31-01-06

HERINNERING AAN DOUG SAHM


Een beeld van een herinnering. Het beeld is de herinnering. De onophoudelijke strijd tegen het vergeten. In memory of wasted days and wasted nights. Doug Sahm in Hof Ter Lo. Een levende jukebox met een ziel. Jos en Leo en ik waren daar toen. Ik viel op m'n rug met drie glazen bier.

muziek,hof ter lo,antwerpen,herinnering,pop,doug sahm,foto,dak,jos d,leo,laura,jukebox

Op het dak haar rode benen onder het blauw van de hemel. Die zie je niet op de foto, die hemel. Ik zie hem wel. Nu, in de vuile donkere lucht. Nu in de miserie van de slechtere tijden. Ik postte dit gisteren al, maar de techniek liet het afweten. Wat hier stond was niet wat ik wilde zeggen. Wat wil ik zeggen? Wat wil ik betekenen?

30-01-06

ALCHIMIE VAN DE WANHOPIGE LIEFDE


Geen bloem op de wereld maakt
van mij een beter mens, mijn lief.
Zelfs niet de oriëntaalse papaver
die ik me verbeeld tussen het klaver.

Het woord dat mij geluk brengt
wordt niet uitgesproken onder de zon.
Het stomme dat ik het schrappen bespaar
lijkt er zelfs van verre niet op.

Maar wat verwacht ik van jou?
Dat je huid van de rupsen afstamt
en ook wil ik drinken uit je mond.
Mijn dorst is die van een matroos.

Dat je in mij meedanst door het dorp,
de verloren zoon, met zakken vol goud
en ogen door Venus aangetast -
als ik weer op mijn eigen bodem spuw.

23:38 Gepost in Gedicht | Permalink | Commentaren (5) | Tags: gedicht, dorst, liefde |  Facebook

LULU OP DE BRUG


Voor Paul Auster

Loulou staat op de brug en kijkt
naar de blauwe rivier. Stil liggen
daar schepen met meeuwen erboven.

Ik zit in de kamer, loop geen gevaar.
Niets te betekenen, denk ik: in mijn hoofd
maakt een clown kleine gebaren.

Loulou wilde naar buiten. Ver weg
van barre verblijven waarin mijn adem
zich op de wanden vereeuwigt.

Zij wil meer nog geheim worden.
In het donker houd ik geheimen niet vol:
zo koud ben ik nu eenmaal niet.

Loulou’s blik verandert gedurig.
Het water voegt haar dromen toe
aan de dromen van verdronkenen.

28-01-06

HEIMWEE EN WELBEHAGEN (HERINNERINGEN)


donau 2


Ik herinner me een treinrit van Boedapest naar Esztergom, het stadje met zijn imposante kathedraal.

Ook in Hongarije zijn er schippers. Ik zie hun schepen in alle rust aangemeerd liggen in een kleine haven aan de Donau, even buiten Boedapest.
Een vreemd gevoel overvalt met. Alsof je ergens anders bent en tegelijk thuis. Heimwee gaat vaak hand in hand met een gevoel van welbehagen.

In Praag zag ik vanop de burcht Hradcany voor me de oude, donkere en toch glanzende stad en links van me in de verte tientallen uniforme flatgebouwen die leken te behoren tot een andere wereld, die nog in aantocht was. Een abstract communisme. Of een toekomst die alweer voorbij is. Je werd op één ogenblik doordrongen door twee elkaar vreemde, elkaar volstrekt tegensprekende werelden. Een tijdlang verloor ik elk realiteitsbesef en was er een nooit eerder ervaren angst over mij, een filosofische angst, zou ik het willen noemen.

26-01-06

DU NOUVEAU!


IDUCASSE


Denk je dat er nog woorden overblijven voor iets nieuws, iets wat de wereld versteld zou doen staan, op de manier waarop bijvoorbeeld Les Chants de Maldoror van Lautréamont dat moet hebben gedaan in de 19de eeuw? Dat is een vraag die me altijd heeft beziggehouden, en mij niet alleen natuurlijk. De vraag en misschien zelfs de antwoorden liggen voor de hand, maar het is nodig om af en toe bij iets stil te staan, en wellicht vooral bij iets dat voor de hand ligt.

24-01-06

WILSON PICKETT : ER IS NOG ALTIJD ZIJN LIED

zelfportret,foto,wilson pickett,pop,popcultuur

Zelfportret met Wilson Picket's Hey Jude


Werken en werken, maar niet gek worden en ook niet gevaarlijk. Er blijft de troost van muziek. Al is de zanger dood, er is nog altijd zijn lied. Zijn stem. De liefde voor de wereld in de vergetelheid van het zijn. Ik ben nu alleen, maar toch ook bij jou, die ik wil redden. (Mezelf wel behoeden voor sentimentaliteit.)

