25-06-07

SKALDEN, HASSELT: HOE BEDRIEGLIJK IS HET GEHEUGEN?


SKALDEN

‘Het opzettelijk geheugen’ schrijft Samuel Beckett in zijn studie over Marcel Proust, ‘heeft geen waarde als middel tot evocatie, en geeft ons een beeld dat even ver staat van het werkelijke beeld als de mythe van onze fantasie, of als de karikatuur van de werkelijkheid die door onze directe waarneming wordt verkregen. Over geen van beide bezitten we ook maar de geringste controle.’


Hoe bedrieglijk is het geheugen? Hoe weten wij of wat we ons herinneren strookt met hoe de werkelijkheid zich op het moment van het ‘herinnerde’ aan ons (en aan de andere aanwezigen) voordeed? Ik heb een slecht geheugen, aangetast als mijn hersencellen zijn door veroudering, alcohol, tabak (tot 1977) en geneesmiddelen. Ik heb een slecht geheugen maar ik ben geen leugenaar.

 

Nu is er die geschiedenis van Skalden, een uniek beatnikcafé in Hasselt – vergelijkbaar met de vroege Muze in Antwerpen - dat ik met enige regelmaat frequenteerde. In feite was het in de periode 1968-1969 de plek waar ik bij voorkeur mijn tijd doorbracht. Ik hield van de sfeer die er hing, van de andere bezoekers, beatniks, hippies, artiesten, muzikanten, anarchisten en filosofen. Het grote verschil met de cafés waar ik nu kom is dat er nauwelijks werd gedronken. Een bezoeker van de Skalden werd nooit gedwongen om te consumeren. Het ging niet om de winst maar om de ruimte. Het principe van gelijkgestemden die elkaar ontmoeten was ‘heilig’ (om een woord van Allen Ginsberg aan te halen). Verwante zielen die elkaar eindelijk zonder argwaan in de ogen kunnen kijken in een - voor de rest - grotendeels vijandige wereld. Van de oudere generatie begreep namelijk hoegenaamd niemand dat dit ‘werkschuw tuig’ (toen) niet geïnteresseerd was in geld noch bezit. De oudere generatie begreep niet dat er andere, nieuwere, betere tijden waren aangebroken.

 

Omdat ik in een internaat zat opgesloten kon ik niet zo vaak in de Skalden vertoeven als ik wel wilde. Dat zorgde ervoor dat ik een buitenstaander bleef in de ‘bruine kroeg’. Ik behoorde bijgevolg niet tot de ‘inner circle’. Ja, inderdaad, een ‘inner circle’ had je ook in zulke kroegen – en dat was al meteen het begin van het einde, de rotte plek in de appel van de provo’s, want waar een elite bestaat worden anderen uitgesloten. Ik sloot er waarschijnlijk om die reden, maar ook omdat ik een schuchtere aard heb, geen vriendschappen; ik kwam er met de vrienden die ik al had, Luc Verjans, Henry Janssen, Jan Depooter, Guy Bleus en ik leerde er mijn lief Monique, een mooi meisje uit Alken, kennen.

Nu reageert de vroegere uitbaatster van de Skalden, El (Elisabeth), met een vriendelijk commentaar op de foto hierboven, waarvan ik altijd heb gedacht, waarvan ik met zekerheid wist dat hij tijdens het Hasselts Carnaval van 1968 in haar café door een straatfotograaf werd gemaakt. Zij zegt in haar commentaar dat wij, mijn toenmalige vrienden, vriendinnen en ik, ons zeker niet in de Skalden bevonden. Die foto werd ergens anders gemaakt, zegt ze. Kan ik Els woorden in twijfel trekken? Zij is zo zeker van haar stuk. En het was haar café! Maar anderzijds was het daar waar we met ons groepje samen waren gekomen, verkleed en tegelijk niet verkleed. Nee, we waren helemaal niet verkleed, we waren gewoon onszelf, hadden onze buitenissigheid alleen wat geaccentueerd. Maar nu werden we voor een keer niet uitgejouwd, omdat het Carnaval was en de brave mensen die overal in gekke pakjes door de straten liepen dachten dat wij ook in gekke pakjes waren gehuld en net hetzelfde waren als zij. Ha, ha, lekker mis. Wij waren de anderen. Wij waren geen hypocrieten die ons gedurende 364 dagen in een burgerpak door het leven worstelden en ons één dag lang verkleedden als uitzinnige, stomdronken hansworsten.

