29-05-06

THUISKOMST

                                                                                                                                                          

agnes, johny and corine in cap gris nez, france


In een al wat oudere tekst van mijn oude en goede vriend Johny Lenaerts (op de website http://www.yabasta.be/), las ik over de afname van de communicatie, van de ontmoeting. Wij zouden met zijn allen veel te veel televisie kijken en ons gezellig opsluiten in onze woonkamers, lekker bij de flikkerende beelden van soaps en reality shows. Cocooning, heet dat. Er zouden mede daardoor veel te weinig ontmoetingsplaatsen zijn. Dat zal wel waar zijn, maar geldt ongetwijfeld niet voor iedereen. Een eerste opmerking die ik daarbij wil plaatsen is dat afzondering vaak onder dwang gebeurt. Innerlijke dwang, sociale dwang, psychologische dwang, enzovoort. Ik zit veel thuis omdat ik niet anders kan. Buiten is heel vaak nergens. Ontmoetingsplaatsen zijn er in overvloed. Brussel, Gent en Antwerpen krioelen van de cafés, waar je vaak lang moet wachten op een ‘vrije’ stoel. Mogelijkheid tot ontmoeting is er zeker wel voldoende. Maar welke projecten hebben al die mensen die elkaar ontmoeten? Ik weet het niet. Ik voel me onder hen niet thuis. Of zoals Bob Dylan zei: ‘a house is not a home’. Als ik me in een ‘ontmoetingsplaats’ bevind, met name in een café, kan ik twee dingen doen: ofwel me bedrinken (en na verloop van tijd gaan denken dat ik een soort van Malcolm Lowry ben, of Guy Debord), ofwel me niet bedrinken en zo spoedig mogelijk weer naar huis gaan. Als ik niet drink in een café ben ik er alleen. Als ik wel drink ben ik ook alleen maar leef ik even in de illusie dat er diepe contacten zijn met verwante zielen.

Thuis echter is er de zelfwerkzaamheid, de communicatie via nieuwe sociale groepen (zoals die van de bloggers, en ook wel die van flickr); thuis luister je naar muziek, je bespeelt een instrument, zingt als je er zin in hebt, drinkt of drinkt niet, thuis kijk je naar films, niet zomaar naar het eerste het beste shitprogramma op het eerste het beste shitkanaal. Daarom denk ik dat het onderscheid tussen ‘binnen’ en ‘buiten’ nogal artificieel is. Ik weet dat de dialoog noodzakelijk is en dat je alleen jezelf kunt zijn (of worden) door communicatie met de anderen. Maar er worden voortdurend andere, nieuwe vormen van ontmoeting bedacht. Ik denk dat op die manier het kapitalisme zichzelf ondermijnt. Natuurlijk moeten wij niet passief zitten toekijken op die nieuwe vormen, maar moeten wij ze ons toe-eigenen. Ik neem aan dat we daar volop mee bezig zijn, thuis en op andere plaatsen. Het heeft geen zin het ene tegenover het andere te plaatsen. Thuis zijn, thuis komen, is fundamenteel voor de menselijke existentie. Johny Lenaerts verwijst in zijn artikel naar Leopold Flam, van wie we beiden heel veel hebben geleerd. Ik wil dat ook graag even doen in dit verband: Leopold Flam had het namelijk vaak over ‘het huis van de wereld’. Zonder een thuis kan de wereld onmogelijk ons huis zijn. We voelen ons dan vreemden op deze planeet. De eenzame Johnny Guitar, die zegt: ‘I’m a stranger here myself’. We vluchten dan weg in de religie van Born Again Christians en andere sekten en zingen (gemeend) liederen in de trant van ‘this world is not my home’ of we zoeken ons (on)heil in het nihilisme van Baudelaire (die overigens meestal in hotelkamers woonde) met zijn ‘anywhere out of the world.’ Het belangrijkste is dat iedereen naar huis gaat, en weet dat hij thuiskomt. Dat geldt nog het meest van al voor alle soldaten die nu ergens oorlog voeren zonder goed te weten waarom, zonder een doel voor ogen. All the soldiers must go home.

Foto: Martin Pulaski, met mijn vrienden in Cap Griz Nez

Commentaren

onrust onrust, martin, het zenuwend gevoel ter hoogte van de maag dat mij de wereld instuurt. het gevoel dat ik niet leef als ik stil thuis zit, het stuurt me steeds opnieuw de straat op. soms ben ik het moe. zoals nu.
lieve groet.

Gepost door: marc | 29-05-06

Reageren op dit commentaar

thuis Je zet me aan het denken.
Mijlenver weg.
Thuis en thuis. Thuiskomen en thuiskomen. Wegzijn en toch thuis zijn.
Marc's onrust, dat gevoel.
De zekerheid van een 'thuis' die de meesten onder ons kennen.
Ik denk ook dat de soldaten naar huis moeten.