ALL WORK AND NO PLAY


ADAM EN EVA 2


All work and no play makes Jack a dull boy. All play and no work makes Jack a mere toy.

22-01-06

VIJFENZEVENTIG MINUTEN EENZAAMHEID


Een meisje op de bank tegenover me leest Marquez. Ik bekijk haar even en dan dwalen mijn gedachten af naar de vrouwen van de wereld. Alle vrouwen die ik heb liefgehad en alle vrouwen die ik niet heb liefgehad. De vrouwen van wier bestaan ik niet weet en de vrouwen die niet weten van mijn bestaan. Mijn gedachten gaan naar de geliefde waarin een vijand schuilt. Een vijand begeer ik niet, ook al ken ik hem van binnen en van buiten. Hoe verdrijf ik hem? Een duivel uitdrijven is kinderspel in vergelijking. Maar bestaat een duivel? En bestaat een vijand in een geliefde?

Ik zie het meisje lezen, dan richt mijn blik zich binnenwaarts. Ik zeg geen woord.Ik kan geen zatte mannen verdragen. Mijn eigen zatheid maakt me dodelijk ziek.Ik kan geen gekken verdragen. Zij vinden de weg naar het water niet. Ik bedoel naar de rivier van het leven.

Er is een splinterbom ontploft. Een bom van talen, tekens, kleuren, een bom die niemand doodt maar duizend deuren opent. Een bom waarvoor wij allen schrikken en beven. Gesloten deuren stellen ons gerust. Open deuren jagen ons de stuipen op het lijf.

Ik zwijg en laat het meisje lezen in Honderd jaar eenzaamheid. Verdwaal in mijn arena, gedachten! Dwaaltuin met kersen, schitterende namen van dorpen die hun rivieren in een oude ziel hebben gebed. Fossielen in jouw mond tot dieren van de lust gemaakt. Van een kermis spreek ik. Dat ik weer jong ben in een rups met jou. Dat ik in een arena dit raadsel ontwar. Het raadsel van de arend die op vrijdag boven onze hoofden vliegt. Boven het hoofd van de veroveraar die gaat liggen aan je grens als hij zich het geklop van je hart herinnert.

Deze arena waarin ik me verberg om je mijn donker te besparen zodat jij je glans behoudt en schittert in de nacht. Een aan jou gewijde ruimte waar ik veilig voor je ben, voor al je namen en geschiedenissen die me geluk en onheil voorspellen. Daar buiten ontspoor ik. Verlies ik het Noorden. Raak ik ontketend, ontstoken, getekend. Op drift zoek ik een teken van jou, van herkenning, een duidelijk punt.

Mijn donker sparen, het licht in de ogen van het wilde zijn. Het toeval heb ik uitgekleed tussen vriendelijke mensen die ik mijn denken heb onthouden. Wonden van licht heb ik de wereld toegeworpen. Onhoorbaar grom ik als een dier dat zich aan je warmte komt troosten. Een verhitte slaaf was ik die je herinnering slikte, een mondvol treurig genot op de dag dat de dode zielen worden bespot.

In het schitterende licht van je lichaam licht mijn arena op. Mijn stieren staan stervensbereid voor jou, je geheimen, je in de zon uiteenspattende namen. De rups en dan de vlinder nemen het woord. Geven het mij, stoten het in mij op, ik schud het voor jou uit mijn veren. Een woord, en dan nog een, en nog een, het volgende haalt het volgende uit een opening in je lichaam. Het was er prettig vertoeven maar nu moeten ze er allemaal uit. Tijd om te openbaren. Gedaan met bewaren. Opnieuw tijd voor de gek die de snaren van het leven bespeelt. Die water gaat halen en je gezicht ziet.

Ik wil mijn eigen dronkaard zijn. Ik wil mijn eigen gek zijn. Tot de nacht toeslaat. Ik zie je verdwijnen. Ik had je waar ik je hebben wil. Waar ik je kon aanbidden Veilig in mijn arena. Alsof je daar altijd was geweest Altijd bij mij, kort bij mijn handen

“This place is really fucked up “ hoor ik een Britse kop zeggen. “Yeah, man, Belgium is so boring” de andere. Het meisje van Honderd jaar eenzaamheid is weg. Ik heb geen woord gezegd. Niet gewuifd vanuit mijn eigen eenzaamheid. Ik heb haar niet meer gezien. Mijn vrienden hebben naar me gewuifd toen ik uit Antwerpen vertrok na het drinken van een hoeveelheid Oliphanten. Ik heb teruggewuifd. De trein is vertrokken Ik ben begonnen met noteren in mijn Arena.

