18-04-07

EEUWIGE TERUGKEER


éternel retour

Ik wil toch nog even terugkomen op de Oeroboros en de vicieuze cirkel. In de Wikipedia las ik dat vicieuze cirkel niet noodzakelijk een negatieve betekenis heeft. De term is afgeleid, zo staat er, van het Latijnse circulus viciosus, waarbij viciosus ‘wederkerig’ betekent. Het ene leidt tot het andere waarbij het andere weer tot het ene leidt. De verwarring ontstaat doordat ‘vicieus’ ook een afleiding kan zijn van het Latijnse vitiosus, ‘schadelijk’. Als gevolg van deze verwarring wordt de term tegenwoordig meestal wel als negatief opgevat. Aldus de Wikipedia. De Vicious Circle van Lou Reed is duidelijk een negatieve constructie, de eeuwige terugkeer van Nietzsche niet.

In ‘Het boek van de denkbeeldige wezens’ schrijf Borges over de Uroboros (zijn spelling) onder meer het volgende:

“Heraclitus had gezegd dat bij een cirkelomtrek het begin en het einde hetzelfde punt zijn. Op een Griekse amulet uit de derde eeuw die in het British Museum wordt bewaard, staat een afbeelding waardoor die oneindigheid beter voor ons wordt geïllustreerd: de slang die in zijn eigen staart bijt, of zoals Martinez Estrada het fraai zegt ‘die bij het eind van zijn staart begint’. Uroboros (hij die zijn staart verslindt) is de technische naam van dit monster die later door de alchimisten werd verspreid.”

De illustratie hierboven is een kopie van pagina’s 54 en 55 uit mijn exemplaar van Pierre Klossowki’s ‘Nietzsche et le cercle vicieux’. Ik lees daar nu het volgende:
Or, à partir de l’expérience de l’Eternel Retour, qui s’énonce en tant qu’une rupture de l’irréversible une fois pour toutes, se développe aussi une version nouvelle de la fatalité: celle du Cercle vicieux qui, précisément, supprime le but et le sens, le commencement et la fin se trouvant toujours confondus l’un dans l’autre.” Ook hier bijt de slang weer in zijn eigen staart.
De Britse filosoof Roger Scruton, die wat op Brian Jones lijkt, hoorde ik op televisie ooit beweren dat de zeventig jaar die je krijgt – in de veronderstelling dat je zeventig wordt – volledig de jouwe zijn. Ze zijn voor alle eeuwigheid van jou. In zekere zin is die gedachte zeer verwant aan de eeuwige terugkeer van Nietzsche, en zo zijn we terug bij de circulus viciosus en bij het begin dat tevens het einde is. Voorlopig toch.

Commentaren

.. Anders. Denk ik.
En terug (o ja) naar Whitman. Elke bladzijde van Leaves of Grass? De verbanden met Niezsche? Etcetera?
Elk woord, elke zin, elke Letter, elk boek, elke mens, elke gedachte, àlles; als kern?
Dit zal moeten wachten. Voor mij toch.

Gepost door: Evy | 18-04-07

Reageren op dit commentaar

e.a. Whitman en andere.

Gepost door: Evy | 19-04-07

Reageren op dit commentaar

Slangmens De alchemie in dit alles maakt ons tot slangmens. De eeuwige terugkeer van hetzelfde kan een hel zijn maar ook een lot, het is geen bevrijding. Het is fataal, we leggen ons er best bij neer en bijten dan maar... Nee, de alchemie in dit alles zou ons eerder kunnen bevrijden.

Gepost door: marc tiefenthal | 20-04-07

Reageren op dit commentaar

goudblommeke Marc, het is een lot, je hebt gelijk. Heeft Nietzsche dat lot niet omhelsd, zoals hij met een paard deed in de straten van Turijn?

Zullen we samen nog eens wat goud maken? Maar in het goudblommeke kan dat helaas niet meer: definitief gesloten. Maar dat wist je al.

Gepost door: martin | 20-04-07

Reageren op dit commentaar

Goudblommeke weer open Heren, Dames, sta me toe u te melden dat vanaf vorig weekend (15-16/9/2007) het culturele - literaire cafe het Goudblommeke in Papier weer open is gegaan. 6/7d van 11 - 23u of later :-)

Ge kunt er weer uw gemoed gaan bedrinken in de sfeer van de surrealisten en cobra's van de vorige eeuw.

Gepost door: Arnout | 17-09-07

Reageren op dit commentaar

goudblommeke Arnout, dat is nog eens goed nieuws.

Gepost door: martin | 17-09-07

Reageren op dit commentaar

het verbaast me niet dat een gebrekkige etymologie of een of andere misvatting tot een verkeerde invulling van een heel begrip leidt. (kijk maar naar de 'gehoornde mozes').
Wel interessant er hier weer eentje aangekaart te zien.

Gepost door: sodade | 17-09-07

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.