Ik weet het niet, El. Ik heb je verhaal over de Skalden gelezen op je blog. Sommige gezichten heb ik herkend, vooral dat van Lode, die me af en toe meenam in zijn auto, gewoon voor een ritje, of me naar huis bracht. Je verhaal heeft me droef gemaakt. Zoveel van de mensen die je café bezochten zijn al gestorven! En waar zijn de anderen? Waar is iedereen? Wat gebeurt er met ons? Zijn wij allen  gedoemd om in het leven te mislukken? Is het een grote grap? Een Carnaval? Lijden we met z’n allen aan geheugenverlies en bevinden we ons helemaal ergens anders dan we denken?

Commentaren

weird... maar ik ben er vrijwel zeker van dat ik de Maroesj in het stuk over Skalden op de bloglink die in jouw post staat, ken.
Ja, ik ben er wel zeker van...
( verder: met heel veel nieuwsgierigheid lezen: de era van mijn oudere siblings, en de stad.... waar ik in woon!)

Gepost door: sodade | 25-06-07

Reageren op dit commentaar

hé, krijg ik toch nog gelijk... zie commentaar op "carnaval in Hasselt"
"het is zelfs de Skalden niet"
;-)

Gepost door: lonesome zorro | 26-06-07

Reageren op dit commentaar

Dat toen zo dwingend terug kan opduiken. En dat geheugen. De herinnering. Het wordt altijd terug ingevuld met stukjes nu.

Gepost door: ermanno | 26-06-07

Reageren op dit commentaar

Ja natuurlijk, de broers Verjans, ook nooit nog iets van gehoord of gezien.
Neeneenee, ik heb niet de indruk gewekt dat je zou liegen, dacht ik?
Een kleine vergissing en daar hoeft niemand verder last van te hebben
En die droefheid, Martin, zoals ik je reeds liet weten heb ik vele berichten, foto’s en overlijdensdata doorgezonden gekregen en heb nog niet zo lang geleden de portie verwerkt. Ach, de zon en het licht hier, maken het leven dragelijker.
De wereldproblemen ontrafelen is niet gezond, voor enkele van hen is het hun ondergang geworden, de overblijvers houden flink het hoofd boven water. Het zijn geen verliezers al hebben ze(toch degene waar ik contact mee heb )hun principes niet verloren.
Tja, en dan die “inner circle», je hebt zoveel mooie woorden, neen, zo was het niet .Ik ben gaan broderen met de gegevens die ik had van de mensen waar ik, inderdaad close mee was.
Mijn erg sociale aard laat geen selectie toe, nooit! Dat er maanden na de opening vreemde vogels de kroeg ontdekten die de spirit niet hadden, en liever luidruchtig de sfeer aantasten, daar was ik niet altijd mee akkoord, en liet dat weten ook.

Allé mon grand, we zijn nog met velen, dat bewijs jezelf als populaire blogger. Ik blijf je volgen. Salut

Gepost door: elisabeth | 26-06-07

Reageren op dit commentaar

never ending story Sodade, ik denk niet dat ik die Maroesj ken. Misschien heb wel ooit gezien of zelfs mee gepraat, maar ik kan het mij alvast niet herinneren. Zozo, jij woont dus in Hasselt. Ik zou er graag nog eens komen, het is geloof ik van '93 geleden.

Lonesome Zorro, het is nog altijd geen uitgemaakte zaak. Zou het geen achterkamertje van de Skalden kunnen zijn?

Ja, Ermanno, ons geheugen speelt soms bizarre spelletjes met ons bewustzijn.