21-01-06

IN MEMORIAM WILSON PICKETT

pop,popcultuur,kreet,schreeuw,dood,im,wilson pickett,soul,rhythm and blues,memphis,muscle shoals,dansen,gospel,blues,rock,ritme,anderlecht,dorpspolitiek,vincent kompany,jaloezie,black power

Wilson Pickett met Jimi Hendrix,Harlem, 1966. Foto: William Randolph.

In plaats van Wilson Pickett’s in memoriam te schrijven at ik vis en schelpen en dronk ik Chileense wijn, waarna ik me met A naar het cultureel centrum van Anderlecht begaf. De eerste keer dat ik een voet zette in een cultureel centrum buiten het centrum van Brussel-Hoofdstad! We konden er gratis drinken en frieten eten, waardoor ik nu zat ben (niet van de frieten, want daar bleef ik wijselijk af). Ik heb er voetballers van den Anderlecht gezien, talloos veel bejaarden, een fanfare, en biefstukkenpolitici natuurlijk, want straks zijn er weer verkiezingen in de dorpen. Liberalen, socialisten, katholieken, alsof het nog de negentiende eeuw is lopen ze elkaar voor de voeten en proberen een populaire mascotte te versieren. Een zekere Vincent Kompany bijvoorbeeld, bijna een gouden schoen. Maar waarom denken ze niet aan Wilson Pickett? Niet populair genoeg in deze contreien? Hij heeft toch ooit, in de jaren ’60, zijn absolute liefde verklaard aan ons allen: I’m In Love… Luister nog maar eens, dan wordt het allemaal duidelijk. Als je dacht dat je weinig betekende, dan weet je na beluistering wel dat daar niets van klopt: Wilson Pickett houdt van je. En reken maar dat hij, als je toch aan iemand gehecht mocht zijn, of aan nog iemand anders, - dat hij jaloers is op al je lieverds. A Jealous Mind, dat heeft die kerel.

Wilson Pickett’s schreeuw gaat niet in je kouwe kleren zitten. Of net wel. Have mercy children. Een kreet die door merg en been gaat, zoals de mensen zeggen. Maar wat betekent ze? Kunnen we ze vergelijken met de ‘betekenisloze’ uitingen van Antonin Artaud? Het theater van de wreedheid? Forget it! Bij Wilson Pickett waren het geen wrede kreten. Eerder drukten ze de absolute liefde voor de wereld, voor het leven uit. Een liefde waar hij geen weg mee wist, of toch niet altijd. Hij had er teveel van, denk ik. Teveel ziel had hij ook. Maar kun je wel teveel liefde voor de wereld en teveel ziel hebben? Wat moet ik met deze liefde, zonder god? zal hij zich misschien hebben afgevraagd. Ray Charles was daar mee begonnen: religieuze liederen, gospel, niet voor god maar voor de vrouw, op het ritme van de ziel en aangevuurd door seks en drugs (bij Ray Charles sigaretten en heroïne). De soms rauwe, soms satijnen stem, de gillende stem, het ingehouden en toch opzwepende tempo, de beat… Rhythm & blues’s got soul! Solomon Burke zette nog een stap verder met Everybody needs somebody to love (and I need you you you). The Rolling Stones toonden zich vlijtige leerlingen, imiteerden, vonden succes. Ze pikten Time Is On My Side van Irma Thomas. Maar ik lach niet met die Britse bleke kunstschoolstudentjes. Door hen leerde ik de blues en de soulmuziek kennen. If you need me was een mooi voorbeeld. Die Wilson Pickett-song stond op 12x5 van The Rolling Stones (1964). Op die LP stond ook It’s All Over Now, van Sam Cooke, goede vriend en medewerker van Pickett. Of waren het toch niet the Rolling Stones die mij met soulmuziek vertrouwd maakten? Want ik kende Ray Charles toch al. De eerste single die ik ooit kocht was I Can’t Stop Loving You. Met Brother Ray is het allemaal begonnen, en dan Solomon Burke. En dan….

Maar laten we nu, al na middernacht, Wilson Pickett in onze gedachten houden. The Wicked Pickett, met zijn kreet die zo verschilde van die van Edvard Munch. Hoezo verschilde? Ik zei het hierboven reeds, Wilson Pickett's kreet was geen uiting van wreedheid en al evenmin van wanhoop. Wilson Pickett was een gelukkige danser, een goedgeklede exegeet van het ritme van de wereld. Altijd de beste kostuums van de stad, met bijpassende overjassen en paraplus. A woman’s man die ook mannenhoofden op hol brengt. Verleidelijke blik en steeds bereid, tot middernacht. Na middernacht wordt het moeilijker. De liefde heeft op dat uur het podium betreden. Of is met Wilson in de coulissen gedoken, een spoor van lipstick achterlatend op de trombone of de saxofoon.

