

Ja, dat ook, maar dat is een oud woord, dat brengt me oude gedichten in herinnering.

En toneelstukken? Weet je nog, lang geleden? Toen we Ibsen lazen, en Strindberg.

Ja, dat herinner ik me nog. Vooral de spoken van Ibsen en de strijd tussen man en vrouw van Strindberg.

De sterkste, dat heeft hij geschreven, dat vond ik zo goed. Ik vond het zo goed dat ik er wilde over schrijven. Ik wilde niet dat het stuk ophield.

Maar Sarah, je hebt toch ook De rode kamer gelezen?

Ja, natuurlijk.

Dat gaat toch over zwakken mensen. Weet je nog, die Olle Montanus, zo heet hij geloof ik, die man pleegt zelfs zelfmoord. Hij voelt zich mislukt.

Begin daar nu niet over vanavond, Martin.

Waarom zou ik niet?

Omdat je teveel hebt gedronken. Al die port doet je geen goed. Je wordt er week van. Kijk maar eens in de spiegel. Een bleek gezicht heb je, en onheilspellende ogen.

Mijn ogen weten niet waarheen, Sarah.

Je ogen wisten mij nochtans te vinden.

Toen kenden ze jou nog niet, ze hadden je lijf nog niet gezien.

Nee, dat is zo, ze bleven aan de oppervlakte.

Het was een mooie oppervlakte en ze bleven er graag. Maar onze tijd is veranderd. Toen wisten we nog niets.

We wisten elkaar te treffen.

Daarvoor hadden we andere mensen nodig. Wat we vrienden noemen.

Word je nu sarcastisch? Please?

Nee, ik wil weg, ik ben onrustig. Ik kan hier niet meer aarden.

Sta ik je in de weg, heb je genoeg van me?

Sarah, nee, ik heb niet genoeg van je. Ik wil net meer van je, ik wil je helemaal, maar zo geef je je niet aan mij. Je houdt altijd iets achter. Je geeft je niet.

Martin, we zouden opnieuw moeten beginnen. Alles zou altijd opnieuw moeten beginnen. Iedereen zou altijd een tweede kans moeten krijgen.

Zo werkt het niet. Jammer. Maar ik weet het ook niet, hoe het dan wel werkt. Ik weet alvast dat ik niet opnieuw kan beginnen. Ik ben tot hier gekomen, en op die manier gedetermineerd.

Er worden grote dingen van je verwacht?

Misschien, maar ik heb alleen maar kleine dingen te bieden. Niets eigenlijk.

Je bent onrustig, Martin.

Sarah, wat verwacht je van me?

Dat we gelukkig zijn. Gelukkig. Dat kan toch niet zo moeilijk zijn.

En kinderen? Die wil je toch.

Ja, kinderen. En kleuren en sprookjes vertellen en jij zingt liedjes en speelt op je gitaar.

Dat kan niet meer, Sarah, mijn gitaar is ontstemd.

Martin, weet je dat Patti Smith haar gitaar liet stemmen door haar vrienden. Zij kon het zelf niet. Ze vroeg aan haar vrienden, wil je een lied voor me spelen, en dan moesten ze haar gitaar stemmen. Zo deed ze dat. Ze heeft veel vrienden.

Ja, Patti Smith. Zo moet je dat doen. En niet van het podium vallen. Je weet toch dat haar ouders een café hadden?

Ja, ze is nog altijd dol op koffie. Alleen de geur al. Maar ze drinkt niet meer. Je hebt gelijk. De mensen zijn niet consequent. Zelfs Patti Smith niet. In het begin propageerde ze opium en nu vindt ze dat je best zoveel mogelijk water drinkt. Twee liter per dag.

Sarah, konden we maar autorijden. Ik wil weg. Ik ben te onrustig voor deze straten. Deze stad is niet veilig. Ik wil weg.

Waar wil je naartoe?

Naar Macao.

Waar is dat? Ik ken de naam, maar ik heb er geen idee van waar het is.

Ik ook niet, maar ik denk dat het er goed is. De mensen schijnen er Portugees te spreken. Laten we zo spoedig mogelijk vertrekken.

Wil je niet liever alleen gaan, dan kun je daar schrijven over je avonturen.

