21-07-06

OVER EEN DICHTER EN ZIJN TOREN

holderlin,toren,materiaal,tubingen,hitte,pijn,artaud,reizen,kleist,kester freriks,lezen,poezie,rilke,waanzin

De tekst hieronder beschouw ik niet als ‘poëzie’. Het is een lectuur van nagelaten fragmenten van Friedrich Hölderlin. Meer bepaald van de derde versie van het gedicht Mnemosyne. Ik zou dit hölderlinmateriaal willen noemen, zoals er ook medeamateriaal bestaat. Ik heb me in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw intensief bezig gehouden met Hölderlin, maar ook met Kleist, Artaud en Rilke. Tussen alle documenten die toen zijn ontstaan zal nog wel wat waardevols zitten. Het zou digitaal moeten worden omgezet, maar ik heb daar geen tijd voor, en ik wil evenmin geconfronteerd worden met dat verre verleden. 


Ik las in die dagen veel over het werk van Hölderlin, ook wel wat over zijn leven. Heideggers Erlauterungen Zu Hölderlins Dichtung, Peter Szondi’s Hölderlin-Studien, uit 1967, Jean Laplanches Hölderlin et la question du père, M.B. Benns Hölderlin and Pindar, het Hölderlinstuk van Peter Weiss, interessante essays van Georg Lukacs, Klaus Pezold, Martin Walser en Pierre Bertaux, en, ook interessant vanuit een linguïstische hoek, Roman Jakobsons studie getiteld Hölderlin. Klee. Brecht. Ik hield veel, herinner ik me, van Pierre Jean Jouves Poèmes de la folie de Hölderlin,waarin tevens fragmenten uit dagboeken en brieven van Bettina Von Arnim en Wilheml Waiblinger waren opgenomen.

Hölderlin was een dichter met wie ik me om een mij nu niet meer zo duidelijke reden nogal verwant voelde. Ik denk dat de ontroostbaarheid er een rol in speelde; zijn eenzame strijd tegen de tijdgenoten, om boven de idyllische romantiek uit te stijgen en iets nieuws en blijvends te stichten – en meer nog de miskenning en minachting die hem ten deel vielen, onder meer van Goethe en Schiller, de grote Duitse helden.

In 1980 verbleven Laura en ik een week in Tübingen, waar ik de hele tijd echt gelukkig was. We bezochten er de Hölderlin-toren, aan de Neckar, de rivier waar Hölderlin met zoveel liefde over schreef. Hölderlin verbleef in de toren gedurende de tweede, ‘donkere’ helft van zijn leven (van 1807 tot aan zijn dood op 7 juni 1843). We stonden natuurlijk, terwijl het zacht regende, aan het graf van de dichter en voeren met een bootje op de rivier, zoals de dichter wellicht zelf ook had gedaan. De toren die in Tübingen staat is niet meer de echte. Hij is in 1875 afgebrand. Nadien werd de toren en het aanpalende huis weer opgebouwd. Nu is het een literair-toeristische attractie. Kester Freriks heeft een vrij mooie roman geschreven, getiteld Hölderlins toren.

Het is alweer zo heet en ik heb nog altijd pijn, vooral aan de linkerkaak. Ik kan zeer moeilijk kauwen. De dokter veronderstelt dat ik te hard gegild heb, waardoor mijn kaakgewricht ontwricht is. Ik weet het niet. Het sleept wel lang aan. Die gekneusde ribben en die blauwe plekken, daar valt wel mee te leven. Maar die kaak… Ik bijt zo graag, vooral in de zachte hals van een vrouw.

Commentaren

hé martin gelukkig zijn met Laura en Hölderlin aan je zijde... ben blij voor jou martin omdat ik de echtheid in je woorden voel.
oei martin, ik had die overval op jou blijkbaar een beetje licht ingeschat, jij werd dus serieus toegetakeld?

dat het je gauw weer beter mag gaan, loretta

Gepost door: loretta | 22-07-06

Reageren op dit commentaar

dank dank je loretta, voor je medeleven, voor je emptathie... ja, serieus toegetakeld... het is natuurlijk relatief. ik leef nog. ik had dood kunnen zijn. maar ik heb nog altijd pijn, vooral in de nek en de kaak, en de ribben, maar de ribben kunnen tegen een stootje. ik neem nu ontstekingsremmers om toch naar italië te kunnen vertrekken en daar de brusselse ellende te kunnen vergeten.
ja 'laura' is mijn steun en toeverlaat - in goede en in slechte dagen, of hoe staat het in het trouwboekje? - maar hölderlin is een oude gezel, zijn woorden hebben me vaak laten horen hoe het niet moest, wat echt was en wat vals klonk. het was een strenge meester, ik heb hem vaak de rug toegekeerd.

Gepost door: martin | 22-07-06

Reageren op dit commentaar

likje Martin, oké, je kan nog niet bijten in die wang van je geliefde, maar heb je al eens geprobeerd om gewoon te likken, niet te hevig, gewoon op zijn likjes, dat moet toch lukken... sterkte jong, bijt je niet overal in vast hé.

avec sympa,
Marlon.

Gepost door: marlon | 23-07-06

Reageren op dit commentaar

;-) dag martin, heb hier alweer wat bijgeleerd voor mijn volgend bezoek aan de stadsbibliotheek. Ja, gevestigde namen maken meestal het goede weer, soms wel eens ten nadele van gelijkwaardigen.
Ik voel ook een beetje die ontroostbaarheid uit jouw pen.
Mogen onze troostende woorden en welgemeende wensen voor een spoeidig herstel je aangenaam wezen.
NB zou toch eens foto's laten nemen van die ontwrichte kaak hoor.
Koester je in het mooie, zachte die jouw ogen strelen en je handen raken....
welgemeend,
Iris

Gepost door: Iris | 23-07-06

Reageren op dit commentaar

.. waarom heb je hem vaak de rug toegekeerd?

Gepost door: Evy | 24-07-06

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.