In Memphis, in Muscle Shoals is het allemaal gebeurd. Daar in de studio’s was geen sprake van seks en drugs en al de andere clichés. In rhythm & blues en soul en rock gedrenkte muzikanten bespeelden hun vertrouwde instrumenten. De beste songschrijvers zaten koffiedrinkend bij elkaar en bedachten titels, verleidelijkheden, slagzinnen, woorden die rijmden op het ritme van de stad en van het hart, bedachten bijhorende danspassen. Daarna gingen ze aan de slag met de beste op het ritme van de stad en het hart rijmende zanger van de wereld. Zo ontstond Funky Broadway, Mustang Sally, In The Midnight Hour, I’m In Love, I’m A Midnight Mover. De plaats (Memphis, Muscle Shoals), de tijd (de jaren zestig), de muzikanten (de op dat ogenblik beste ritmespelers van de wereld), de componisten (Bobby Womack, Isaac Hayes, Steve Cropper, Eddy Floyd en vele anderen) en de traditie (gospel en blues). Zo. Laten we nu, lang na middernacht, Wilson Pickett maar in vrede rusten. Amen, brother, amen.

20-01-06

LIEFDE VOOR DE VER VERWIJDERDEN

sam talylor-wood,filsofie,nietzsche,seventies,citeren,zarathoestra,lichaam,zelf,denken,ik,kleist

Af en toe keren, zonder dat het te voorzien valt, periodes in mijn leven terug tijdens dewelke ik een groot genoegen beleef aan de lectuur van Nietzsche. Waarschijnlijk is er weer zo een aangebroken; maar de bliksemende intensiteit van de jaren ’70 zal ze niet meer hebben. Toen was ik jong, vol van lentekoorts en grootse plannen, nu ben ik ouder en wacht gedwee op het einde van de wereld. In die tijd had ik voortdurend zin om hem te citeren. Alsof ik wilde zeggen, zie je wel. Dat ik heb ik nu toch ook weer een beetje. "De verder verwijderden zijn het, die uw liefde tot de naaste betalen; en reeds wanneer gij met uw vijven bij elkaar zijt, moet er altijd een zesde sterven." (Zarathoestra, 61). De christelijke naastenliefde was niets voor Nietzsche. Volgens Nietzsche is onze naaste niets anders dan een beeld. Wij zijn zelf ook een beeld. Ons zelf, waarvan wij ons bewust zijn, is dat ook geen beeld? Iets wat buiten ons bestaat? Wij raken niets anders aan dan dat beeld, niet ons zelf. De term 'zelf' betekent voor Nietzsche het lichaam zoals het in werkelijkheid is (waarvan het 'ik' slechts een aspect is, een product; het lichaam creëert het 'ik', als een instrument dat voor de samenhang moet zorgen). De gespletenheid die wij nu kennen zou moeten worden overwonnen: lichaam en denken zouden opnieuw samen moeten vallen.


Die gedachte is ook al bij Heinrich von Kleist terug te vinden, vooral in het zeer moderne essay ‘Uber das Marionettentheater'.

Beschouw dit als een voetnoot bij mijn vorige notitie. En het einde van de wereld mag nog wat uitblijven. Het gras mag nog wat blijven groeien, de tulpen en andere bloemen blijven bloeien.

De foto is een werk van Sam Taylor-Wood.

19-01-06

PATTY HEARST EN HET ONZUIVERE LEVEN

sla,televisie,steely dan,raf,onzuiver,tegenstellingen,patty hearst,nietzsche,filosofie,naastenliefde

Ik ben volop bezig onzuiver te leven. Dat is ook niet slecht. Wat wit is is zwart en wat zwart is is wit. De woestijn een oceaan, de oceaan een woestijn. In mijn hart liefde voor degene die ver weg is, zoals Nietzsche me voorhoudt. Geen christelijke naastenliefde. Vriendschap dat wel. Maar de sneeuw is niet meer zoals vroeger. Dat wisten wel al, en elke dag weten we het beter. We kijken televisie, documentaires over de Rote Armee Fraktion, Rode Brigades, Symbionese Liberation Army met de charmante Patty Hearst als slachtoffer en ster, we zien de levende oorsprong van zowat alle hedendaagse muziek ten ondergaan in de zondvloed genaamd Katrina. Irma Thomas onverslagen bij haar verwoest huis, bij haar verpulpte inboedel. We kijken televisie en leven onzuiver. Not living the pure. Dat kan niet, in de vuile lucht, met leugenaars en dieven om ons heen. Gevaarlijke gekken op elke hoek van de straat. De groep Steely Dan bezong deze verschijnselen al in het begin van de jaren '70 van de vorige eeuw.