Nee, ik wil naar Macao met jou. En we zullen daar dan al ons geld uitgeven aan onzinnige dingen, en we vertellen dat we beroemd zijn in ons land van herkomst. We roken opnieuw twee pakjes sigaretten per dagen. En we doen niets anders dan leugens vertellen.

En als we het overleven schrijven we er een reisboek over?

Ja, als we het overleven schrijven we een bestseller en anders gaan we naar de hel.

07-04-08

CHINEZEN EN VANDALEN


Woorden online opzoeken in het
Grote Van Dalewoordenboek.

Mijn woorden hier.

 


De Chinezen krijgen weliswaar een boete als ze spuwen op straat!

05-04-08

ZERO DE CONDUITE: HET GROTE ONTSNAPPEN

radio,radio centraal,zero de conduite,vlucht,escape,april,2008,pop,muziek


Vandaag is het weer tijd voor mijn maandelijks radioprogramma, Zéro de conduite op radio centraal. U kunt het programma van 18 u. tot 20 u. online beluisteren via de website van radio centraal. Voor wie in Antwerpen woont: de golflengte is 106.7 FM.

Het thema dat ik voor deze sombere lentedag heb gekozen is escapisme. Na snel wat googelen vond ik de volgende definities van de term: “De neiging om de zorgen van het alledaagse leven te vergeten, bijvoorbeeld door het bezoeken van een balletvoorstelling, waarbij men zich in een andere wereld kan wanen.” “Komt voor wanneer iemand de neiging heeft zich aan taken, verplichtingen en of verantwoordelijkheden te onttrekken.” “Het streven of de neiging zich te onttrekken aan de druk van het heden, te ontsnappen uit de moeilijkheden van eigen tijd of eigen leven.” “Neiging tot vlucht uit werkelijkheid.”Er zijn veel voorbeelden van escapisme, van chocolade eten, over postzegels verzamelen tot serieel moorden. De songs die ik heb gekozen horen vooral thuis in de groep seks, drugs, love, rock and roll en religie. De liefde kan inderdaad ook een vlucht zijn, bijvoorbeeld als men zich met zijn partner opsluit in een cocon en de ‘gewone’ wereld buitensluit. De film ‘Night Porter’ van Liliana Cavani is daar een verschrikkelijk voorbeeld van. De laatste dagen van Kurt Cobain zijn een tragisch voorbeeld van vluchten in harde drugs en op zichzelf gericht geweld.

Niet alle liederen die aan bod komen gaan rechtstreeks over escapisme, bijvoorbeeld ‘I’m Free At Last’ van Hank Williams is eerder sarcastisch. En er is natuurlijk ook de humor van Jerry Leiber en Mike Stoller in ‘Alligator Wine’ en ‘Love Potion No. 9’ waarin zij de spot drijven met bepaalde vormen van bijgeloof. Blind Willie Johnson zingt heel nadrukkelijk dat het geloof een vlucht is: ‘I’m gonna run to the city of refuge’. Townes Van Zandt was wellicht niet gelovig maar waarschijnlijk ten gevolge van drug- en alcoholgebruik greep hij voor heel wat van zijn schitterende teksten terug naar religieuze metaforen. Doctor John the Night Tripper alias Mac Rebennack is dé vertegenwoordiger van het voodoo-geloof in New Orleans. Merle Haggard heeft wel in de gevangenis gezeten, maar is nooit gevlucht, tenzij in de drank, waar hij massa’s songs over heeft geschreven. Fred Neil was een junkie, die zich later met dolfijnen is gaan bezig houden. Jolie Holland vlucht in het verleden, waar zij weinig stichtelijke wijsjes ontdekt.

