07-01-08

VOETNOTEN BIJ VIJF MODERNE AUTEURS


Stendhal is, denk ik, van mening dat je in een ‘systeem’ – of noem het een orde - kunt functioneren ‘dat’ als zodanig belachelijk is en voorbijgestreefd, en dat je er tot op zekere hoogte rechtstreeks aan kunt meewerken, maar dat je er tegelijkertijd kunt toe bijdragen dat datzelfde ‘systeem’ nog sneller achterop raakt - en dat je met je vindingrijke taal en je observatievermogen een parallelle wereld kunt opbouwen, die bijna dezelfde is, maar net een klein beetje anders, dank zij de ironie en het inzicht. Iets waarvan latere generaties rijkelijk gebruik hebben gemaakt. Essentiële boeken van Stendhal zijn: Le rouge et le noir, La Chartreuse de Parme. De beste editie is die in de Pléiade-reeks, maar er zijn talloze andere degelijke en goedkopere uitgaven en geleidelijk aan begint de Nederlandstalige lezer enige interesse te tonen in Stendhals werk, zodat het nu ook mondjesmaat weer wordt vertaald. In sommige gevallen zelfs voor de eerste keer, zoals onlangs gebeurde met Lucien Leuwen (vorig jaar verschenen bij uitgeverij Atlas).

Walt Whitman
maakt keer op keer duidelijk dat alles begrijpelijk is én wonderlijk tegelijkertijd, de wereld van de mensen en de machines (technè), en de wereld van de natuur en de elementen, alle vormen van seksualiteit en liefde, het platteland en de stad, oorlog en vrede, dat we voor niets moeten terugschrikken, dat we het geheel in ons omdragen, de kosmos.
Essentiële boeken van Walt Whitman zijn: Leaves Of Grass en Specimen Days. Talloze en soms elkaar aanvullende edities. Whitman heeft meerdere versies van Leaves of Grass gepubliceerd. Tot aan zijn dood heeft hij aanvullingen bezorgd en ‘correcties’ aaangebracht.

André Breton
staat voor de bekoring van de droom, het spel met woorden en taal, het objectieve toeval, de verleiding en wreedheid van het sprookje en de magische krachten en magnetische velden in de wereld. Als je er goed over nadenkt zijn de sixties en de psychedelische leefwijze een onrechtstreeks gevolg van de woorden van Breton.
Essentiële boeken van André Breton zijn: Anthologie de l’humour noir (de inleidingen), uitgegeven bij Jean-Jacques Pauvert en naar mijn weten nooit in het Nederlands vertaald; Manifestes du surréalisme, uitgegeven bij Jean-Jacques Pauvert in 1962; Nadja, uitgegeven bij Gallimard in 1963. Er bestaat een mooie vertaling van Laurens Vancrevel maar je zal er wel op zoek moeten naar gaan; en L’amour fou, uitgegeven bij Gallimard in 1937.

 

Malcom Lowry beschrijft de positieve kracht van alcoholisme, het waarnemen van de wereld met een door alcohol verstoorde zintuiglijkheid. De magische wereld die Mexico heet. De ultieme eenzaamheid van de scheppende enkeling zonder god of gebod. Meerdere baanbrekende romans en films zijn hieruit voortgesproten. Welke films? Zoek het zelf maar uit.
Essentiële boeken van Malcolm Lowry: Under The Vulcano, 1947, Jonathan Cape. In het Nederlands uitgegeven als Onder de vulkaan in 1998 bij De bezige bij.

Jorge Luis Borges
heeft het heel vaak over de onbetrouwbaarheid van de geschiedenis en de verhalenvertellers en hoe mooi het is dat de verbeelding en de literatuur die onbetrouwbaarheid aanvullen of versterken. Borges’ eigen verhalen zijn de bewijsstukken voor deze hypothese.
Essentiële boeken van Jorge Luis Borges: er bestaat een uitstekende selectie uit het verzameld werk van de meester, Werken in vier delen, uitgegeven bij De bezige bij in 1998. De data van de uitgaven die ik opgeef zijn onbetrouwbaar.

Het gaat over de edities die ik hier naast me heb liggen in mijn oververhitte kamer.

Voetnoot: Kennelijk kan ik niet meer tellen. Ik gaf dit stuk oorspronkelijk de titel 'Voetnoten bij vier moderne auteurs. Vermoedelijk was ik Malcolm Lowry vergeten. (8-1-08)

Commentaren

fan ik heb net ontdekt dat ik een voetnotenfan ben.

Gepost door: Evy | 08-01-08

Reageren op dit commentaar

VOETNOTEN Ja voetnoten kunnen soms wel bekoren, maar ook irriteren. Ik houd het meest van de voetnoten van Nabokov, en dan vooral in Pale Fire. Marisha Pessl heeft daar duidelijk veel 'inspiratie' uit gehaald. Borges heeft ook leuke voetnoten. En om even onbescheiden te zijn: ik houd ook van mijn eigen voetnoten bij mijn tekst Anastasis (1976).

Gepost door: martin pulaski | 08-01-08

Reageren op dit commentaar

VOETNOTEN II OK.

Gepost door: Evy | 08-01-08

Reageren op dit commentaar

Voetnoten Commentaar strandt in uitzichtloos debat over voetnotenkrakers. Om beide partijen op een ander been te zetten, raad ik aan effe te tieftalen op uitlijn en daar naar het jongste gedicht te pendelene annex surfen, daar staat een voetnoot bij. Met de groeten van Stendhal, de baanbreker annex pionnier als het erom gaat een lange weg te beginnen doorheen de instellingen

Gepost door: marc tiefenthal | 09-01-08

Reageren op dit commentaar

breton Met Breton heb ik pas nog een gevecht gehad. Het is gelukkig goed afgelopen!
(nav zijn manifest vh suurealismeà

Gepost door: sodade | 09-01-08

Reageren op dit commentaar

gevecht ja, dat kan ik me voorstellen, een gevecht met Bréton. In zijn tijd werd er ook behoorlijk wat gevochten. En doordat hij zich als een paus opstelde waren en zijn er veel afvalligen. Toch vind ik de boeken die ik noem bijna noodzakelijke lectuur, in weerwil van het slechte karakter van Breton. Hij kon zeer goed schrijven, zij het moeilijk, en hij had zeer inspirerende ideeën.

Gepost door: martin pulaski | 09-01-08

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.