16-01-06

LIVING THE PURE : NEAL CASADY EN JACK KEROUAC

foto,jack kerouac,neal casady,beat,beat generation,puur,leven

So busy LIVING THE PURE


Dat is wel mooi gezegd, vind ik. En dan ook nog die prachtige foto van Neal Casady en Jack Kerouac.

OVERBODIG PORTRET VAN CHARLES FOURIER


Ik was vergeten te vermelden dat de illustratie hieronder een portret is van Charles Fourier (1772–1837), de Franse utopische denker, schrijver van Théorie des quatre mouvements et des destinées générales, dat ik helaas – of gelukkig maar – niet gelezen heb. Deze geheel overbodige informatie heeft geen enkele bestaansreden. Ik zal in de toekomst – zoals ik in het verleden al deed - dan ook vermijden om te vermelden wie er op de prentjes staat.

EENZAAM IN UTOPIA


Charles Fourier 1772-1837


Ik voel me niet verbannen uit het paradijs. Er is geen paradijs, tenzij als metafoor voor de kindertijd. Maar zijn kinderen dan zo gelukkig? In de baarmoeder wellicht, of aan de borst van moeder. Er is ook iets paradijselijks in het eeuwige nu. Dat de tijd niet bestaat als je speelt, als je hele dagen in de bomen zit. En aan de zomer komt geen einde.

Eenzaamheid is meestal een zegen. Maar je kunt alleen genieten van je eenzaamheid als je de anderen hebt om je leven en je eenzaamheid zin te geven, zinnen te geven. Het gebabbel hoeft niet per sé, ook niet het getater (hoewel dat ook vrolijk kan klinken), maar wel het gesprek. En dan in je gulzige eenzaamheid weer halsreikend uitkijken naar een volgende ontmoeting, een volgende dialoog.
Er is ook niets mis met utopisten die paradijzen bedenken. Wel is er soms, vaak zelfs, iets mis met de uitvoerders ervan. Le Corbusier was een dromer. Maar wat hebben geldwolven met zijn dromen gedaan? Geef mij toch maar de reële droom van Facteur Cheval. Geef mij maar de vraag waarom ik dit schrijf. Waarom schrijf ik dit en deel ik dit mee? Omdat jullie me dierbaar zijn, onbekende lieve mensen? Omdat ik aan de overzijde troost en schoonheid vermoed? Break on through to the other side… Als ik toch maar een sirene was!

"Like Neal (Dean/Cody) who couldn't WRITE it you know so busy living the Pure”
Bob Holman over Jack Kerouac, neen, over diens vriend Neal Casady, die model stond voor onder meer Dean Moriarty, de held van On The Road.

Mijn excuses aan de fans van Goldfrapp, die hier een stukje over hun favoriete song hadden verwacht.

15-01-06

WIM WENDERS : ALICE IN DEN STÄDTEN


alice 2

Als de hemel opklaart en de zon zo fel als nu door het raam naar binnen schijnt, dan ben je een ogenblik verblind, wat zeker omdat het maar kort duurt een prettig gevoel teweegbrengt.

Tijdens een donkere winter de zon je huid voelen strelen, je verrukt voelen door haar warmte, opeens weer blij zijn dat je leeft. De kille dood, die iedereen treft, heeft je nog niet klein gekregen. Zulke vreugde kan niet worden uitgedrukt, tenzij in een lied zonder woorden, een wijsje dat wordt gefloten of geneuried, een mooi voorbeeld is Bob Dylans 'Wigwam' op Selfportrait.

In De dood van Artemio Cruz van Carlos Fuentes, een schrijver met wie je vroeger wel enige verwantschap voelde, las je een mooie zin:
"Maar een mens wordt er moe van, van dat denken over zijn lichaam".
En wat verder:
"Lichaam dat blijft. Lichaam dat weggaat, dat vertrekt, dat oplost in zenuwknopen en schilferende huid en cellen en bloedlichaampjes: mijn lichaam waarop deze dokter zijn vingers legt. Angst. Ik voel de angst die een mens voelt als hij nadenkt over zijn lichaam."

