22-02-07

DE HUMANISTISCHE TUIN BLIJFT ONVOLTOOID


Bij het doorbladeren van Tzvetan Todorovs ‘De onvoltooide tuin’ heb ik nog twee voortreffelijke ‘tuinteksten’ aangetroffen:

“Aan het humanistische streven kan nooit een einde komen. Het wijst het ideaal af van een paradijs op aarde waarbij de definitieve orde tot stand zou worden gebracht. Het beschouwt de mensen in hun reële onvolmaaktheid en denkt niet dat die stand van zaken kan veranderen; het aanvaardt, met Montaigne, de gedachte dat hun tuin voor altijd onvoltooid zal blijven.”

“God is ons niets verschuldigd; noch de Voorzienigheid, noch de natuur. Het menselijk geluk is altijd voorlopig. Toch kunnen we boven elk ander koninkrijk de voorkeur geven aan de onvoltooide tuin van de mens, niet als een noodoplossing maar omdat die tuin ons in staat stelt waarlijk te leven.”

Tzvetan Todorov, De onvoltooide tuin – Het humanistische denken in Frankrijk.

Commentaren

Die Todorov bijvoorbeeld heeft een paar klassiekers gelezen: Montaigne en - ja alweer - Voltaire. We blijven op die manier mijmeren in onze tuin. Mais il faut le cultiver, en sommigen zeggen: en secret. (Heb op tieftalen muziek gezet, met clip. O, kom er eens kijken..)

Gepost door: marc tiefenthal | 23-02-07

Reageren op dit commentaar

todorov en montaigne Marc, die tuin heeft Todorov bij Montaigne gehaald, niet bij Voltaire (voor een keer). Zet ik nu het puntje op de i?

Gepost door: martin | 23-02-07

Reageren op dit commentaar

Een nuchter mens in de tuin Die Todorov lijkt me nu eens een nuchter mens met een goed zicht op de werkelijkheid.
Moesten we in een aards paradijs leven, dan bood het leven geen enkele uitdaging aan; de mens zou een voorgeprogrammeerde robot zijn zonder zwakte, vrije wil of kennis van het kwaad; de robotmens zou enkel defect kunnen raken.
Toch vind ik de ontkenning van het goddelijk heilsplan met zicht op de stad van God aan het einde der tijden (zie Boek Openbaring) geen goede zaak.
Het is toch deze hoop op dit transcendent paradijs, waarin het kwade definitief zal overwonnen zijn, dat de mens de moed en de kracht geeft om zijn tuin te bewerken.
Zonder deze hoop lijkt alles snel zinloos en tevergeefs. En dan zijn er maar twee uitwegen: een cynische berusting of een gewelddadige revolutie om weer te trachten dat paradijs op aarde te scheppen.
Is het niet met het vertrouwen in deze hoop dat iemand helemaal alleen zijn tuin kan bewerken zonder angst of woede.
Als voorbeeld zou ik het christelijke martelaarschap in het Romeinse Rijk tot aan keizer Constantijn, die het Christendom erkende en een einde maakte aan de vervolgingen, willen aanhalen. Men vluchtte niet en men bood geen weerstand en ging met vreugde op het gelaat de dood in.
Op het eerste zicht een dwaasheid. En toch werd het Christendom razend populair en was het niet te stuiten.
De theologie van de overwinning werd het genoemd. Men won zonder te vechten.
Na Constantijn werd het christendom de officiële staatsreligie en daarmee begon uiteraard een ander verhaal dat niet altijd even mooi was, vooral tijdens de Middeleeuwen.

Gepost door: Theorix | 23-02-07

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.