Zoals ik hiervoor al schreef kan liefde een vlucht zijn. Liedjesschrijvers als Gerry Goffin en Carole King, maar ook Phil Spector, en de hele bevolking van de Brill Building in New York waren grootmeesters in het creëren van smachtende tienerpop. Kim Fowley vluchtte weg in een beeld van zichzelf als hippie, wat hij helemaal niet was. Hij was een gewiekste zakenman die songs schreef over lsd en andere drugs. Dat hij nog altijd in leven is bewijst dat hij niet ‘echt’ was. In de jaren zestig werden drugs een belangrijk aspect van de jeugdcultuur. Marihuana, LSD en zwaardere drugs hielpen de jongeren wegvluchten uit de strikte wereld van hun ouders, en in de Verenigde Staten voor de horror van de oorlog in Vietnam. Dion veranderde van tieneridool in junkie. Toch maakte hij nog uitstekende platen, waaronder de elpee ‘Dion’ uit 1968.
Sommigen zoals HP Lovecraft, genoemd naar de beroemde schrijver, vluchtten weg in fantasie, science fiction en waanzin. Bij Syd Barrett leek het aanvankelijk om eenvoudige, lieve sprookjes te gaan. Maar spoedig had de waanzin hem in zijn greep. Daar is hij nooit meer uit kunnen ontsnappen. Je kunt dus ook vluchten in een vreselijke werkelijkheid. Een van de mooiste ‘escape-songs’ vind ik ‘Safe In My Garden’ van John Philips, uitgevoerd door the Mamas and the Papas. Van de vier leden is alleen Michelle Philips nog in leven. Drugs eisen altijd een zware tol. Henri Michaux had er een zeer juiste uitdrukking voor: misérable miracle. The Velvet Underground was aanvankelijk alleen bekend in kunstenaarskringen. De band propageerde het gebruik van amfetamine. Lou Reed had dat gebruik overgenomen van zijn mentor, de dichter Delmore Schwartz. De leden van de Velvet Underground zijn nog allemaal in leven, behalve gitarist Sterling Morrison, die van kanker is gestorven. Nico was geen vast lid van de Velvets. Uiteraard is zij niet meer onder ons. Heel haar leven was een vorm van onstnappen.
‘Ladies Of the Canyon’ van Joni Mitchell gaat over de beautiful people die in Laurel Canyon woonden, een idyllische enclave in Los Angeles. Rijke hippies, kunstenaars en songschrijvers hokten er samen. Toch is het een mooi en zelfs geloofwaardig lied. De naïviteit was typisch voor die periode. Het slapen, zoals dat van Brian Wilson, kan een heerlijke en gezonde vlucht uit de realiteit zijn. In dit geval is het een zeer korte slaap. Overigens is het wondermooie ‘Fallin’ In Love’ van American Spring een song van Dennis Wilson, in een productie van Brian.

‘The Watch’ van Ian Matthews gaat over het verlangen van de zieke naar de dood. Hoe vlugger hij komt hoe beter. ‘Born To Run’ van Bruce Springsteen kent iedereen, maar het moet in dit programma, omdat het een vlucht-song bij uitstek is, en zo overweldigend romantisch. ‘The Dark Is Rising’ van Mercury Rev vind ik bijzonder mooi. Het is een eerbetoon aan producer/arrangeur Jack Nitzsche. “In my dreams I’m always strong”, zingt Jonathan Donahue. ‘Mother Of Earth’ van the Gun Club is zo mogelijk nog mooier. Er zit een groot doodsverlangen in, maar je kunt het ook als een pantheïstische droom beluisteren. De schrijver en zanger van het lied, Jeffrey Lee Pierce, kon hier niet aarden. Deze regels komen uit ‘Mother Of Earth’:

Oh, my dark-eyed friend
I'm recalling you again
Soft voices that speak nothing
Speak nothing to the end.

‘Flying Away’ van de grote John Fogerty zegt eigenlijk alles wat er te zeggen valt over vluchten, over escapisme. Waarom is deze song zo onderschat? ‘Daddy Needs A Drink’ van Drive-By Truckers behandelt alledaagse drankzucht, om aan de dagelijkse ellende te ontsnappen. Kom geef mij er nog eentje! ‘Sister Morphine’ is een aangrijpend lied, zowel in de versie van the Rolling Stones als in die van Marianne Faitfull. Deze productie is van Jack Nitzsche. In ‘Coming Down Again’ vraagt Keith Richard zich na een lange roes af waar al zijn vrienden zijn. Ben ik ‘Lucy In the Sky With Diamonds’ vergeten? Iedereen weet waar dat over gaat. Mochten hierboven onjuistheden staan, neem het mij dan niet kwalijk, ik heb een Panadol genomen tegen hoofdpijn, en ik heb alle informatie uit mijn hoofd gehaald, niets opgezocht of geverifieerd.

