20-06-07

DROMEN VAN DE TUIN VAN DE FINZI-CONTINI

 

Finzi-Contini

Over reizen had ik het, onder meer. Over vluchten, verdwijnen. Ook nu, nadat ik een lange blik heb geworpen op het zinken dak en de blauwe hemel daarboven, denk ik aan reizen in het verschiet. Over minder dan een maand vertrek ik naar Berlijn. Ik houd van Berlijn. Ik denk dat die stad mij het dierbaarst is, nog dierbaarder dan New York, the city that never sleeps. Een rationele verklaring voor die aantrekkingskracht kan ik niet geven. Het is gewoon zo. Op de avond van 15 juli begeef ik mij naar een hotel in de buurt van de Oranienburgerstrasse om er mij in een soort van wellicht aangename eenzaamheid onder te dompelen. Ik zal alleen zijn, een week lang. Maar Berlijn trekt eenzame mensen aan en op die manier zal ik niet echt alleen zijn. En als ik me toch soms alleen zal voelen zal ik mij tot de engelen richten, op het bestaan waarvan Wim Wenders ons lang geleden heeft gewezen in Der Engel Über Berlin. Als ik verdwaal, wat heel goed mogelijk is, zullen zij me de weg wijzen. Het enige spijtige aan die zaak is dat het mannelijke engelen zijn. Ach, als het lot mij gunstig gezind is kruisen misschien wel enkele vrouwelijke engelen mijn pad. Of het kan ook zijn dat ze helemaal geen geslacht hebben, want ik vermoed dat de strijd nog altijd niet beslecht is.

Ik weet nog niet wat ik in Berlijn ga doen. Samen met Laura heb ik er alles al bezocht. Alles? Nee, dat is niet mogelijk. Streunerin, een Berlijnse, schreef me dat zoals elke mens elke stad op zijn minst twee gezichten heeft. Laten we er dan maar van uitgaan dat ik een tweede, derde, of vierde gezicht ga zoeken. Dat ik het aandachtig ga observeren. Mag ik hopen dat ook dat gezicht mij zal bevallen en inspireren?

In augustus maken we – dit keer samen - een nostalgische en literaire reis naar Noord-Italië. Eerst naar Triëste, de stad van Italo Svevo en waar diens vriend James Joyce een groot deel van Ulysses schreef. Vlakbij ligt het dorp Duino waar Rainer Maria Rilke in 1911 en 1912 logeerde bij de gravin Marie von Thurn und Taxis. Je kunt er in de omgeving, heb ik gelezen in Triëste autrement, een Rilke-wandeling maken langs het traject waar Rilke wandelde en nadacht over zijn meesterwerk, De Duineser Elegien. Tegenwoordig is Triëste de stad van Claudio Magris, de onvolprezen schrijven van onder meer Donau.

Van Triëste reizen we naar Ferrara, niet al te ver van Bologna. Ferrara is de stad van de Estes-familie, die ervoor zorgde dat het een van de allereerste renaissancesteden van Italië werd. Petrarca verbleef aan hun hof. Overigens zag ik enkele jaren geleden een mooie tentoonstelling over de Estes, in het Paleis voor Schone Kunsten hier in Brussel (Een bijzondere renaissance. Het hof van de Estes in Ferrara.) Ferrara is voor mij evenwel in de eerste plaats de stad van de meesterlijke schrijver en uitgever Giorgio Bassani. Zijn Ferrara-romans zijn in het Nederlands vertaald en uitgegeven in één deel. Het hoogtepunt is De tuin van de Finzi-Contini, een meeslepende roman over een rijke Joodse familie. Daar maakte Vittorio De Sica dan weer een meer dan behoorlijke film van met de de nu wat vergeten Dominique Sanda, een van de vamps van de jaren ’70. Hoewel die tuin van de Finzi-Contini verzonnen is ga ik hem in Ferrara toch bezoeken. Ik ben er zeker van dat ik hem zal vinden. En heel zeker zal ik eveneens het graf van Giorgio Bassani vinden.

Om onze reis af te sluiten gaan we drie dagen naar Venetië, de stad waar Laura ooit in een woeduitbarsting in mijn duim beet. Dat is dan het nostalgische deel van de trip. Venetië is voor mij minder een stad van schrijvers dan van filmregisseurs, hoewel Henry James er heeft gewoond en The Comfort Of Strangers van Ian McEwan zich er afspeelt. Venetië associeer ik heel sterk met Don’t Look Now van Nicholas Roeg, een film die al even luguber is als het boek van McEwan. Maar wel mooi. Met Julie Christie en Donald Sutherland. Bijna even mooi is natuurlijk Dood in Venetië van Luchino Visconti, maar uiteraard is dat gebaseerd op een klassiek verhaal van Thomas Mann.