Flashback naar 1973. In Alice in de Städten van Wim Wenders, van wie je ooit dacht dat hij de filmmaker par exellence van onze generatie was, is net zoals in zijn beste film, Im Lauf der Zeit, de fictie (het verhaal) van ondergeschikt belang. In de Alice wordt dit geïllustreerd door de 31-jarige journalist (Patrick Kreuzer), die voor een Duits tijdschrift een artikel moet schrijven maar daar niet kan (of wil) in slagen, omdat hij overrompeld wordt door beelden. Het is een obsessie voor hem: hij wil elk moment vastleggen in polaroids, die hij dan meteen met de altijd en onvermijdelijk ontsnappende werkelijkheid vergelijkt.
Dat heeft te maken met zijn onzekerheid. Bestaat hij wel? Bestaat de werkelijkheid? Onzekerheid en angst. Angst voor de angst noemt hij het. Hier hebben we het verhaal al verlaten.
Keerpunt in dit stadium van zijn leven is de ontmoeting met Alice van Dam, een tienjarig en zeer onafhankelijk meisje, in New York. Met haar wil hij naar München terugkeren om zijn artikel te beëindigen. Hun reis, waarbij zij eveneens op zoek gaan naar de oma van Alice, voert hen van New York naar Amsterdam en van daar naar Wüppertal, het Roergebied (Duisburg, Oberhausen, Gelsenkirchen) en tenslotte München. Het verhaal van die reis is een eenvoudig raam waarbinnen de invloed van Alice's persoonlijkheid (haar kinderlijke kijk op de wereld, de cultuur, de natuur, het menselijk gedrag) op het doen en laten (de existentie) van haar oudere vriend-begeleider in kaart wordt gebracht.

Zoals in veel andere films van Wim Wenders is in Alice in den Städten popmuziek een essentieel bestanddeel, onder meer flitsen van een optreden van Chuck Berry (Memphis, Tennessee). In het openingsshot zit Patrick Kreuzer op het strand, maakt een foto van de zee en zingt een stukje uit 'Under the Boardwalk':

Under the boardwalk
down by the sea
that's where I want to be.


Dat was heel sterk, nog meer omdat je die song had voelen aankomen.

Genot van het lichaam, angst voor de dood. Het plezier van voorgevoelens die bewaarheid worden. Namen van kunstenaars. Namen van plaatsen. Verwijzingen naar fotografie. Obsessies. Bezweringen van het verleden. Zo vul jij je dagen. Zo bedwing jij de winter. Maar er zijn nog andere dingen. Sirenes die zingen, katten die willen worden gegeseld. Boodschappers die op nu nog onbekende plaatsen op je wachten. Impulsen, gedachtenkronkels, zinsverbijsteringen. Kleine levens.

14-01-06

EENZAAMHEID EN PARADIJS


In het paradijs bestaat geen eenzaamheid. Een uitzonderlijke of geniale enkeling is er ondenkbaar. Zonderlingen en eenzaten, met een eigen wil, zijn er niet welkom. Overigens is de enkeling per definitie eenzaam. Hij lijdt omdat hij weet dat er voor hem geen paradijs is weggelegd: eenzaamheid en paradijs sluiten elkaar uit. De utopie van een paradijs, een gouden tijd, verwijst altijd naar de eenzaamheid, de mislukking van degene die een dergelijke utopie creëert.

dante2


"Dit kan niet zijn en dient door u begrepen,
als liefde wet is in het rijk der zaligen,
en u voor ogen staat van liefde 't wezen.
Juist tot het wezen van dit hemels leven
behoort het in de wil van God te blijven,
opdat in allen slechts één wil zal heersen."

Dante, Paradiso, iii, 76-81.

11-01-06

DE LIEFDE EN HAAT VAN ROBERT MITCHUM


robertmitchum

Het nieuwe jaar komt moeizaam op gang. Donkere dagen, koude nachten, sombere gedachten na een week van lichtheid en feesten in Barcelona. Daar had je gesprekken met je vrienden, en dronk je lichte, sprankelende wijn uit de streek, tot je er euforisch van werd, maar je ging ook op zoek naar het hart van de stad, de architectuur, en naar haar verzamelingen in de mooie oude en nieuwe musea. De hippe kledingwinkels lokten je binnen, niet alleen omdat je zelf wel van kleren houdt – zij het minder dan in lang vervlogen tijden toen je jezelf een mod mocht noemen - , maar zeker ook omdat je in het gezelschap van vrouwen was. Je kocht er twee paar schoenen van je geliefde merk, minder voor hun ontwerp dan voor hun lichtheid, en een mooie rode T-shirt waarop een afbeelding van Robert Mitchum, met op zijn rechterhand het woord ‘love’ en op zijn linker ‘hate’. Het beeld uit de film The Night Of The Hunter van Charles Laughton is een icoon geworden. Er wordt naar verwezen in onder meer Do the Right Thing, The Rocky Horror Picture Show en zelfs in the Simpsons. (En binnenkort, als het warmer wordt, zul jij de sandwichman van liefde en haat zijn.) Je hebt een goed op je hoofd passende, donkerbruine beret gekocht in die prachtige oude winkel,Obach, in de oude stad, niet ver van de kathedraal.