Elisabeth, bedankt voor je lange reactie. Het is en blijft een vreemde geschiedenis. En nee, ik had niet het gevoel dat je mij als een leugenaar beschouwde. Maar het is vreemd als je zo rotsvast van iets overtuigd bent, en als dat dan niet blijkt te kloppen.
Met de mensen die op de foto staan heb ik geen contact meer, ook niet met Luc Verjans of Guy Bleus, aan hen kan ik het dusook niet vragen. Wellicht zijn zij het ook vergeten. Nochtans waren we nuchter. Misschien wel wat opgewonden gewoon van het feit daar te zijn in die tijd (waar we nooit meer terug kunnen keren).
Ik weet dat het Zuiden deugd doet, en zeker het licht daar. Daarom ga ik er ook vaak naartoe. Cadiz is een van mijn uitverkoren plekken, onder meer vanwege het licht. Verhuizen naar Spanje of Italië kan ik vooralsnog niet.
Je zult daar in Marseille wel een mooi leven hebben!
Geniet ervan.

Gepost door: martin | 27-06-07

Reageren op dit commentaar

nu wordt je "verkeerde foto" al gebruikt in een artikel over de Skalden... een vb van hoe misverstanden de wereld in komen... ;-)
zie http://blog.seniorennet.be/manfrevanherckenrode/

Gepost door: lonesome zorro | 02-07-07

Reageren op dit commentaar

skalden foto lonesome zorro, ik ben nog altijd niet overtuigd. waar is deze foto dan wel gemaakt?

Gepost door: martin | 02-07-07

Reageren op dit commentaar

Hier ben ik terug, kleiner dan ooit!
De beide skaldenverhalen zullen, zich misverstanden blijven berinneren, bekvechten op het blog.
Eer ik me oneindig ga schamen, wacht ik op een laatste bericht dat (misschien) uitsluitsel brengt.
Mijn en jou indrukken worden, naar ik vaststel, nauwkeurig gevolgd.
Raadselachtige mails in mijn box.
Vanmorgen, ver croissantje vers verhaal aangesneden.
Mail van mijn vriendin,” El ik denk dat die man gelijk heeft.Kijk eens goed naar die foto, rechts van voor zie je het merk van de jukebox, in het midden achter de schouw van de openhaard, rechts vanachter de piano, vlak voor de keukendeur. Links voor de cafékrukjes. Ik denk dus ook dat het wel degelijk de Skalden is”
En dat terwijl de zon schijnt.
Ik wil nog iemand bereiken die een oplossing vind over het Afrikaanse element rechts aan de muur. A l’instant la gloire est a toi !
Vlucht nu de stad in .

Gepost door: elisabeth | 03-07-07

Reageren op dit commentaar

never ending story? Ik citeer Elisabeth:

"Rechtzetting.

Mea culpa!
Ja, het wel de skalden . Het is toegelaten na dit voorval al mijn woorden ooit opgeschreven, in twijfel te trekken. Maar dat is té pijnlijk vooral omdat ik rechtvaardigheid hoog in het vaandel draag. 1000 fois excuses.
Mag ik toch even een verklaring geven voor mijn misstap. Ik heb meer gekeken naar de mensen, ze namen het grootste deel van het beeld in beslag. Van de open haard achterin, moest ik een andere foto opduiken van die tijd om vast te stellen dat het inderdaad gekalkte brikken waren die op jouw bewuste foto ook te zien zijn. Het meest hinderde mij die tekening (links ) waar ik nog geen uitleg voor heb. Maar dat is dan ook het enige.
Wat een afgang, zelfs mijn eigen kroeg niet herkennen!
Durf ik er nog aan toe voegen, dat ik altijd looza dronk, en niet rookte, heb dat niet nodig
I am a happy one!
Ik heb je blog oneer aangedaan et je l’assume. "

Gepost door: martin pulaski | 05-07-07

Reageren op dit commentaar

End of the story 2 juni rond middernacht schreef El in een van haar mails naar mij nog iets helemaal anders...
maar soit...
Hierbij verklaar ik dat de desbetreffende foto genomen is in de Skalden.
Iedereen tevreden en einde van het verhaal.