radio,radio centraal,zero de conduite,vlucht,escape,april,2008,pop,muziek


Time Changes Everything - Bill Monroe - Anthology
I'm Free At Last - Hank Williams - Lost Highway December 1948 - March 1949
I'm Gonna Run to the City of Refuge - Blind Willie Johnson - Blind Willie Johnson
Wine, Woman & Whiskey - Papa Lightfoot – Gutbucket
Heavenly Houseboat Blues -Townes Van Zandt -The Late Great Townes Van Zandt
Sweet Cocaine - Fred Neil - The Many Sides Of Fred Neil
The Fugitive - Merle Haggard - Down Every Road
Old Fashioned Morphine - Jolie Holland – Escondida
Gris-Gris Gumbo Ya Ya - Dr. John - Gris-Gris
Alligator Wine - Screamin' Jay Hawkins - The Leiber & Stoller Story - Volume 2 - On The Horizon 1956 – 1965
Love Potion No. 9 - The Clovers - The Leiber & Stoller Story - Volume 2 - On The Horizon 1956 – 1965
Heaven Is Being With You - Jackie DeShannon - Tribute To Goffin & King 1961-67
Halfway To Paradise - Tony Orlando - Tribute To Goffin & King 1961-67
Fallin' In Love - American Spring - Pet Projects: The Brian Wilson Productions
World Of Dreams - The Cake - More Of Cake
Purple Haze – Dion - Dion
The Trip - Kim Fowley - Mondo Hollywood / Kim Fowley's Phantom Jukebox Vol.1
Codine – Charlatans - Nuggets: Original Artyfacts From The First Psychedelic Era
At the Mountains of Madness - H.P. Lovecraft  - H.P. Lovecraft II
Ladies Of The Canyon - Joni Mitchell - Ladies Of The Canyon
Safe In My Garden - The Mamas & The Papas - All The Leaves Are Brown
Atlantis – Donovan - Troubadour: The Definitive Collection 1964-1976
Itchycoo Park - The Small Faces - The Autumn Stone
The Gnome - Pink Floyd - The Piper At The Gates Of Dawn
Lucy In The Sky With Diamonds - The Beatles - Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band
I Went To Sleep - The Beach Boys - Friends & 20/20
The Watch - Matthews' Southern Comfort -    Best Of Matthews Southern Comfort
White Light/ White Heat - The Velvet Underground - Lou Reed -Peel Slowly And See
Born To Run - Bruce Springsteen - Born To Run
Flying Away - John Fogerty - John Fogerty
Mother Of Earth - Gun Club - Miami
The Dark Is Rising - Mercury Rev
Dreamworld - Rilo Kiley - Under The Blacklight
Strange Religion - Mark Lanegan Band – Bubblegum
Daddy Needs A Drink - Drive-By Truckers - Brighter Than Creation's Dark
Sister Morphine - Marianne Faithfull - Hearing Is Believing: The Jack Nitzsche Story 1962-1979
Coming Down Again - The Rolling Stones - Goats Head Soup

04-04-08

EEN 'WISKUNDIG' LEVEN


william burroughs the job 2

Ik heb discipline nodig. Dat is altijd al het geval geweest. En nu met die verdomde depressie is dat nog meer het geval. In ‘The Job’ van William Burroughs las ik deze naar mijn aanvoelen enigszins ironische passage:

“You are now going to learn how to dress and undress. You may think you already know this. Chances are you don’t. You may have heard of the man mentioned in Lord Chesterfield’s letters who killed himself because he could not stand to dress and undress himself and wash and shave. It wasn’t the monotony of these operations that killed him. It was the fact that he was not performing them properly. Any action not properly performed becomes increasingly painful. He was not performing these simple actions properly because he was not there. He considered these actions unimportant so he was thinking about something else while performing them. If you are thinking about something else while you do something you won’t do it right. That is why you fumble with your shoes and socks. That is why you leave your shirt half-buttoned to look for your tie or cuff links. That is why you wander out into the hall with one shoe on to see if there is any mail. In dressing as in any other operation always complete a cycle of action.”