Je kocht er boeken over Günther Brus, Guy Debord en de collectie Thyssen-Bornemisza (die in Barcelona, de belangrijkste bevindt zich in Madrid.) Normalerwijs zou je veel meer boeken hebben aangeschaft, maar Ryan Air heeft je daar van af doen zien omdat er niet meer dan vijftien kilogram in je koffer mocht. Vandaar eveneens, misschien, die lichte schoenen en een T-shirt in plaats van een hemd of een jas. Op nieuwjaarsdag nam je samen met duizenden andere katermensen de metro naar Park Guëll, waar je nog een beetje wankelend verdwaalde in het onafgewerkte gedeelte. Tijdens de terugkeer kon je toch nog de waanzinnige bedenksels van Gaudi bewonderen. Neen, niet echt bewonderen. Je vindt Gaudi geen echt groot kunstenaar meer. Veeleer is hij een ontwerper van curiositeiten. De Sagrada Familia betekent niets voor jou. Je bent er niet eens naartoe gegaan. Maar Gaudi’s gebouwen aan de Passeig de Gracia toveren nog altijd een glimlach op je gezicht, vooral omdat je nog geen kater hebt als je daar voorbijwandelt. Het feest begint pas over enige uren. Het nieuwe jaar is nog ver weg, het bezoek aan Park Guëll, de donkere dagen van januari. De saaie uren op kantoor, het wachten op de avond, op het einde van de week. Het zinloze werk. Maar misschien is het toch niet zo zinloos? Misschien zet het je wel al aan om een eigen 'boek der rusteloosheid te schrijven, zoals Fernando Pessoa, maar helemaal anders, wellicht minder geniaal, maar ook minder eenzaam, meer volwassen. Als je nog energie vindt om zulk groot werk tot stand te brengen. Je bent deze middag alvast een zeer grote doos Pharmaton gaan kopen, honderd capsules voor veertig euro. Daarmee moet het werk lukken. Het andere werk, het echte.

09-01-06

INKT EN ALCOHOL: BENEVELDE SCHRIJVERS


guy debord2


Een bijzonder fascinerend boek over Guy Debord – door Andy Merrifield - zet mij nog maar eens aan het nadenken over het verband tussen alcohol en schrijven. In veel gevallen lijkt het wel of het bij de edele schrijfkunst om een transsubstantiatie gaat, niet van wijn in bloed, maar van wijn en andere alcoholhoudende dranken in inkt. Ik denk nu aan schrijvers, doordat er in die biografie nogal wat worden genoemd, maar zeer waarschijnlijk gaat het net zo goed op voor andere kunstbeoefenaars. Het grote voorbeeld van de schrijver-alcoholicus is natuurlijk Malcolm Lowry, die minstens evenveel dronk als zijn mytische personage uit Under The Volcano, de consul Geoffrey Firmin.

Ik wil niet alweer een lijstje maken, maar kan toch niet aan de verleiding weerstaan een aantal namen te noemen. Het zijn namen die op mij een onverklaarbare aantrekkingskracht hebben. Onverklaarbaar omdat er tijdens mijn kinderenjaren nooit over schrijvers werd gesproken, tenzij misschien over Hendrik Conscience en Lode Zielens (maar dat waren geen zatlappen, neem ik aan). Ook op de middelbare school werd er weinig aandacht geschonken aan schrijvers: de fragmenten die we te lezen kregen waren ‘leerstof’, zoals de formules in algebra en analytische meetkunde en de voortplanting van de regenworm dat waren. Nu valt het mij bij het schrijven altijd zwaar om geen namen te noemen. Ik denk dat ik meer namen ken dan woorden. Als ik wat zou oefenen zou ik zinnen kunnen maken met alleen maar namen. De aantrekkingskracht van namen kan ik niet verklaren, maar de interesse voor schrijvers die de donkere kanten van het leven opzoeken (en dat gaat vaak gepaard met alcohol en drugs) is bij mij begonnen met een artikel over Edgar Allan Poe in de jeugdencyclopedie ‘Zoek het eens op’. (Ik heb nu heel sterk het gevoel dat ik dit hier al eens een keer heb verteld.) Ik was ongeveer dertien toen ik Tales Of Mystery And Imagination las (in Nederlandse vertaling). Kennelijk dronk Poe niet echt heel veel, maar kon hij geen drank verdragen. Wat later kwam Dylan Thomas in mijn leven, die ik dank zij Bob Dylan leerde kennen. Over Bob Dylan weten we weinig, maar velen beweren dat hij zijn ooit zo expressieve stem naar de verdoemenis heeft gezopen. Ooit hoorde ik Richard Burton, een notoire dronkaard, Under Milkwood voorlezen. Prachtige stem. Als ik me niet vergis was het ook zijn stem die fragmenten uit Under The Volcano ten gehore bracht in een documentaire over Malcolm Lowry. Dylan Thomas dronk zich dood in een New Yorkse bar. Fernando Pessoa, een van de grootste dichters uit de 20ste eeuw stierf van een stukgedronken lever. F. Scott Fitzgerald was een alcoholist. Ook hij kon volgens zijn biografen slecht tegen de drank. Hemingway kon er wel goed tegen, maar schoot zich toch maar een kogel door de kop toen hij ten gevolge van het vele zuipen in Parijs en alle andere swingende steden van de wereld begon af te takelen. Richard Brautigan volgde het voorbeeld van zijn meester. Als Alfred Jarry geen geld had voor wijn of absinthe dronk hij zijn inktpot leeg. (Hoe goedkoop was die inkt dan?) Zijn eten ving hij in de Seine. Onlangs maakte Hunter Thompson er wegens verregaande aftakeling een eind aan. Ik kan nog wel een tijdje doorgaan, maar mijn geduld is op. Ik wil dit stukje beëindigen met degene waarmee het allemaal begonnen is, de leider en bezieler van de Internationale Situationniste, de grote filosoof en filmaker en revolutionair: Guy Debord. Guy Debord schoot zich een kogel door het hart. Waarom toch?