Gepost door: lonesome zorro | 05-07-07

Reageren op dit commentaar

skalden in mijn nostalgische bui terug denkend aan vervlogen tijden waar alles nog kon ,waar is de tijd van de skalden gebleven waar we ons lekker konden laten gaan achter op de oude zetels of boven op het verdiepje , samen met dikke roger (mok) , ivan ,de broers Engels , valentin ,jacky . wie kan me meer bezorgen over deze kroeg en tijd

Gepost door: paul | 18-01-09

Reageren op dit commentaar

NEE NEE DIT IS NIET DE SKALDEN, was er vaak genoeg, meer dan thuis in die jaren :D

Gepost door: Sonia | 23-04-09

Reageren op dit commentaar

skalden zoveel en zoveel Dit is wel de Skalden, of tenminste een afbeelding ervan. Case closed.

Gepost door: martin | 23-04-09

Reageren op dit commentaar

Ik heb nog steeds mijn twijfels, soit...wat is er eigenlijk gebeurd met Monique (het blonde meisje met bril midden bovenaan), ik kende haar, heb bij haar in de klas gezeten, was ooit ook samen met haar in een of andere disco (ofzoiets) in Alken.

Gepost door: Sonia | 10-05-09

Reageren op dit commentaar

monique/ skalden Sonia, ik zou ook graag weten wat er met Monique is gebeurd. Kort nadat deze foto werd gemaakt is ze mijn lief geworden (en vice versa). In 1969 is het uit geraakt. Ik ben toen in Brussel gaan wonen (om er te studeren). Ik ben heel nieuwsgierig naar wat ze nu doet en zo.

Gepost door: martin | 10-05-09

Reageren op dit commentaar

Ja, ik ook, daarom mijn vraag.
Ik herinner me dat haar achternaam Wintmolders was(mag je verwijderen ivm privacy ofzo, ik weet niet of namen vermelden geoorloofd is), dat ze ook nog een zus had die Annie heette en 1 of 2 jaar ouder was. Ik ben haar ook uit het oog verloren in die tijd ('69 denk ik), ik ben in 1969 ook uit Hasselt vertrokken, heb een andere studierichting gevolgd, zij (Monique dus) zat 1 jaar bij mij in de klas, het vroegere RIH, dat nu het KTA2 heet in de Vildersstraat.
Meer weet ik er ook niet van, sorry.

Gepost door: Sonia | 11-05-09

Reageren op dit commentaar

foto Sonia, mijn vriendin Monique uit Alken is wel degene die het meest links op de foto staat. Het blond meisje was haar zus, maar haar naam ben ik vergeten. Er staat een kleine foto van Monique en mij in Blankenberge - in de rechtermarge van deze blog. Dat geheugen toch!

Gepost door: martin | 11-05-09

Reageren op dit commentaar

Martin Hmmm ja inderdaad, dat geheugen toch, ik herkende de blonde meid met bril rechts, de zus van Monique (Wintmolders toch?), die heette dan Annie W. - en met háár heb ik dan in de klas gezeten (khad ze dan omgedraaid waarschijnlijk), Monique herkende ik niet meteen op't eerste zicht, maar nu dat ik haar beter bekijk ja, maar haar zus, de blonde dus, herkende ik meteen de 1ste X, komt omdat (en dat valt me nu pas op als ik naar foto's van mezelf kijk van die tijd) zij en ik nogal op elkaar leken toen, ook ik had lang blond haar (nog steeds trouwens), ik droeg ook een bril (nu niet meer), maar dan niet met de zijkanten ietsje omhoog, enfin soit, jij bent op zoek naar Monique, jammer genoeg heb ik van hen beiden ook nooit meer wat gehoord na '69. Ik hoop dat je zoektocht wat oplevert, ik heb gegoogled; niks gevonden.

Gepost door: Sonia | 11-05-09

Reageren op dit commentaar

Wat een tijd Of de foto echt is, never mind. Ik heb er wel gepuberd en achter de toog gestaan. Tot de rijkswacht mij is komen halen. Het was de tijd dat Jan Cabouter nog eigenaar was eind jaren 60'.

Gepost door: François | 10-10-09

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.