Gepost door: evy | 29-05-06

Reageren op dit commentaar

Cocooning beste martin, aan de inhoud van woorden wordt door ieder van ons een andere betekenis gegeven. Zoals jij cocooning ervaart, benader ik die anders en wordt cocoonig bij ons beleefd zonder TV-soaps, maar als gezellig onderonsje met gelijkgestemden of ook wel met ons innerlijke-zelf in gezelschap van een goed boek of muziek.
Gezelligheid opzoeken buitenshuis hoeft zeker niet enkel op café gaan te betekenen. Alleen al het gezamenlijk stilzwijgen bij een tentoonstelling, in een museum, een literair gebeuren, een concert e.d. kan verbondenheid oproepen waarvan men achteraf, thuis in een sfeer van cocooning kan nagenieten.
Wie zich echter teveel op zichzelf gaat focussen, ontloopt de kans op interessante sociale contacten.
Sorry hoor, zelfs het bloggen is en blijft een virtueel gebeuren, waarin enkel woorden kunnen verwarmen maar die zelfs de simpele gloed van een adem, van de lichaamstaal, niet kan weergeven.
Je kunt wel schrijven dat je een lach toestuurt, toch zegt zelfs een stilzwijgende lichaamstaal van een stralende glimlach, fonkelende ogen, zelfs een opgetrokken schouder duizend maal meer dan geschreven woorden.
Vind ik althans,
hartelijke groet en denk er een vrolijke lach bij :-) van mij
Iris

Gepost door: Iris | 29-05-06

Reageren op dit commentaar

thuis en in de wereld @iris: ik vrees dat je niet gelezen hebt wat er staat, ofwel drukte ik me onduidelijk uit. het eerste deel is de lectuur van een artikel en staat in de zou-vorm. Ik zeg nergens dat thuis samen zijn met je vrienden of naar muziek luisteren enzoverder verkeerd is, integendeel. Ik schrijf dat het geen zin heeft het ene tegenover het andere te plaatsen. (Het binnen tegenover het buiten, bijvoorbeeld). Ik schrijf dat er nieuwe manieren van elkaar ontmoeten worden uitgevonden, manieren die ik niet afwijs. Als voorbeeld geef ik de cyberwereld. Maar natuurlijk sluit ik de tentoonstellingsruimte enz. niet uit. Ik ben verder ook niet van mening dat we elkaar niet fysiek moeten ontmoeten. Juist wel. Alle lust wil diepe, diepe eeuwigheid, om Nietzsche's bekendste uitspraak te citeren. En de lust is die van de geest en het lichaam, één. Ik schreef ook dat de dialoog met de anderen noodzakelijk is. Dialoog kan op veel manieren. Het lichaam ja, en de lichaamstaal, dat is belangrijk. Maar 'lichaam' is ook een woord. Wat betekent het lichaam zonder de taal?
@evy, inderdaad, de soldaten moeten naar huis. zodat ze als ze zin hebben de stad in kunnen en van het leven genieten.
@marco: ik ken die onrust heel goed, marco. het verlangen om in de straten te verdwalen, om één te worden met de anderen. maar het éénworden is meestal van zeer korte duur, en daarna volgt nogal eens ontgoocheling, of een kater, letterlijk of figuurlijk. toch denk ik dat het gezond is om aan die onrust tegemoet te komen.
geloof me, ik houd geen vurig pleidooi voor een leven voor de televisie of het computerscherm. ik denk dat het tijd wordt dat we eens een glas gaan drinken in een tof café!

Gepost door: martin | 29-05-06

Reageren op dit commentaar

OF.... hoe wij zo onze eigen interpretatie geven aan hetgeen we lezen.
Sorry, martin, als je je door mij onbegrepen voelt of als ik niet gelezen heb wat er staat. So what, het houdt de communicatie staande en het bewijst dat woorden zonder bijhorende lichaamstaal een eigen leven leiden.
Iris

Gepost door: Iris | 29-05-06

Reageren op dit commentaar

eens inderdaad, en dat we het zeker niet over allles eens moeten zijn. dat zou pas erg zijn.

Gepost door: martin | 29-05-06

Reageren op dit commentaar

.. iedereen weet wat ik vind over het ontbreken van ogen, en van lichaamstaal.
Dus ik wacht af, of er van die pint iets komt, of niet. Ik ben benieuwd.
Ik lees het wel.

Gepost door: evy | 30-05-06

Reageren op dit commentaar

pint enzoverder @evy: ik weet niet of iedereen dat weet. en die pint, voor mij is dat een zekerheid. eerst hebben we wat zon nodig.

Gepost door: martin | 01-06-06

Reageren op dit commentaar

De commentaren zijn gesloten.