29-09-07

EEN MAN VAN BIJZONDERE EIGENSCHAPPEN

musil,s  fischer,karl corino,de man zonder eigenschappen

In Karl Corino’s ‘Musil-Een biografie’, een verbluffend werk, las ik een passage die ik de lezers van hoochiekoochie niet wil onthouden.

In 1913 gaf Robert Musil, toen 33, zijn baan als bibliothecaris in de Technische Hogeschool te Wenen op. Hij had er nauwelijks een boek aangeraakt, aangezien hij bijna voortdurend in ‘ziekteverlof’ was. Musil had al een tijdje het plan opgevat om te solliciteren voor een betrekking als redacteur bij de uitgeverij S. Fischer, in Berlijn, meer bepaald voor het toonaangevende literaire tijdschrift ‘Die Neue Rundschau’. Ondanks zijn status als auteur, vooral na het kritisch succes van ‘Die Verwirrungen des Zöglings Törless’ (in het Nederlands vertaald door Frank Diamand), werd hij niet zomaar meteen aangeworven. Een aantal werknemers van S. Fischer, waaronder Moritz Heiman, moest de sollicitant beoordelen. Het is een fragment uit diens beoordeling van Musils geestelijke fysionomie dat ik hier graag citeer:

 

“De heer Musil”, schrijft Heiman, “is zonder twijfel een man van bijzondere eigenschappen: ontwikkeld, rijk aan kennis, met een diep reikend en scherp verstand. Hoogst talentvol, en bovendien in sociaal opzicht intelligent en scherpzinnig.

Nochtans had ik – niet een bedenking, maar toch een ‘ter overweging’. Zijn talent, dat onbuigzaam is en hard als diamant, is toch ook taai en ontbeert productiviteit in eigenlijke zin, waar ik niet de kwantiteit van het geproduceerde onder versta, maar een typische, moeilijk te definiëren spanning. Geheel in overeenstemming daarmee is dat zijn natuur en zijn geest om zichzelf heen cirkelen, dat ze in al hun instincten exclusief zijn en dat ze slechts uit hoffelijkheid van hoogmoed afzien.”

De cursivering is van mij. Merkwaardig is immers de omschrijving ‘een man van bijzondere eigenschappen’, daar Musil niet veel later zijn levenswerk, De man zonder eigenschappen, zou aanvatten, wat zonder twijfel zeer veel autobiografische elementen bevat.

Commentaren

Eerlijk gezegd, van die beoordeling door Heiman begrijp ik niets. Lijkt me eerder een aansteller. Een man zonder eigenschappen. Dus daar heeft Musil de mosterd vandaan.

Gepost door: 2Herman | 29-09-07

Reageren op dit commentaar

hoffelijkheid Wellicht wel, een soort van salonintellectueel misschien? Maar 'uit hoffelijkheid van hoogmoed afzien', dat is wel een juiste beoordeling, geloof ik. Zonder die hoffelijkheid zou Robert misschien wel een pretentieus kereltje geweest zijn.

Gepost door: martin | 29-09-07

Reageren op dit commentaar

.. een heel mondvol, zou ik zo zeggen. Een mens zou bijna over de woorden struikelen.

Gepost door: Evy | 30-09-07

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.