Ironisch of niet, ik kan er veel uit leren. Veel van mijn dagelijks gedrag lijkt op wat hierboven beschreven staat. Terwijl ik dit noteer zit ik bijvoorbeeld al te denken aan mijn radioprogramma, dat ik dat nog moet voorbereiden, en aan de boodschappen die ik straks moet doen. Ik verwacht een telefoontje. Ik moet me nog scheren. Het wordt tijd dat ik eens wat nieuwe hemden koop. En zo gaat dat de hele dag door. Mijn sokken liggen in een ladenkast in de badkamer, mijn t-shirts in mijn kleerkast in de slaapkamer. Dat is ’s morgens altijd een gedoe. Neem ik, nog half slapend, al een t-shirt uit de kleerkast of keer ik na mijn douche met mijn sokken en mijn onderbroek al aan naar de koude slaapkamer terug om er een geschikt t-shirt te kiezen? Ondertussen vraag ik me af of ik de knop van het koffiezetapparaat wel heb aangezet. Brood is er, dat weet ik. Er is altijd brood.
Wat mij niet meer lukt – en wat ik eigenlijk nooit goed heb gekund – is een goede volgorde aanhouden, en met mijn gedachten bij zelfs de allerkleinste daad blijven. Deze vorm van discipline en controle voor de kleine dingen heb je ook nodig voor belangrijker werk, zoals schrijven of muziek maken. Het komt me echter voor dat met het toenemen van de leeftijd het almaar moeilijker wordt om orde in je leven te brengen en bij alles wat je doet, zoals William Burroughs zegt, aanwezig te zijn. Voor mij is dat altijd al moeilijk geweest, omdat ik, of ik het nu wilde of niet, heel vaak afwezig was. Tijdens de lessen wiskunde, zeven uur per week, was ik er zelden bij. Mijnheer Pulaski zit weer te dromen, zei de dog dan. De dog was de naam die wij de leraar wiskunde gaven. Niemand wist waarom precies. Ik heb in die periode, toen ik wiskunde studeerde, drie jaar de tijd gehad om te leren erbij te zijn, me de formules eigen te maken, zodat ik ze niet altijd weer moest gaan opzoeken, maar dat heb ik niet gedaan. Ik zat te dagdromen, van mooie meisjes, van reizen naar Istanbul, of ik zat met een regel voor een gedicht in mijn hoofd. Het is mijn mening dat ik als ik bij de wiskundeles was gebleven nu een geordend en gedisciplineerd leven zou leiden, wat voor mijn schrijven veel voordelen zou hebben gehad. Het heeft echter geen zin daar nu nog om te treuren. Wellicht kan ik mijn toestand nog veranderen. Time changes everything, zingt Bill Monroe. Tijd verandert alles, ten goede en ten kwade.

01-04-08

DE PLECHTIGHEDEN EN HET DODE KIND


VIJVER


Ja, maar de plechtigheden en het dode kind? Het dode kind in de Vivier d’Oie, Diesdelle.

Vermeldde je de prijs van het bidprentje of liet je dat over aan de zorgeloze handen van Automatic Slim? Je hebt overigens zo van die verzamelaars die hun jeugd en daarbovenop hun hele mikmak verkopen. Wat ze wensen? Ze verlangen, mijn beste Alice. Ze verlangen luidop, met grove stemmen, of zoetgevooisd. Ze verkopen hun hele mikmak om over een stortvloed te heersen, een stortvloed en zijn angstige onderdanen. Niet voor een kroon, zelfs niet voor een Randall mes. Nee, louter voor het heersen, om in grote rouwzwarte letters in hun kranten het angstzweet te lezen.

De sprookjes zijn te gruwelijk voor hen, te pervers, te gevaarlijk. Die lagen op hun zolder, bij de bidprentjes en een foto van het dode kind in de Vivier d’Oie. Van de hand gedaan. Bon marché, le suivant! Eveneens schijnen zij onbeheerst te verlangen naar onwezenlijk zijn. Niets mag voor hen verborgen blijven. Een geheim is iets om te verklappen. In hun handen klappen hun knikkende disgenoten alsof ze vrolijk en eeuwig blijven bestaan. Ja, zo is het, lieve Alice. En dan zingen ze van wang dang doodle, all night long.


Foto: Martin Pulaski