LICHTE EN DONKERE MELANCHOLIE

playlist,radio centraal,zero de conduite,vriendschap,antwerpen,link wray,zero,radio

Hieronder de playlist van mijn radioprogramma Zéro de conduite van vorige zaterdag 7 januari. Radio Centraal was op verplaatsing in een kraakpand aan de Tavernierskaai. Heel gezellig! De sfeer die er heerste riep herinneringen op aan de pionierstijd van 1982. Toch voelde ik me wat eenzaam omdat mijn vriend er niet bij kon zijn vanwege familiale verplichtingen. Maar uiteindelijk biedt deze melancholische muziek veel troost. Soms had ik het gevoel dat goede vrienden en vriendinnen speciaal voor mij deze uit het diepste van hun ziel opgestegen liederen zongen.


Townes Van Zandt – Rex’s Blues
Daniel Lanois – All Fall Down
Karen Dalton – I Love You More Than Words Can Say
Richard and Linda Thompson – Withered And Died
John Fogerty – She Thinks I Still Care
The Youngbloods – All My Dreams Blue
Moby Grape – 8.05
Pete Townshend – There’s A Heartache Following Me
Mamas And Papas – Look Through My Window
The Rolling Stones – Torn And Frayed
Gene Clark – In A Misty Morning
George Harrison – I’d Have You Anytime
Neil Young – Pardon My Heart
Bobbie Gentry – Papa Won’t You Let Me Go To Town With You?
Mark Lanegan – Shilo Town
John Cale – Darling I Need You
Link Wray - La De Da
Link Wray - Be What You Want To
Link Wray – I’m So Glad I’m So Proud
The Lemonheads – It’s All True
Hope Sandoval & The Warm Inventions – On The Low
Judee Sill – Loping Along Thru The Cosmos
Leonard Cohen – Who By Fire
Beach Boys – Till I Die
Walker Brothers – Archangel
Tim Buckley - Happy Time
Steve Miller Band – Seasons
Grass Roots – Where Were You When I Needed You?
Kinks – There’s Too Much On My Mind
Patti Smith – Piss Factory
Kaleidoscope – Pulsating Dream

 

playlist,radio centraal,zero de conduite,vriendschap,antwerpen,link wray,zero,radio

05-01-06

HET BOEK VAN PIERRE-LOUIS LAIDEGUIVE

de la tour,boeken,mode,kleding,barcelona,caravaggio,reizen,pierre-louis laideguive

In het Museu Nacional d’Art De Catalunya heb ik vol bewondering staan kijken naar een werk van De La Tour, een portret van Pierre-Louis Laideguive. De man die wordt afgebeeld is een lezer en hij is daar duidelijk trots op. Het boek in zijn hand geeft hem prestige. Het boek is open, wat op interesse wijst, het is niet zo maar een decoratief element. Tussen de pagina’s van het boek zitten papiertjes, om bepaalde passages terug te vinden: de tekst wordt duidelijk met aandacht bestudeerd. Het portret van Pierre-Louis Laideguive ziet er bijzonder modern uit. De man is schitterend gekleed in een blauw gewaad, met gouden bloemen versierd. Om zijn hoofd zit een blauw doek, in een strik geknoopt. Je vraagt je af: wat doet dat doek daar? Is het ijdelheid, of bevordert het de concentratie? Ik raad iedereen die nog eens in Barcelona komt aan om dit werk eens te gaan bekijken. Er is overigens nog veel meer moois te zien. Op dit ogenblik zijn er naast de permanente collectie en de collectie Thyssen-Bornemisza, tijdelijke tentoonstellingen gewijd aan het kubisme (vooral werk van Juan Gris, met een mooie blauwe zangeres) en aan Caravaggio.