Tot het zover is probeer ik niet de dagen te tellen. Elke dag geteld is een dag verloren. Je moet vind ik de dagen niet tellen maar ze leven. Anders heeft het leven geen zin.



Foto: uit de film Il giardino dei Finzi-Contini.

Commentaren

Kijk in Venetië toch maar eens uit of je 'Baron Corvo' niet tegen het lijft loopt. Mogelijk slechts een obscure restant ervan. Maar die restanten moeten toch te vinden zijn. In donkere hoekjes. Misschien is er wel een Frederick Rolfe Gay Pride café. Of een espresso Corvo. Gewoon pekzwart.

Gepost door: ermanno | 20-06-07

Reageren op dit commentaar

Baron Corvo (F.R. Rolfe) Je wijst me terecht, en je hebt gelijk. Venetië is inderdaad ook een stad van de decadentie. Het feit dat mijn geliefde net daar mijn duim bijna heeft afgebeten zegt al genoeg. Om nog maar te zwijgen van de straatrovers die er 's nachts, als we bedronken waren, op de loer lagen.
Ik denk dat dat aspect van 'Europa' Henry James ook wel aantrok.

Ja, ik zal eens rondkijken voor Baron Corvo, en meteen ook voor Hadrianus VII, en voor de vertaler Geerten Meijsing, alias Joyce & Co, maar die schijnt naar het Zuiden te zijn uitgeweken, meer bepaald naar Syracuse op Sicilië. Op de vlucht voor regen, schimmel en verrotting. En vooral voor depressie.

Gepost door: martin | 20-06-07

Reageren op dit commentaar

nostalgie... ligt in de herinnering aan een bijna afgebeten duim ;).
Neen, de manier waarop ik dat stukje las deed me een beetje lachen. Het was een komisch zicht (lezen is ALTIJD vergezeld van beeld, klank, geur..., zodoende).
Wat een prachtige vooruitzichten heb je. Berlijn ken ik niet, maar Italië is na dat Éne land het land waar ik het vaakst vertoefd heb voor vakantie, prachtige herinneringen. Zelfs aan Venetië. Tekeningen, maskers, allerlei maaksels die aan de Italiëbezoeken zijn ontsproten alhier, zijn talloos. Ik moet ze eens terug zoeken. Leuk dat je dat door je schrijven weer in m'n herinnering brengt.

Gepost door: sodade | 20-06-07

Reageren op dit commentaar

Ja dat klopt. Meijsing zit in Syracuse volgens het laatste bericht dat ik erover gelezen heb. Misschien zelfs met het mes op de keel.

Gepost door: ermanno | 21-06-07

Reageren op dit commentaar

schrikken Martin ik ben hier heel erg van geschrokken.
Niet van jouw vakantie, wel van 'elke dag geteld is een dag verloren'.
Maar misschien bekijk ik het gewoon anders. Natuurlijk tel ik de dagen niet zoals 1,2 et cetera, of aftellen doe ik ook niet. Misschien bekijk ik het verkeerd.
Och, het is niet zo erg. Belangrijk wél, vind ik.
Geniet alvast van je vakanties. Of toch al van de voorbereidingen ervan.

Gepost door: Evy | 21-06-07

Reageren op dit commentaar

dagen tellen Ik wil elke dag, elke minuut intens leven. Wat uiteraard niet lukt.
Het leven is het hele leven, en niet die bepaalde periode(s) waar je zo naar kunt uitkijken dat je vergeet te leven op het ogenblik zelf. Kruisjes op je kalender zetten, dat is toch te gek - weer een dag doorgehaald, weer een dag opgebruikt, zoals benzine of margarine.

Ik geloof ook niet in een zuiver wiskundige benadering van het leven. Een dag kan weken duren, en een jaar enkele seconden. Dat is toch allemaal erg relatief. Mijn kinderjaren hebben een eeuwigheid geduurd, nu is een jaar niet veel meer dan één aflevering van een soap.
Je kent toch ook de uitdrukking: Je dagen zijn geteld. Die komt nogal eens in westerns voor. Your days are numbered. Ik hoop echt dat mijn dagen nog lang niet geteld zijn.

Gepost door: martin | 21-06-07

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.